Türkiye'de havayolu yolcularında hava öfkesi deneyimi: Bilişsel davranışçı kuram çerçevesinde nitel bir araştırma
Airline passengers' air rage experience in Türkiye: A qualitative study within the framework of cognitive behavioral theory
- Tez No: 1023501
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEM GÜNEY ÖZVEREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Psikoloji, Civil Aviation, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Psikolojisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde havacılık sektörü, ulaşım ve ticaret ağları arasında en önemli alanlardan birini oluşturmaktadır. Günden güne kar oranlarındaki yükselme ile rota, sefer sıklığı ve taşınan yolcu sayısındaki artış, bu sektörün değerini ve ne kadar ihtiyaç duyulan bir alan olduğunu bize göstermektedir. Bu sektör her ne kadar belli kurallarla ve ileri teknolojiyle çevrili olsa da özellikle işin içine insan faktörünün girmesiyle birtakım sorunları da beraberinde getirmektedir. Kural tanımayan yolcu olaylarının sıklığı ve ciddiyeti uzun vadeli süreçte bir artış eğilimi göstermektedir. Bu olaylar havayolu yolculuğu süresince bir veya bir grup yolcu sebepli ortaya çıkmakta, uçuş emniyetini azaltarak yolcuların ve/veya uçuş personelinin olumsuz deneyimler yaşamasına sebep olmaktadır. Bu durum Türkçe literatüre“Hava Öfkesi”olarak girmiştir. Yaşanan olumsuz olayların oranları ele alındığında, ciddiyetini ve araştırmaya ihtiyaç duyulan bir alan olduğunu bize gösterse de nispeten yeni ve incelenmeyi bekleyen kavramlardan biridir. Bu araştırmada katılımcıların dahil oldukları hava öfkesi olayları, bilişsel davranışçı kuram çerçevesinde ele alınmıştır. Bilişsel davranışçı kuram, yolcuların bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçlerini detaylı şekilde incelememize olanak sağlamakta, aynı zamanda literatüre yeni bir bakış açısı da getirmektedir. Bu kuram çerçevesinde katılımcılar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş olup olayın yönlendirme olmadan mümkün olduğunca şeffaf bir şekilde anlatılması beklenmiştir. Katılımcılar ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler sınıflandırılarak hava öfkesi olaylarının sebepleri, sonuçları, olaya dahil olan kişilerin profilleri, olay esnasında yaşadıkları bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçler, bilişsel çarpıtmalar ve olayların kişiler üzerindeki birtakım etkileri incelenmiştir. Bu çalışmanın hem araştırmacılar hem de havacılık sektörüne dahil olan tüm çalışanlar için bir ön çalışma olduğu düşünülerek, ileride gerçekleştirilecek farklı araştırmalara bir yol gösterici olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Today, the aviation industry constitutes one of the most important components of global transport and trade networks. The continuous increases in profitability, service frequency, and passenger numbers demonstrate the importance and value of this industry. Although the industry is governed by strict regulations and shaped by advanced technologies, some challenges arise from human factors. The severity and frequency of unruly passenger incidents tend to increase over time. These incidents are caused by one or a few passengers during a flight and can negatively affect the experiences of both cabin crew and other passengers by compromising safety. This situation is referred to as“Air Rage”in the literature. Considering the frequency and severity of such incidents, air rage represents an area that requires further research. In this study, airline passengers' air rage experiences were examined within the framework of cognitive behavioral theory. Cognitive behavioral theory enables a detailed analysis of passengers' cognitive, emotional, and behavioral processes while providing a novel perspective to the literature. Within the framework of this theory, data were collected through semi-structured interviews with passengers, who were encouraged to describe their air rage experiences as transparently and objectively as possible. By classifying the data, the causes and consequences of air rage incidents, passengers' behavioral, emotional, and cognitive processes during the incidents, cognitive distortions, and the effects of these incidents on participants were examined. This study is considered a preliminary study and is expected to provide guidance for both researchers and the aviation workforce.
Benzer Tezler
- Türkiye'de havayolu şirketlerinin tanıtım çalışmalarının yolcuların karar verme sürecine etkisi
The impact of promotional activities of airline companies in Turkey on decision making process of passengers
NURAN KARAAĞAOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
Halkla İlişkilerMaltepe ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRDAL ÜLGER
- Analysis of service quality in airline companies within the internal flights in Turkey
Türkiye'de havayolu yolcu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren firmaların hizmet kalitesinin ölçümlenmesi
SEDEF USLUY
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
İşletmeİstanbul Bilgi ÜniversitesiPazarlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİME SEZGİN
- Evaluating of leisure and business travelers' preferences amongairline companies in Turkey
Türkiye'de Turistik ve iş seyahati amacıyla seyahat eden yolcuların havayolları şirketlerindeki tercihlerinin değerlendirilmesi
SELİN İPLİKÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Sivil HavacılıkYeditepe ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL NEBOL
- Hava yolcu ve kargo taşımacılığı ;dünyadan ve Türkiye'den uygulamalar
Air passenger and cargo transportationiapplication for world and Turkey
BURHAN SERKAN BATUR
- Hava yolları ile seyahat eden yolcuların memnuniyeti üzerine Gaziantep ili'nde alan araştırması
Researh on field the airline passengers complacency in Gaziantep
KERİME PATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeHasan Kalyoncu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP DURMAZ