Spor kulüplerinde iyi yönetişim algısının spor tüketimi üzerine etkisinde algılanan değer ve taraftar etkileşiminin rolü
The role of perceived value and fan engagement in the effect of good governance perception on sport consumption in sports clubs
- Tez No: 1023744
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA KOÇAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Algılanan değer, Tüketim davranışları, İyi yönetişim, Perceived value, Consumption behaviours, Good governance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Spor kulüplerinde iyi yönetişim ile spor tüketimi arasındaki ilişkinin taraftarların algıladığı değer ve kulüple kurduğu etkileşim bağlamında incelenmesi, spor yönetimi literatürü açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın iki temel amacı bulunmaktadır. Birinci amacı, herhangi bir futbol kulübünün taraftarı olduğunu beyan edenlerin iyi yönetişim algısı, algılanan değer düzeyleri, taraftar etkileşimi ve spor tüketim davranışları arasındaki farklılıkların çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. İkinci amaç ise, taraftarların iyi yönetişim algısının spor tüketimi üzerindeki etkisinde algılanan değer ile taraftar etkileşiminin aracılık rolünün incelenmesidir. Bu doğrultuda araştırma modeli, taraftarları spor kulüplerinin temel paydaşları arasında konumlandıran Paydaş Teorisi'ne dayandırılmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'de ikamet eden ve herhangi bir futbol kulübünün taraftarı olduğunu beyan eden 137 (%32,8) kadın, 281 (%67,2) erkek olmak üzere toplam 418 gönüllü birey oluşturmuştur. Kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen katılımcılar“Taraftar İyi Yönetişim Algısı Ölçeği”,“Taraftar Etkileşimi Ölçeği”,“Algılanan Değer Ölçeği”ve“Spor Tüketim Davranışı Ölçeği”ni cevaplamışlardır. Verilerin analizi için bağımsız örneklemler için t-testi, MANOVA, ANOVA, ölçekler için Cronbach Alpha, Pearson korelasyon analizi ve Process Makro (Model 6) ile çoklu aracılık analizi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçları;“cinsiyet”değişkenine göre TİYAÖ, ADÖ, TEÖ ve STDÖ puanlarında erkek katılımcılar lehine anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.“Yaş”değişkenine göre TİYAÖ şeffaflık alt boyutunda anlamlı farklılık bulunurken;“eğitim durumu”ve“gelir düzeyi”değişkenlerine göre ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmamıştır. Pearson korelasyon analizine göre, TİYAÖ, ADÖ, TEÖ ve STDÖ puanları arasında pozitif yönde orta ve yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Aracılık analizi sonuçlarına göre iyi yönetişim algısının spor tüketim davranışı üzerinde doğrudan pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır (β = 0,296; p <0,01). Path analizi bulguları incelendiğinde, iyi yönetişim algısının algılanan değeri (β = 0,768; p <0,01), algılanan değerin ise taraftar etkileşimini (β = 0,692; p <0,01) anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Taraftar etkileşiminin spor tüketim davranışı üzerindeki etkisinin de pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir (β = 0,504; p <0,01). 5000 bootstrap örneklemiyle gerçekleştirilen seri aracılık analizi sonucunda, algılanan değer ve taraftar etkileşiminin birlikte oluşturdukları zincirleme aracılık etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (β = 0,267; %95 GA [0,196; 0,342]). Modelin toplam etkisi ise β = 0,750 (p <0,01) olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular değerlendirildiğinde, iyi yönetişim algısının spor tüketimi üzerindeki etkisinin yalnızca doğrudan bir ilişkiyle açıklanamayacağı; algılanan değer ve taraftar etkileşiminin bu ilişkide belirleyici psikolojik mekanizmalar olarak işlev gördüğü anlaşılmaktadır. Kulüp yöneticileri açısından bakıldığında, taraftarların kulübe ilişkin yönetişim algısının güçlendirilmesinin önce algılanan değer üzerinden taraftar etkileşimini artırdığı, bunun da spor tüketim davranışını yordadığı görülmektedir. Gelecek çalışmalarda farklı spor branşlarında ve kültürlerde karşılaştırmalı araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Examining the relationship between good governance and sport consumption in sports clubs within the context of fans' perceived value and engagement with the club is important for the sport management literature. Accordingly, this study has two primary objectives. The first objective is to examine the differences in good governance perception, perceived value levels, fan