Dȋvȃn şiirinde besmele manzumeleri
Basmala poems in divan poetry
- Tez No: 1002673
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslȃm dininin temel ögelerinden bir tanesi olan besmele, kullarının Allȃh'a duydukları saygının ve O'na teslim oluşunun sembolü olarak bir sığınma ifadesidir. Kur'ȃn'da âyet olarak bulunması, sȗrelerin başında olması aynı zamanda Peygamber efendimizin yeni başlanacak bütün işlere besmeleyle başlanması gerektiğini ifade eden hadȋsiyle birlikte besmele, inananların günlük hayattaki işlerinde ve aynı zamanda içsel dünyalarında çok önemli bir yere sahip olmuştur. Şȃirler İslȃmȋ geleneğe uyarak Klâsik Türk Edebiyatında manzum ve mensur olmak üzere eserlerine besmeleyle başlamışlardır. Besmeleyle ilgili örneklere baktığımızda bu örneklerin çoğunu Türkçe mesnevȋlerin girişlerinde yer alan besmele manzumelerinde görmek mümkündür. Çalışmamızın konusunu teşkil eden“Dȋvȃn Şiirinde Besmele Manzumeleri”ni tespit etmek için basılı ya da el yazması yüzlerce dȋvȃn metnini taradık. Bu taramada esas aldığımız kaynaklar; basılmış dȋvȃnlar, akademik tezler, Millȋ Kütüphane, İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi, Mevlana Müzesi Yazmalar Kataloğu, Kültür ve Turizm Bakanlığı internet sitesi olmuştur. Bu tarama sonucunda ulaştığımız dȋvȃnlardan içlerinde besmele manzumesi bulunan dȋvȃnlar belirlenmiştir. İncelediğimiz toplam 123 dȋvȃndan, girişinde besmele şiiri bulunan 70 dȋvȃnın 39 tanesinin başında 1 beyitlik besmele manzumesi bulunmaktadır. Bunların dışındaki 31 dȋvȃnda ise çeşitli sayılarda beyitlere sahip besmele manzumeleri karşımıza çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
The basmala, one of the fundamental elements of Islam, is an expression of supplication symbolizing the believers' reverence for and submission to Allah. Its presence as a verse in the Qur'an and its placement at the beginning of the surahs, together with the hadith of the Prophet Muhammad stating that every new undertaking should begin with the basmala, have granted it a significant place in the daily lives and inner spiritual worlds of believers. In accordance with Islamic tradition, poets in Classical Turkish Literature began their works—both in verse and in prose—with the basmala. An examination of examples related to the basmala reveals that the majority appear in the introductory sections of Turkish mathnawis in the form of basmala poems. In order to identify the“Basmala Poems in Divan Poetry,”which constitute the subject of this study, hundreds of printed and manuscript divan texts were surveyed. The primary sources consulted in this process included published divans, academic theses, the National Library of Turkey, the Süleymaniye Library in Istanbul, the Catalogue of Manuscripts of the Mevlana Museum, and the official website of the Ministry of Culture and Tourism. As a result of this survey, the divans containing basmala poems were identified. Among the 123 divans examined, 70 include a basmala poem at the beginning. Of these 70 divans, 39 contain a single-couplet basmala poem at the opening, while the remaining 31 feature basmala poems of varying lengths.
Benzer Tezler
- Divan şiirinde na't (2 cilt)
Eulogy in Turkish classical school of poetry
EMİNE YENİTERZİ
Doktora
Türkçe
1989
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AMİL ÇELEBİOĞLU
- Divan şiirinde hayvan motifi
Animal pattern on divan poetry
ÖNDER ERTAP
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıBalıkesir ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKKAYA
- Divan şiirinde mitolojik ve efsanevi şahıslar
The Mythological and legendary characters in the divan poetry
DURSUN ALİ TÖKEL
Doktora
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA İSEN