1900-1923 yılları arasında yayımlanan Osmanlı dergilerinde siyer makaleleri
Sirah articles in Ottoman journals published between 1900 and 1923
- Tez No: 1010552
- Danışmanlar: PROF. DR. FEYZA BETÜL KÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Siyer, Hz. Peygamber, Osmanlı dergileri, dinî yayınlar, Sirah, Prophet Muhammad, Ottoman journals, religious periodicals
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti'nin son döneminde yayımlanan dinî dergilerde yer alan siyer makaleleri, Hz. Peygamber'in hayatını yeniden yorumlama ve aktarma çabasının önemli bir yansımasıdır. Bu metinler, yalnızca tarihî bilgi sunmakla kalmayıp aynı zamanda dönemin dinî ve fikrî ihtiyaçlarına cevap veren bir anlatı zemini oluşturmuştur. Bu çalışmada, Osmanlı basınında Tanzimat'tan Cumhuriyet'in ilanına kadar siyer anlatımının hangi çerçevede ele alındığını ve bu anlatımın zaman içerisindeki değişimini inceledik. Araştırmada, 1900– 1923 yılları arasında yayımlanan süreli dinî dergilerdeki siyer makalelerini esas aldık. Bu kapsamda 14 farklı mecmuada yer alan toplam 175 makaleyi tespit ettik ve verileri doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirdik. Makaleleri belirlediğimiz temalar çerçevesinde tasnif ederek siyer anlatımında öne çıkan konu başlıklarını, anlatım biçimlerini ve üslup özelliklerini ortaya koyduk. Yaptığımız inceleme sonucunda, siyer makalelerinin bir yandan klasik siyer geleneğini sürdürdüğünü, diğer yandan dönemin ihtiyaçlarına bağlı olarak yeni vurgu ve yorumlar geliştirdiğini belirledik. Bu metinlerde, vahyin gönderildiği toplumsal zemini anlamlandırmak amacıyla Cahiliye Dönemi'ne geniş yer verildiğini; savaşların çoğunlukla savunma çerçevesinde ele alındığını, ahlâkî örnekler aracılığıyla model bir şahsiyet sunulduğunu ve sahabe biyografileri üzerinden toplumsal değerlerin pekiştirildiğini tespit ettik.
Özet (Çeviri)
The sira articles published in religious journals during the late Ottoman period are a significant reflection of the effort to reinterpret and convey the life of the Prophet. These texts did not merely provide historical information but also established a narrative framework that addressed the religious and intellectual needs of the era. In this study, we examined the framework within which the sira narrative was handled in the Ottoman press from the the Tanzimat period to the proclamation of the Republic, as well as the evolution of this narrative over time. In this research, we focused on sira articles found in periodic religious journals published between 1900 and 1923. Within this scope, we identified a total of 175 articles across 14 different journals and evaluated the data using document analysis and content analysis methods. By classifying the articles according to predetermined themes, we revealed the prominent topics, narrative forms, and stylistic features in the sira discourse. As a result of our investigation, we determined that while the sira articles maintained the classical tradition, they also developed new emphases and interpretations depending on the needs of the period. We found that these texts devoted extensive space to the Jahiliyya period to contextualize the social background of revelation; battles were mostly discussed within the framework of defense; a model personality was presented through moral examples; and social values were reinforced through the biographies of the sahaba.
Benzer Tezler
- Türk romanında gayrimüslime bakış: 1900 – 1960
Outlook on non - Muslim characters in the Turkish novel: 1900 – 1960
NAİM ATABAĞSOY
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAVVA NURAN TEZCAN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- 1900-1973 yılları arasında Kuşadası`nın sosyal, kültürel ve ekonomik tarihi
Social, culturel and economic history of Kuşadası between 1900-1973
NEZAHAT BELEN
Doktora
Türkçe
2004
TarihEge ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCER BAYKARA
- Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bitlis'te nüfus hareketleri (1900-1923)
Population movements in Bitlis from Ottoman period to the Republic (1900-1923)
NESİM ALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BOZKURT
- 1950-1970 yılları arasında Türk sinemasının temel özelliklerinin oluşmasını sağlayan toplumsal, ekonomik, siyasi, kültürel etkenler ve bunların Türk sinema tarihindeki yeri
The social, economical, political, cultural factors that shaped the Turkish cinema and their place in the Turkish cinema history
IŞIL KARAHANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
İletişim BilimleriMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. SAMİ ŞEKEROĞLU