Endülüslü ibn Hayyân ve el-Muktebes isimli eseri
Ibn Hayyan from Andalusia and her work al-Muqtabas
- Tez No: 1018772
- Danışmanlar: PROF. DR. ADNAN ADIGÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Endülüs coğrafyasının önemli tarihçilerinden İbn Hayyân'ın hayatını, yetiştiği ilmî çevreyi, fikrî şahsiyetini ve tarihçiliğini, özellikle el-Muktebes adlı eseri çerçevesinde incelemektedir. Tezin birinci bölümünde İbn Hayyân'ın hayatı, ilmî ve fikrî şahsiyeti ile tarihçiliği ele alınmıştır. Bu kapsamda müellifin ilmî birikiminin oluşum süreci, içinde bulunduğu kültürel ortam, rivayetleri aktarma biçimi ve tarih yazımına yön veren metodolojik yaklaşımı incelenmiştir. Ayrıca dönemin resmî tarihçisi olarak üstlendiği rol, kullandığı kaynaklar, rivayetleri ifade tarzı ve olaylara tanıklık düzeyi el-Muktebes üzerinden değerlendirilmiş; Âmirîler döneminde ve Cehverîler döneminde üstlendiği görev çerçevesinde tarih yazımında benimsediği ilkeler ortaya konulmuştur. Tezin ikinci bölümünde el-Muktebes ele alınmış; eserdeki veriler çağdaş kaynaklar ve diğer tarihî metinlerle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede İbn Hayyân'ın olayları kronolojik ve sistematik bir biçimde kaydettiği, rivayetlerin ardından eleştirel değerlendirmelerde bulunduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca eserin tarih yazıcılığı açısından önemi, günümüze ulaşan nüshaları, tahkik ve neşirleri ile muhtevası incelenmiş; müellifin izlediği yöntem değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the life, intellectual environment, intellectual personality, and historiography of Ibn Hayyan, one of the prominent historians of Al-Andalus, specifically within the framework of his work al-Muqtabis. The first chapter of the thesis addresses Ibn Hayyan's life, his intellectual and scholarly personality, and his historiography. In this context, the formation process of the author's scholarly background, the cultural environment he belonged to, his manner of transmitting narratives, and his methodological approach shaping his historical writing are analyzed. Furthermore, his role as the official historian of the period, the sources he utilized, his style of expressing narratives, and his level of eyewitnessing events are evaluated through al-Muqtabis. The principles he adopted in historical writing are also demonstrated within the framework of the duties he undertook during the Amirid and Jahwarid periods. The second chapter of the thesis focuses on al-Muqtabis, analyzing the data within the work by comparing it with contemporary sources and other historical texts. Within this framework, it is revealed that Ibn Hayyan recorded events in a chronological and systematic manner and made critical evaluations following the narratives. Additionally, the significance of the work in terms of historiography, its surviving manuscripts, its critical editions and publications, and its content are examined, and the method followed by the author is evaluated.
Benzer Tezler
- Eseru Kelami'l-Arap Fi Tevcihi Et Eahlil'n-Nahvî İnde E'lami'l-Mufessirin El-Endelusiyyin (İbnu Atiyye ve Ebu Hayyan Enmuzecen)
The effect of the arabic words directing grammacital analysis at the andalusian commentators (İbn Attiya and Abu Hayyan as model)
ZELAL ABOUD
Doktora
Arapça
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OUSAMA EKHTIAR
- Ebû Hayyân el-Endelusî'nin el-Mubdi' fi't-Tasrîf adlı eserinin sarf açısından incelenmesi
Analysis of Abû Hayyân al-Andalusî's work named al-Mubdi' fi' al-Tasrîf in terms of morphology
RECEP ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TEKİN
- Endülüs tefsir geleneği: Müfessirler ve eserleri
Andalusian tafsir tradition: Commentators and their works
EMRE ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSinop ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEYDA GÜRMAN
- İbn 'Atıyye ve Ebû Hayyân el-Endelüsî'nin tefsirlerinin dilbilim açısından karşılaştırılması-Bakara Sûresi özelinde-
A linguistic comparison between Qur'anic exegeses of Ibn 'Atiyyah and Abu Hayyan al-Andalusi -In the specific to Surah Al-Baqarah-
MEHMET EMİN İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜLFİKAR DURMUŞ
- Ebû Hayyân el-Endelusî ve Arap gramerindeki yeri
Abū Hayyān al-Andalusī and his role in Arabic grammar
SELİM TEKİN
Doktora
Türkçe
2019
DilbilimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL GÜLER