engagement, and sport consumption behaviors among individuals who declare themselves supporters of any football club, according to various variables. The second objective is to examine the mediating role of perceived value and fan engagement in the effect of fans' good governance perception on sport consumption. Accordingly, the research model was grounded in Stakeholder Theory, which positions fans as key stakeholders of sports clubs. The study group of the research, which employed a relational survey model, consisted of 418 volunteer individuals residing in Turkey and declaring themselves supporters of any football club, comprising 137 females (%32.8) and 281 males (%67.2). Participants selected through convenience sampling completed the“Fan Good Governance Perception Scale,”“Fan Engagement Scale,”“Perceived Value Scale,”and“Sport Consumption Behavior Scale.”For data analysis, independent samples t-test, MANOVA, ANOVA, Cronbach's Alpha for scales, Pearson correlation analysis, and multiple mediation analysis using the PROCESS Macro (Model 6) were employed. The results of the analyses indicated that, according to the“gender”variable, there were significant differences in TİYAÖ, ADÖ, TEÖ, and STDÖ scores in favor of male participants. While a significant difference was found in the transparency sub-dimension of TİYAÖ according to the“age”variable, no statistically significant differences were detected in scale scores according to the“educational status”and“income level”variables. According to the Pearson correlation analysis, positive, moderate to high, and statistically significant relationships were identified among TİYAÖ, ADÖ, TEÖ, and STDÖ scores. The results of the mediation analysis showed that good governance perception had a direct, positive, and significant effect on sport consumption behavior (β = 0.296; p <0.01). When the path analysis findings were examined, it was observed that good governance perception significantly predicted perceived value (β = 0.768; p <0.01), and perceived value significantly predicted fan engagement (β = 0.692; p <0.01). It was also determined that fan engagement had a positive and significant effect on sport consumption behavior (β = 0.504; p <0.01). As a result of the serial mediation analysis conducted with 5,000 bootstrap samples, the chain mediation effect jointly formed by perceived value and fan engagement was found to be statistically significant (β = 0.267; 95% CI [0.196, 0.342]). The total effect of the model was calculated as β = 0.750 (p <0.01). When these findings are evaluated, it is understood that the effect of good governance perception on sport consumption cannot be explained solely through a direct relationship; rather, perceived value and fan engagement function as decisive psychological mechanisms in this relationship. From the perspective of club managers, strengthening fans' perceptions of governance regarding their clubs first increases fan engagement through perceived value, which in turn predicts sport consumption behavior. Future studies are recommended to conduct comparative research across different sport branches and cultural contexts.
Benzer Tezler
- Spor kulüplerinde kurumsal itibar yönetimi algısının karma yöntemle incelenmesi
A mixed methods examination of the perception of corporate reputation management in sports clubs
AHMET FERDİ KOÇ
- Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin sosyal ve kültürel sermayeleri ile girişimciliğe yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of sports management student's perceptions about social and cultural capital and entrepreneurship
İSA ÇİFTÇİ
- Spor kulüplerinde kalite yönetim sistemi
Quality management system in sport clubs
FERAY KÜÇÜKBAŞ DUMAN
Doktora
Türkçe
2020
Sporİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK BORA ÇAVUŞOĞLU
- Spor kulüplerinde taraftar memnuniyeti: Üç büyük spor kulübüne ilişkin bir araştırma
Fan satisfaction in sport clubs: A research regarding to istanbul trio
ERDEN MÜÇTEBA OR
- Spor yöneticilerinin psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu ve psikolojik ihtiyaç doyumunda denge düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the balance levels of sport managers in psychological well-being, life satisfaction and psychological need satisfaction
TOLGA CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiYozgat Bozok ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ARAÇ ILGAR