Geri Dön

Sismik aktivite dinamiklerinin mekansal ve zamansal akış analizi

Spatial and temporal flow analysis of seismic activity dynamics

  1. Tez No: 1012841
  2. Yazar: BİHTER ERTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TÜLAY YILDIRIM
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Deprem Mühendisliği, Electrical and Electronics Engineering, Earthquake Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Elektronik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Literatürdeki sismik aktivite analizleri genellikle depremlerin“nerede”ve“ne zaman”oluştuğuna odaklanan statik istatistiksel yaklaşımlara dayanmaktadır. Ancak sismik süreçlerin yalnızca konumsal bir nokta dağılımı olarak değil, mekânsal ve zamansal boyutlarıyla evrilen dinamik bir akış süreci olarak ele alınması, deprem mekaniğinin anlaşılmasında yeni perspektifler sunmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, sismik aktiviteyi klasik yöntemlerin ötesine taşıyarak, istatistiksel yaklaşımların ötesinde görüntü tabanlı ve dinamik analiz yöntemleri geliştirmektir. Bu kapsamda, sismik verilerdeki uzay-zaman dinamiklerinin bütünleşik bir akış çerçevesinde görsel olarak yorumlanmasına olanak tanıyan özgün bir sismik analiz yöntemi geliştirilmiş ve bu altyapı“Deprem Yoğunluk Analiz Motoru”çatısı altında sunulmuştur. Çalışmada, sabit zaman ve mekân kısıtlarını aşmak amacıyla bölgesel sismisiteye duyarlı adaptif pencereleme stratejileri ve adaptif grid yapıları kullanılmıştır. Sismik yoğunluk haritalarının görselleştirilmesinde En Yakın Komşu, Doğrusal ve Kübik interpolasyon teknikleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, sismik enerjinin zaman içindeki göçünü izlemek için ağırlıklı ortalama merkez (weighted average center) takibi, aktivitenin hız ve ivmesini belirlemek için gradyan ve momentum analizleri, uzun dönemli sismik kararlılığı incelemek için ise bilgisayarlı görü literatüründeki“Gait Energy Image”(GEI) tekniğinden esinlenilerek sismolojiye özgü biçimde geliştirilen“Sismik Enerji İmgesi”(Seismic Energy Image - SEI) tekniği uygulanmıştır. Geliştirilen yöntem, Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAF) üzerinde 1998–2002 dönemi (Gölcük ve Düzce depremleri) ve Doğu Anadolu Fay Zonu (DAF) üzerinde 2019–2025 dönemi (Elazığ ve Kahramanmaraş depremleri) verileri üzerinde uygulanmış ve elde edilen bulgular tartışılmıştır. Elde edilen bulgular; KAF ve DAF üzerinde sismik yoğunluğun fay segmentleri boyunca belirgin bir yönelim sergilediğini ortaya koymaktadır. KAF'ta sismik yoğunluk batıdan doğuya, DAF'ta ise kuzeydoğudan güneybatıya doğru yönlü bir hareketlilik göstermiştir. Bu yönelim hem büyük depremler öncesindeki hazırlık evresinde hem de artçı sönümlenme sürecinde dinamik yoğunluk haritaları üzerinde açıkça izlenebilmiştir. Ağırlıklı ortalama merkez izlekleri bu yönelimi konumsal olarak doğrularken, zamansal enerji ve varyans analizleri sismik aktivitenin zaman içindeki evrimini desteklemiş; gradyan analizleri ise stres transferinin vektörel boyutunu nicel olarak ortaya koymuştur.

Özet (Çeviri)

Seismic activity analyses in the literature typically rely on static statistical approaches that focus on where and when earthquakes occur. However, considering seismic processes not merely as spatial point distributions but as dynamic flow patterns evolving across space and time provides new perspectives for understanding earthquake mechanics. The aim of this thesis is to move beyond classical methods by developing image-based and dynamic analysis techniques that extend traditional statistical approaches. In this context, a novel seismic analysis method has been developed that enables the visual interpretation of spatiotemporal dynamics in seismic data within an integrated flow framework. This framework is presented under the umbrella of the“Earthquake Density Analysis Engine.”To overcome fixed temporal and spatial constraints, adaptive windowing strategies and adaptive grid structures sensitive to regional seismicity were employed. For the visualization of seismic density maps, Nearest Neighbor, Linear, and Cubic interpolation techniques were comparatively analyzed. Furthermore, weighted average center tracking was used to monitor the migration of seismic energy over time; gradient and momentum analyses were applied to quantify the velocity and acceleration of seismic activity. In addition, to examine long-term seismic stability, the“Seismic Energy Image”(SEI) technique—developed specifically for seismology and inspired by the“Gait Energy Image”(GEI) technique in the computer vision literature—was implemented. The developed method was applied to the North Anatolian Fault Zone (KAF) using data from 1998–2002 (including the Gölcük and Düzce earthquakes) and to the East Anatolian Fault Zone (DAF) using data from 2019–2025 (including the Elazığ and Kahramanmaraş earthquakes). The resulting findings demonstrate that seismic density exhibits a pronounced directional orientation along fault segments in both regions. On the KAF, seismic density migrated from west to east, whereas on the DAF it exhibited a southwestward migration. This directional behavior was clearly observable on dynamic density maps both during the preparatory phase preceding major earthquakes and throughout the subsequent aftershock decay process. Weighted average center trajectories spatially confirmed this directional trend, while temporal energy and variance analyses supported the temporal evolution of seismic activity. Moreover, gradient analyses quantitatively revealed the vectorial characteristics of stress transfer.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    921305

    Investigation of crustal deformation related to the earthquake cycle in the Alpine-Himalayan belt using INSAR

    Alp-Himalaya Kuşağı'nda deprem döngüsüyle ilişkili kabuk deformasyonunun INSAR yöntemiyle incelenmesi

    TOHID NOZAD KHALIL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZİYADİN ÇAKIR

    PROF. DR. SEMİH ERGİNTAV

  2. Tez No

    933949

    Geç kuvaterner çökellerinin kronolojisinin sentetik sismogramlarla rekonstrüksiyonu; Marmara denizi ve salda gölü örnekler

    Reconstruction of the chronology of late quaternary sediments with synthetic seismograms; examples from the sea of Marmara and lake salda

    ASEN SABUNCU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Katı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KÜRŞAD KADİR ERİŞ

  3. Tez No

    421404

    Doğu Marmara bölgesinin litosfer dinamiklerinin EGM08 gravite anomalileri, izostazik ve termomekanik analizlerle araştırılması

    Investigation of lithosphere dynamics of the East Marmara region from EGM08 gravity anomalies, isostasic and termomechanical modeling

    TUBA SÖNMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Jeofizik MühendisliğiKocaeli Üniversitesi

    Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BÜLENT ORUÇ

  4. Tez No

    846274

    The role of oxidative stress factors in the pathophysiology of Ocular Rosacea, analysis of tears and other materials

    Oküler Rosacea patofizyolojisinde oksidatif stres faktörlerinin rolü, gözyaşı ve diğer materyallerin analizi

    NİLÜFER YEŞİLIRMAK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    BiyokimyaGazi Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİHAN BUKAN

    PROF. DR. JEAN-LOUIS BOURGES

  5. Tez No

    483551

    Manisa ili sismik aktivite zonları ve Manisa için sismik tehlike analizleri

    Seismic activity zones Manisa and seismic hazard analysis for Manisa

    ESRA GÜNERİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Mühendislik BilimleriCelal Bayar Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ENDER BAŞARI

Geri Dön