Deneysel sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulan postmenopozal sıçanlarda hormon replasman tedavisi (estradiol+drospirenon) desteğinin davranışa etkisi ve immünohistokimyasal incelemesi
Behavioral effects and immunohistochemical examination of hormone replacement therapy (estradiol+drospirenone) supplementation in experimentally induced circadian rhythm disorder in postmenopausal rats
- Tez No: 1021337
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKER GÜNYELİ, PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan hormonal değişiklikler; uyku-uyanıklık döngüsü, duygu durum ve bilişsel işlevler üzerinde belirgin etkiler oluşturabilmektedir. Sirkadiyen ritim bozuklukları ise nöroendokrin sistem ve davranışsal süreçlerde ilave olumsuzluklara yol açmaktadır. Bu çalışmada, deneysel olarak sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulmuş postmenopozal sıçanlarda drospirenon ve estradiol içeren hormon replasman tedavisinin (HRT) davranışsal parametreler ile beyin dokusundaki immünohistokimyasal değişiklikler üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışma, etik kurul onayı alınarak 7 aylık dişi Sprague Dawley sıçanlar üzerinde gerçekleştirildi. Hayvanlar; kontrol (KM), sirkadiyen ritmi bozulmuş tedavisiz (RE) ve sirkadiyen ritmi bozulmuş HRT uygulanan (HE) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Sirkadiyen ritim bozukluğu, ışık/karanlık döngüsünün modifiye edilmesiyle oluşturuldu. HE grubuna 25 gün süreyle 0,033 mg/kg drospirenon ve 0,016 mg/kg estradiol gavaj yoluyla uygulandı. Davranışsal değerlendirme amacıyla Yeni Obje Tanıma Testi (NOR), Yükseltilmiş Artı Labirent Testi (EPM) ve Zorunlu Yüzme Testi (FST) uygulandı. Deney sonunda prefrontal korteks, hipokampus ve beyincik dokuları histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak incelendi; BDNF ve asetilkolin ekspresyonları değerlendirildi. Sirkadiyen ritmi bozulan tedavisiz grupta anksiyete ve depresif benzeri davranışlarda artış ile bilişsel performansta azalma saptandı. HRT uygulanan grupta davranış testlerinde anlamlı iyileşmeler gözlendi. İmmünohistokimyasal analizlerde HE grubunda BDNF ve asetilkolin ekspresyonunun arttığı, histopatolojik olarak nörodejeneratif değişikliklerin daha sınırlı olduğu belirlendi. Sonuç olarak, drospirenon ve estradiol kombinasyonunun sirkadiyen ritim bozukluğu bulunan postmenopozal modelde davranışsal ve nörobiyolojik parametreler üzerinde olumlu etkiler gösterdiği saptandı. Bulgular, menopoz sonrası dönemde görülen duygu durum değişiklikleri ve bilişsel gerilemede HRT'nin potansiyel nöroprotektif rolüne işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Hormonal alterations occurring during the postmenopausal period may significantly affect the sleep–wake cycle, mood regulation, and cognitive functions. Circadian rhythm disruption may further exacerbate neuroendocrine imbalance and behavioral disturbances. This experimental study aimed to investigate the effects of hormone replacement therapy (HRT) containing drospirenone and estradiol on behavioral parameters and immunohistochemical alterations in a circadian rhythm–disrupted postmenopausal rat model. The study was conducted on 7-month-old female Sprague Dawley rats following ethical approval. Animals were randomly divided into three groups: control (CM), circadian rhythm–disrupted untreated (RE), and circadian rhythm–disrupted HRT-treated (HE). Circadian disruption was induced by modification of the light/dark cycle. The HE group received drospirenone (0.033 mg/kg) and estradiol (0.016 mg/kg) via oral gavage for 25 days. Behavioral assessments were performed using the Novel Object Recognition (NOR) test, Elevated Plus Maze (EPM), and Forced Swimming Test (FST). At the end of the experimental period, brain tissues including the prefrontal cortex, hippocampus, and cerebellum were harvested for histopathological and immunohistochemical evaluation. Brain-derived neurotrophic factor (BDNF) and acetylcholine expression levels were analyzed. Circadian rhythm disruption resulted in increased anxiety-like and depressive-like behaviors along with impaired cognitive performance in untreated rats. HRT administration significantly improved behavioral outcomes. Immunohistochemical findings demonstrated increased BDNF and acetylcholine expression in the HE group, while histopathological examination revealed reduced neurodegenerative alterations compared to untreated animals. In conclusion, combined drospirenone and estradiol therapy exerted beneficial effects on behavioral and neurobiological parameters in a circadian rhythm–disrupted postmenopausal model. These findings suggest a potential neuroprotective role of HRT in mood disturbances and cognitive decline associated with menopause.
Benzer Tezler
- Deneysel sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulanpostmenopozal sıçanlarda sitikolin desteğinindavranışa etkisi ve immunohistokimyasal incelemesi
Effect of citicoline supplementation on behavior and immunohistochemical analysis in postmenopausal rats with experimentally induced circadian rhythm disorder
ZEYNEL UMUT CANBABA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumSüleyman Demirel ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER GÜNYELİ
PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Ratlarda sirkadiyen ritim bozukluğunun yara iyileşmesi ve barsak anastomoz kuvveti üzerine etkileri
The effects of circadian rhythm disorders on wound healing and potency of bowel anastomosis in rats
MESUT SİPAHİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Genel CerrahiKocaeli ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANIL ÇUBUKÇU
- Deneysel sirkadiyen ritim modelinde beslenme zamanlaması ve omega-3 desteğinin metabolizma üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of nutritional timing and omega-3 support on metabolism in experimental circadian rhythm model
RABİA DEVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FizyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Deneysel sirkadyen ritim bozukluğunun kardiyovasküler sistem üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of experimental circadian rhythm disorder on the cardiovascular system
İLKNUR KARAKAYA
Doktora
Türkçe
2025
FizyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Farelerde gerçekleştirilen deneysel Parkinson modeli sonrası sirkadiyen ritim bozukluğunun beyindeki protein profili üzerine etkisi
The effect of circadian rhythm disturbance on protein profile in the brain after experimental Parkinson's model in mice
ENES DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiSinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAĞLAR BEKER