Adölesan gebeliklerle ilişkili olan faktörler ve perinatal sonuçları
Factors associated with adolescent pregnancies and perinatal outcomes
- Tez No: 1024474
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DURSUN BARUT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Adölesan gebelik, ilişkili risk faktörleri, Perinatal sonuçlar, Adolescent pregnancy, associated risk factors, perinatal outcomes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adölesan Gebeliklerle İlişkili Olan Faktörler ve Perinatal Sonuçları Aile Hekimliği Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi Amaç: Bu çalışmayla; Şanlıurfa İli'ne bağlı Siverek İlçesi'nde son 1 yıl içinde canlı doğum yapmış olan adölesan anneler ile adölesan dönemde olmayan anneleri karşılaştırarak adölesan gebeliklerin ilişkili olduğu risk faktörlerini belirlemek ve perinatal sonuçlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız analitik, kesitsel ve retrospektif tipte bir araştırma olarak planlanmıştır. 07 Kasım 2025 -07 Mayıs 2026 tarihleri arasında Şanlıurfa İli'ne bağlı Siverek İlçesi'ndeki Aile Sağlık Merkezleri'ne kayıtlı son bir yılda canlı doğum yapmış olan adölesan dönemdeki anneler ile adölesan dönemde olmayan 20-35 yaş arasındaki anneler üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 200 katılımcı (100 adölesan anne, 100 yetişkin kontrol grubu anne) dahil edilmesi planlanarak; kayıp, hatalı veri, katılmayı red etme vs. etkenler göz önüne alınarak gereksinimlerin üzerinde bir örneklem büyüklüğü belirlendi. Araştırmamızda ilçedeki tüm ASM' ler esas alınarak basit rasgele örneklem yöntemi ile son bir yılda canlı doğum yapmış olan 100 adölesan ve adölesan dönemde olmayan 20-35 yaş arasındaki kontrol grubu 100 anne çalışma kapsamına alınmıştır. Adölesan gebeliklerle ilişkili risk faktörlerini belirlemek amacıyla literatür taraması yapılarak oluşturulan 55 soruluk veri toplama formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen bağımsız iki örneklem grubunun karşılaştırılmasında non-parametrik yöntemlerden MannWhitney U testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren Bağımsız kategorik değişkenlerden oluşan grupların karşılaştırılmasında ise Ki-kare testi ve gerektiğinde Fisher Exact testi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularımıza göre adölesan gebeliklerde yaş ortalaması 18,36 ± 0,89 bulunmuştur. Adölesan gebeliklerin oluşumunun yerleşim yeri, öğrenim durumu, eş akrabalık durumu, evlilik kararını etkileyen kişi gibi değişkenlerle anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur. Adölesan grubu gebelerin %62 oranında eş ve çocukları dışında geniş aile üyeleri ile yaşadığı görülmüştür. Adölesan grubu gebelerde 2 yıl ve üzeri gebelik aralığına sahip kişilerin oranı % 8 iken adölesan olmayan gebeler grubunda bu oran % 36 olup anlamlı derecede farklılık ix bulunmuştur. Adölesan grubu gebeliğin düzenli gebelik takip durumu, tetanoz aşı durumu, aile planlaması yöntemi kullanma durumu ve kullanılan yöntem çeşidi, bebeği ilk emzirme zamanı, sezaryen sebepleri, ilk 6 ay anne sütü kullanım durumu ve lohusalıkta düzenli sağlık hizmeti alma durumu ile olumsuz yönde anlamlı derecede ilişkisi saptanmıştır. Adölesan grubu gebeler adölesan olmayan grubu gebelere göre anne ve bebek sağlığı için önemli olan düzenli doğum öncesi bakım hizmetlerinden daha az yararlanma eğiliminde olduğu görülmüştür. Adölesan grubu annelerin düşük, ölü doğum, bebek ölümü gibi parameterelerde adölesan olmayan annelerle benzer sonuçlara sahip oldukları saptanmıştır. Gebelik öncesi, gebelik ve doğum sonrası dönemlerde gruplar arasında sağlık sorunları açısından anlamlı bir farkı görülmemiştir. Anemi, her iki grupta da en sık görülen sorundur. Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada; adölesan gebeliklerin oluşumunda sosyokültürel faktörler, eğitim düzeyi, aile planlaması, kadının toplumsal statüsü, akraba evlilikleri vb. etkenlerin önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu etkenler üzerinde yapılacak çalışmaların adölesan gebeliklerin oluşumunu azaltabileceği düşünülmektedir. Adölesan gebeliklerin anne ve bebek sağlığını etkileyen birçok olumsuz duruma yol açtığı bulunmuştur. Adölesan gebeliklerin tespiti ve adölesan gebeliklere yönelik gebelik takibi, beslenme danışmanlığı, annne sütü ve emzirmenin önemi, doğum sonrası lohusa takibi, aile planlaması hizmetleri gibi sağlık hizmetlerinin artırılması önem arzetmektedir. Yürütülecek çalışmaların kırsal bölgeler ve dezavantajlı bölgeler öncelenerek yapılması etkin sonuçlar doğuracaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Factors Associated with Adolescent Pregnancies and Perinatal Outcomes Objective: This study aimed to determine the risk factors associated with adolescent pregnancies and to reveal their perinatal outcomes by comparing adolescent mothers who gave birth to a live infant within the last year with non-adolescent mothers in the Siverek District of Şanlıurfa Province. Materials and Methods: Our study was designed as an analytical, cross-sectional, and retrospective research. It was conducted between February 06, 2026, and April 09, 2026, among adolescent mothers and non-adolescent mothers aged 20–35 who had a live