Türkiye'de Sınır Güvenliği Açısından Afgan Düzensiz Göçünün İncelenmesi: Van İli Örneği
An Analysis of Afghan Irregular Migration in Türkiye from the Perspective of Border Security: The Case of Van Province
- Tez No: 1013563
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞATAY SARP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Sınır güvenliği, Border security
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Göç ve Ortadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Disiplinlerarası Göç Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de sınır güvenliği pratikleriyle Afgan düzensiz göçü arasındaki ilişkinin konu alındığı bu araştırmada; Van ilinde uygulanan sınır güvenlik tedbirlerinin Afgan göçmenler tarafından nasıl algılandığı, nasıl anlamlandırıldığı ve göçmenlerin sınır geçiş pratiklerinde ne tür değişiklikler yarattığı hususları araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, alınan tedbir ve uygulanan politikaların Afgan göçmenler üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma, teorik açıdan alandaki boşluğun giderilmesine, pratik açıdan ise karar vericilere stratejik bir perspektif sunulmasına katkı sağlaması bakımından önem taşımaktadır. Nitel yöntemin benimsendiği araştırmada, Van ilinde yürütülen saha çalışması kapsamında amaçlı kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan, Türkiye-İran sınırını 2021 yılı ve sonrasında Van ili bölgesinden yasa dışı yollarla geçen 20 Afgan göçmenle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler sahada gözlem tekniğiyle desteklenmiştir. Araştırmanın temel bulguları, Afgan göçünün politik şiddet, baskı ve ekonomik etkenler sebebiyle başladığını, hanehalkı kararları ve sosyal ağlarla şekillendiğini, kaçakçılık ağları aracılığıyla sürdürüldüğünü ve basamaklar hâlinde gerçekleştiğini göstermektedir. Göç kararının alınması sürecinden itibaren göz önünde bulundurulan sınır güvenlik tedbirleri, yasa dışı sınır geçişlerini durdurmaktan ziyade göç sürecini kaçakçılara daha bağımlı hâle getirmiş, sınırdan geçişlerin geçmiş dönemlere nazaran daha zorlaşması sebebiyle bedensel yeterliliği önemli bir belirleyici olarak ön plana çıkarmıştır. Bu doğrultuda göçmen profili erkek ağırlıklı bir yapıya dönüşmüştür. Araştırmada ulaşılan bulgular, sınır güvenlik tedbirlerinin, sebep olduğu zorluk ve risklere rağmen, göçü ortaya çıkaran etkenler karşısında yetersiz kaldığını ve göçmenler tarafından aşılması mecburi bir safha olarak anlamlandırıldığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla alınan tedbirler yasa dışı geçişlerin engellenmesinde tek başına yeterli olmamakta, göçü ortadan kaldırmak yerine yeniden biçimlendirmekte; bir hayatta kalma stratejisi hâline gelen göç her türlü zorluk ve riske rağmen sürmektedir. Kuramsal açıdan ise araştırma, hanehalkı stratejilerinin yalnızca gönüllü göçte değil zorunlu göçte de açıklayıcılığını sürdürdüğünü, araya giren engeller yaklaşımının da bedensel yeterliliği kapsayacak biçimde ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the relationship between border security practices and Afghan irregular migration in Turkey. The research problem centers on how border security measures implemented in Van province are perceived and interpreted by Afghan migrants, and what changes they have produced in migrants' border-crossing practices. Accordingly, the study aims to reveal the effects of these measures and policies on Afghan migrants. The research is significant in that it theoretically contributes to filling a gap in the literature and practically offers decision-makers a strategic perspective. Employing a qualitative research design, the study conducted semi-structured in-depth interviews with 20 Afghan migrants reached through purposive snowball sampling, all of whom had crossed the Turkey-Iran border irregularly through the Van province area from 2021 onward. The data obtained were supplemented by field observations. The key findings indicate that Afghan migration originates from political violence, repression, and economic factors; is shaped by household-level decisions and social networks; is sustained through smuggling networks; and unfolds in a stepwise manner. Border security measures, considered from the outset of the migration decision-making process, have increased migrants' dependence on smugglers rather than halting irregular crossings, and have made physical capability a critical determinant as border crossings have become considerably more difficult than in previous periods. Consequently, the migrant profile has shifted toward a predominantly male composition. These findings demonstrate that, despite the difficulties and risks they impose, border security measures are perceived by migrants as an unavoidable stage of the migration process in the face of the structural drivers that generate migration, and are thus insufficient on their own to prevent irregular crossings. Rather than eliminating migration, these measures reshape it; migration, having become a survival strategy, persists in the face of every hardship and risk. From a theoretical standpoint, the study also shows that household strategies retain their explanatory power not only in voluntary but also in forced migration, and that the intervening obstacles framework should be extended to encompass physical capability as a determining factor.
Benzer Tezler
- Güvenlikleştirme yaklaşımı ve düzensiz göçle mücadele kapsamında Türkiye'deki Afgan göçmenlerin değerlendirilmesi
An evaluation of the Afghan migrants in Turkey within the scope of security approach and the fight against irregular migration
UĞUR SELÇUK ASLAN
Doktora
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHLİKA ÖZLEM ULTAN
- Hayvancılık işletmelerinde afgan işgücünün sosyal ve ekonomik durumunun analizi: Konya ili örneği
Analysis of the social and economic situation of Afghan labour in livestock enterprises: The case of Konya
WAHIDULLAH HILAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Türkiye'de sınır güvenliği politikaları
Border security policies in Türki̇ye
MÜSLÜM SOYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENAY BABAOĞLU
- Sécuriser et gérer les frontières: Une analyse comparative des politiques frontalières de la Turquie dans les cas de Van et d'Edirne
Sınırların güvenliği ve yönetimi: Van ve Edirne sınırları örneğinde Türkiye'nin sınır politikalarının karşılaştırmalı analizi / Securing and managing borders: A comparative analysis of border policies of Turkey in the cases of Van & Edirne
MERVE ÖZDEMİR AMED
Yüksek Lisans
Fransızca
2022
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYZA Ç. TEKİN