Şizofrenide çocukluk çağı anıları ile ilişkili etmenler: Dijital çağa dair bir inceleme
Factors associated with childhood memories in schizophrenia: An investigation in the context of the digital age
- Tez No: 1019831
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA YAZICI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışmada, şizofreni veya şizoaffektif bozukluk tanılı bireylerde otobiyografik anıların fenomenolojik özelliklerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve dijital ipuçlarıyla çağrılan anıların dijital olmayan ipuçlarıyla çağrılan anılardan farklılaşıp farklılaşmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmaya 50 hasta ve 50 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, SCID-I, MoCA, WHODAS 2.0, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ve Otobiyografik Anı Anketi uygulanmıştır. Hasta grubunda ayrıca PANSS, KGİ ve İGD değerlendirilmiştir. Otobiyografik bellek değerlendirmesinde katılımcılardan dokuz ipucu kelime ve en erken çocukluk anısı olmak üzere toplam 10 anı anlatmaları istenmiştir. Veriler uygun parametrik veya parametrik olmayan testler, korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Hasta grubunda öğrenim yılı ve MoCA puanları daha düşük, WHODAS 2.0 puanları daha yüksek bulunmuştur. ÇÇRTÖ puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. OAA değerlendirmesinde hasta grubunda yeniden yaşama, görsel ve işitsel deneyim, duygusal deneyim, mekân, uzamsal düzen, hikâye, paylaşma ve temsil düzeyi daha düşük; hatırlama zorluğu daha yüksek bulunmuştur. Hayal/gerçek ve anı özgüllüğü puanları, hasta grubunda anıların daha az gerçekçi ve daha az özgül olduğunu düşündürmüştür. Her iki grupta dijital ipuçlarıyla çağrılan anılar, dijital olmayan ipuçlarına göre daha düşük fenomenolojik zenginlik göstermiştir. Regresyon analizlerinde PANSS toplam puanı hatırlama zorluğu, hikâye ve yeniden yaşama düzeylerinin anlamlı yordayıcısı olmuştur. SONUÇ: Bulgular, şizofreni ve şizoaffektif bozukluk hastalarında otobiyografik belleğin canlılık, duyusal ayrıntı, özgüllük ve anlatısal bütünlük açısından zayıfladığını göstermektedir. Dijital ipuçlarının anıların fenomenolojik niteliğini artırmadığı görülmüştür. Otobiyografik bellek, klinik belirti şiddeti, bilişsel işlevler ve işlevsellikle birlikte değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir süreçtir.
Özet (Çeviri)
AIM: This study aimed to compare the phenomenological characteristics of autobiographical memories in individuals with schizophrenia or schizoaffective disorder with those of healthy controls, and to examine whether memories elicited by Digital cues differed from those elicited by non-digital cues. MATERIALS AND METHODS: The study included 50 patients and 50 healthy controls. Participants were administered the Sociodemographic and Clinical Data Form, SCID-I, MoCA, WHODAS 2.0, Childhood Trauma Questionnaire, and Autobiographical Memory Questionnaire. PANSS, CGI, and GAS were additionally administered to the patient group. For autobiographical memory assessment, participants narrated 10 memories, including memories elicited by nine cue words and their earliest childhood memory. Data were analyzed using appropriate parametric or non-parametric tests, correlation analyses, and linear regression analyses. RESULTS: The groups did not differ in age or sex. The patient group had lower education duration and MoCA scores, and higher WHODAS 2.0 scores. Childhood Trauma Questionnaire scores did not differ between groups. In the AMQ assessment, reliving, visual and auditory experience, emotional experience, setting, spatial layout, narrative coherence, sharing, and representation level were lower in the patient group, while recall difficulty was higher. Imagination/reality and specificity scores indicated that patient memories were less realistic and less specific. In both groups, digital cue memories showed lower phenomenological richness than non-digital cue memories. In regression analyses, PANSS total score significantly predicted recall difficulty. narrative coherence, and reliving. CONCLUSION: Autobiographical memory was weaker in patients with schizophrenia or schizoaffective disorder in vividness, sensory detail, specificity, and narrative coherence. Digital cues did not improve phenomenological memory quality. Autobiographical memory should be evaluated with clinical symptom severity. cognitive functions, and functionality.
Benzer Tezler
- Şizofrenide çocukluk çağı örselenmelerinin nedensel bir ilişkisi var mı? Şizofreni hastaları ve sağlıklı kardeşlerinin çocukluk çağı örselenmeleri yönünden karşılaştırılması
Is there any causal relation of the childhood traumas in schizophrenia? Comparison of patients with schizophrenia with their healthy siblings in terms of childhood trauma
ZEYNEP YILDIZ AKBEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
- Paranoid şizofrenide çocukluk çağı travmaları, yaşam olayları, kortizol ve stres
Childhood trauma, life events, cortisol and stress in paranoid schizophrenia
BARIŞ KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriAbant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SERCAN
- Şizofrenide negatif belirtilerin anne çocukluk çağı travma yaşantısı ve bağlanma stiliyle ilişkisi
Relationship between traumatic experiences and attachment styles of parents and negative symptoms of patients with schizophrenia
MEHTAP SARIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLİZ ÖZGEN HERGÜL
- Şizofrenide bağlanma: Zihin kuramı, sosyal işlevsellik ve çocukluk çağı travmalarıyla ilişkisi
Attachment in schizophrenia: Relationship with theory of mind, social functionality and childhood trauvma
BERKANT SAĞIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA BİNNUR AKDEDE
- Şizofreni hastalarında çocukluk çağı travmasının şizofreni hastalık başlangıç yaşına etkisi
The impact of childhood trauma on schizophrenia disease age at onset in schizophrenia patients
CEM İNGEÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN ESİN EVREN KILIÇASLAN