birth within the past year and were registered at Family Health Centers in the Siverek District of Şanlıurfa Province. Planning to include a total of 200 participants (100 adolescent mothers, 100 adult mothers as the control group), a sample size larger than the minimum requirement was determined, taking into account factors such as missing data, erroneous data, and refusal to participate. Based on all Family Health Centers in the district, 100 adolescents and 100 control group mothers aged 20–35 who had given birth to a live infant within the last year were included in the study using the simple random sampling method. To determine the risk factors associated with adolescent pregnancies, a 55-question data collection form, developed through a literature review, was administered via face-to-face interviews. The Mann-Whitney U test, one of the non-parametric methods, was used to compare two independent sample groups that did not show a normal distribution. The Chi-square test and, when necessary, Fisher's Exact test were applied to compare groups consisting of independent categorical variables showing a normal distribution. Results: According to our research findings, the mean age in adolescent pregnancies was found to be $18.36 \pm 0.89$. The occurrence of adolescent pregnancies was found to have significant relationships with variables such as place of residence, educational status, consanguineous marriage status, and the person influencing the marriage decision. It was observed that 62% of the pregnant women in the adolescent group lived with extended family members other than their spouses and children. While the rate of individuals with an interpregnancy interval of 2 years or more was 8% in the adolescent group, this rate was 36% in the non-adolescent group, indicating a significant difference. A significant negative correlation was found between adolescent pregnancy and regular prenatal follow-up status, xi tetanus vaccination status, use of family planning methods and the type of method used, time of first breastfeeding, reasons for cesarean section, exclusive breastfeeding status in the first 6 months, and regular healthcare utilization during the postpartum period. Pregnant women in the adolescent group were found to be less likely to benefit from regular prenatal care services, which are crucial for maternal and infant health, compared to those in the nonadolescent group. It was determined that adolescent mothers had similar outcomes to nonadolescent mothers in parameters such as miscarriage, stillbirth, and infant mortality. No significant difference was observed between the groups in terms of health problems during the pre-pregnancy, pregnancy, and postpartum periods. Anemia was the most common problem in both groups. Conclusion: In conclusion, this study demonstrated that sociocultural factors, education level, family planning, social status of women, and consanguineous marriages are important factors in the occurrence of adolescent pregnancies. It is anticipated that interventions focusing on these factors could reduce the incidence of adolescent pregnancies. Adolescent pregnancies were found to lead to many adverse conditions affecting maternal and infant health. It is of paramount importance to increase healthcare services directed toward adolescent pregnancies, such as early detection, prenatal monitoring, nutritional counseling, the importance of breast milk and breastfeeding, postpartum follow-up, and family planning services. Prioritizing rural and disadvantaged areas in future studies and interventions will yield more effective results.
Benzer Tezler
- Gebelikte kilo alımı ile bebek doğum tartısı arasındaki ilişki
The relationship between gestational weight gain and birthweight
FATMA DİNÇ ŞEKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Diyarbakır Doğumevi Hastanesi'nde doğum yapan kadınlarda risk faktörleri ve doğumlara etkisi
Risk factors on pregnants who delivered in Diyarbakır Maternity Hospital and their effects on labour and infants
GÜNAY SAKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Halk SağlığıDicle ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ERSEN İLÇİN
- Nevşehir İl merkezindeki lise öğrencilerinde intihar girişimi yaygınlığı ve ilişkili ailesil faktörlerin belirlenmesi
The wide spread attempt of committing suicide among high school student in the city center of Nevşehir and the study of related parental factors
NURAY ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET KARATAŞ
- Adölesan gebeler ile yetişkin gebelerin doğum korkusu ve kaygı düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the fear of childbirth and anxiety levels adolescent and adult pregnant women
MELEK KAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EbelikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA DEMİRTÜRK
- Gebeliklerin farklı dönemlerine verilen beslenme eğitimine gebe kadınların genel sağlık ve beslenme durumları üzerine etkisi
The effects of nutritional training program given during the different trimersters of pregnancy on their general health and nutritional status
MELTEM SOYLU
Doktora
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDIKA BULDUK