Geri Dön

Bâkıllânî'de nübüvvet anlayışı

The consept of prophethood in Bakillani

PDF İndir

  1. Tez No: 1023366
  2. Yazar: İBRAHİM BAKIR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN AKKUŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Eş'arî kelâmının önde gelen temsilcilerinden Ebû Bekir el-Bâkıllânî'nin nübüvvet anlayışı sistematik bir şekilde incelenmiştir. Tezin temel amacı Bâkıllânî'nin nübüvvete dair görüşlerini onun başta Hidâyetü'l-müsterşidîn, et-Temhîd, el-İnsâf, el-Beyân ve İ'câzü'l-Kur'an adlı eserleri olmak üzere birincil kaynakları çerçevesinde ortaya koymak ve bu düşünceyi kelâm geleneği çerçevesinde değerlendirmektir. Bu tezde öncelikle İslâm düşüncesinde nübüvvetin imkânı, gerekliliği, işlevi gibi temel konular ele alınarak kavramsal bir çerçeve çizilmiş, ardından Bâkıllânî'nin nübüvvet anlayışı; peygamberliğin imkânı, vahyin mâhiyeti, peygamberlerin sıfatları ve nübüvvetin ispâtı bağlamında detaylıca analiz edilmiştir. Bu kapsamda mûcize anlayışına vurgu yapılmış, nübüvvetin doğrudan ve en önemli delili olarak değerlendirilen mûcizenin Bâkıllânî'deki yeri tespit edilmiştir. İ'câzü'l-Kur'an görüşü ile Hz. Muhammed'in peygamberliğinin ispatı arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Tezde ayrıca Bâkıllânî'nin nübüvvet karşıtı akımlara karşı yaptığı nübüvvet savunması da incelenmiştir. Bu bağlamda Berâhime'nin nübüvvet karşıtı görüşlerine karşı Eş'arîlikteki ilk ve en kapsamlı eleştirilerin Bâkıllânî tarafından yapıldığı görülmüş, Yahûdî ve Hıristiyanlık dinlerindeki nübüvvet anlayışlarına karşı yaptığı kapsamlı eleştiriler de ayrıca ele alınmıştır. Ehl-i sünnet karşıtı mezheplere yaptığı nübüvvet eleştirileri ele alınmış, Eş'arî mezhebinin kudret vurgusu kapsamında Mu'tezîle'nin aklı önceleyen görüşleri arasında fikrî ayrımlar ve bunun neticesindeki fikrî tartışmalar ele alınmıştır. Lütuf teorileri ve kendisine peygamberlik gelmeyen kimselerin durumları bu bağlamda ele alınmıştır. Şîa'nın imamet görüşlerine ve ismet sıfatının peygamberlerden sonra imamlara da verilmiş olması durumlarına karşı geliştirdiği argümanlar kapsamlı bir şekilde ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Bâkıllânî'nin nübüvvet anlayışının, aklı dışlamamak suretiyle vahyin otoritesini merkeze yerleştiren dengeli bir sistemde olduğu, mûcizeyi merkezî bir konumda görerek peygamberliğin ispâtında en önemli ve tek geçerli delil olarak sunduğu, i'câz anlayışıyla Hz. Muhammed'in peygamberliğini ispat ettiği tespit edilmiştir. Farklı din ve mezheplere karşı nübüvveti savunmak için müstakil kitaplar yazarak konuları ele aldığı görülmüştür. Ayrıca onun geliştirdiği argümanların Eş'arî âlimler tarafından dikkate alınmak suretiyle sonraki kelâm âlimleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

In this study, the understanding of prophethood (nubuwwah) of Abū Bakr al-Baqillani, one of the leading representatives of Ashʿari theology (kalām), is systematically examined. The main purpose of the thesis is to present al-Baqillani's views on prophethood within the framework of his primary sources, especially his works such as Hidāyah al-mustarshidīn, at-Tamhīd, al-Inṣāf, al-Bayān, and Iʿjāz al-Qurʾān, and to evaluate this thought within the context of the theological tradition. In this thesis, first, a conceptual framework is drawn by addressing fundamental issues such as the possibility, necessity, and function of prophethood in Islamic thought. Then, al-Baqillani's understanding of prophethood is analyzed in detail concerning the possibility of prophethood, the nature of revelation, the attributes of prophets, and the proof of prophethood. Within this scope, emphasis is placed on his understanding of miracle (muʿjizah), and the place of the miracle, considered the most direct and important evidence for prophethood, in al-Baqillani's thought is determined. The relationship between his view on the inimitability of the Qurʾān (iʿjāz al-Qurʾān) and the proof of the prophethood of Prophet Muhammad is also revealed. The thesis also examines al-Baqillani's defense of prophethood against anti-prophetic movements. In this context, it is observed that the first and most comprehensive criticisms within Ashʿarism against the anti-prophethood views of the Barāhima were made by al-Baqillani. His extensive criticisms of the understandings of prophethood in Judaism and Christianity are also addressed. His critiques of prophethood directed against sects opposing Ahl al-Sunnah are discussed. Within the framework of the Ashʿari school's emphasis on divine power (qudrah), the intellectual conflicts between this view and the Muʿtazile's views that prioritize reason, and the resulting theological debates, are examined. Theories of divine grace (lutf) and the status of those to whom prophethood did not come are discussed in this context. The arguments he developed against the Shia's views on imamate (imamah) and the attribution of infallibility (ʿiṣmah) to imams after the prophets are comprehensively addressed and evaluated. As a result of the study, it has been determined that al-Baqillani's understanding of prophethood is based on a balanced system that places the authority of revelation at the center without excluding reason; that he considers the miracle as central, presenting it as the most important and only valid evidence for proving prophethood; and that he proves the prophethood of Prophet Muhammad through his understanding of iʿjāz. It has been observed that he addressed these issues by writing independent books to defend prophethood against different religions and sects. Furthermore, it has been concluded that the arguments he developed were influential on later theologians, as they were taken into consideration by Ashʿari scholars.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    983624

    İmam Bâkıllânî'de mûcize anlayışı

    The concept of miracle in Imam al-Baqillani's thought

    ZUBAIR WALEED SAADULDEEN HAMDI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinSelçuk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN AYDIN

  2. Tez No

    207617

    İlk dönem kelam kaynaklarında Ehl-i kitap anlayışı

    The understanding of Al-ahl al-kitap in the books of the early period of kalam

    HAMİT ALBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    DinMarmara Üniversitesi

    İlahiyat Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. ADİL BEBEK

  3. Tez No

    353400

    Bir kelam problemi olarak nübüvvet: Bâkıllânî ve Kâdî Abdülcebbâr örneği

    Prophecy as a problem of theology: The case of al-Bâqillânî and 'Abd al-Djabbâr

    MUZAFFER BARLAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    DinOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FETHİ KERİM KAZANÇ

  4. Tez No

    878285

    Berâhime'nin nübüvvetin imkânına yönelik eleştirileri ve Bâkıllânî'nin cevapları

    The criticisms of Barāhima on the contingency of prophethood and al-Bāqillānī's answers

    FURKAN DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Dinİstanbul 29 Mayıs Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA SİNANOĞLU

  5. Tez No

    438506

    Fahreddin Râzî'de akıl vahiy münasebeti

    Reason-revelation relationship of Fakhr al-din ar-Razi

    SABRİ BAĞCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    DinEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Kelam Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN AYDIN

Geri Dön