Hastanede yatan geriatrik hastalarda hemşirelik girişimleri ile fonksiyonel kötüleşme ve deliryumun önlenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Prevention of functional decline and delirium with nursing interventions in hospitalized geriatric patients: A randomized controlled study
- Tez No: 1024621
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA TÜLEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Deliryum, Fonksiyonel iyileşme, Geriatri, Hemşirelik, Delirium, Recovery of function, Geriatrics, Nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Deliryum ve fonksiyonel kötüleşme, hastanede yatan yaşlı bireylerde sık görülen, morbidite ve mortalite riskini artıran önemli klinik sorunlardır. Bu durumların büyük ölçüde önlenebilir olması, önlenmelerine yönelik hemşirelik girişimlerinin etkinliğinin değerlendirilmesini önemli kılmaktadır. Amaç: Bu çalışma, hastanede yatan geriatrik hastalarda uygulanan hemşirelik girişimlerinin fonksiyonel kötüleşme ve deliryumun önlenmesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Randomize kontrollü tipteki bu araştırma, Nisan 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahiliye, nefroloji ve göğüs hastalıkları kliniklerinde yürütülmüştür. Çalışmaya 65 yaş ve üzeri 60 hasta dahil edilerek deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına randomize edilmiştir. Deney grubuna standart bakıma ek olarak bilişsel fonksiyonların korunması, uyku kalitesinin artırılması, fonksiyonel kapasitenin desteklenmesi, görme ve işitmenin iyileştirilmesi ile yeterli hidrasyonun sürdürülmesine yönelik hemşirelik girişimleri uygulanmıştır. Veriler NEECHAM Konfüzyon Ölçeği, Mini-Cog, Barthel İndeksi, Richard Campbell Uyku Ölçeği, Savunmasız Yaşlı Anketi (VES-13) ve pedometre aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Araştırmayı tamamlayan hastaların yaş ortalaması 77,25±6,98 yıl olup %55'i erkektir. Deliryum, bilişsel durum, uyku kalitesi, kırılganlık düzeyi ve hidrasyon göstergeleri açısından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte her iki grupta da zaman içerisinde bilişsel durum, fonksiyonel durum, uyku kalitesi ve kırılganlık düzeyinde anlamlı iyileşme gözlenmiştir (p<0,05). Günlük adım sayısı açısından grup × zaman etkileşimi anlamlı bulunmuş (F=4,41; p<0,001) deney grubunda mobilizasyon düzeyindeki artışın daha erken ve daha belirgin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bağımlı olunan günlük yaşam aktivitesi sayısındaki azalmanın deney grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha fazla olduğu saptanmıştır (p=0,011). Sonuç: Hemşirelik girişimleri deliryum, bilişsel durum, uyku kalitesi, kırılganlık düzeyi ve hidrasyon göstergeleri üzerinde standart bakıma göre anlamlı bir üstünlük sağlamamıştır. Bununla birlikte girişimlerin mobilizasyon düzeyini artırdığı ve fonksiyonel bağımsızlığın korunmasına katkı sağladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, hastanede yatan yaşlı bireylerde erken mobilizasyonu içeren bütüncül hemşirelik bakımının önemini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Delirium and functional decline are common clinical conditions among hospitalized older adults and are associated with increased morbidity and mortality. Therefore, evaluating the effectiveness of nursing interventions aimed at preventing these conditions is of considerable importance. Aim: This study was conducted to evaluate the effects of nursing interventions on the prevention of functional decline and delirium in hospitalized geriatric patients. Methods: This randomized controlled study was conducted between April 2025 and January 2026 in the internal medicine, nephrology, and chest diseases wards of a training and research hospital. A total of 60 patients aged 65 years and older were included and randomized into intervention (n=30) and control (n=30) groups. In addition to standard care, the intervention group received nursing interventions aimed at preserving cognitive function, improving sleep quality, supporting functional capacity, enhancing vision and hearing, and maintaining hydration. Data were collected using the NEECHAM Confusion Scale, Mini-Cog, Barthel Index, Richards-Campbell Sleep Questionnaire, Vulnerable Elders Survey-13 (VES-13), and a pedometer. Results: The mean age of the participants who completed the study was 77.25±6.98 years, and 55% were male. No statistically significant differences were found between the intervention and control groups in terms of delirium, cognitive status, sleep quality, frailty level, or hydration indicators (p>0.05). Significant improvements over time were observed in both groups regarding cognitive status, functional status, sleep quality, and frailty levels (p<0.05). A significant group-by-time interaction was found for daily step counts (F=4.41, p<0.001), indicating that the increase in mobilization occurred earlier and was more pronounced in the intervention group. In addition, the reduction in the number of dependent activities of daily living was significantly greater in the intervention group compared with the control group (p=0.011). Conclusion: Nursing interventions did not demonstrate a significant advantage over standard care in terms of delirium, cognitive status, sleep quality, frailty level, or hydration indicators. However, the interventions were effective in increasing mobilization levels and supporting the preservation of functional independence. These findings highlight the importance of comprehensive nursing care, including early mobilization, for hospitalized older adults.
Benzer Tezler
- Yaşlı bireylerin cerrahi girişim sonrası evde yaşadıkları sorunların belirlenmesi
Determination of old individuals' problems which they have at their home after surgical intervention
AHMET DİNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE KURŞUN
- Ortopedi servisinde yatan yaşlıların ağız yolu ile beslenmesini etkileyen faktörler ve hemşirelik girişimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting oral feeding of elderly patients and related nursing interventions at orthopedics department
AYŞE DUDU KILINÇ
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikKocaeli ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜREYYA KARAÖZ
- Ortopedik cerrahi geçiren geriatrik hastaların depresyon ve bilişsel durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of depression and mental status of geriatric patients undergoing orthopedic surgery
ELİF YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL SAVCİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİT NUMAN KUYUBAŞI
- Cerrahi girişim geçiren yaşlı hastalarda bakım bağımlılığı durumlarının belirlenmesi
Determination of care dependence conditions in elderly patients undergoing surgery
DEMET FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSakarya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE CENGİZ AÇIL
- Developing a process mining-based model for detecting patient safety errors in healthcare
Sağlık sektöründe, hasta güvenliğine yönelik hataların tespit edilmesinde süreç madenciliğine dayalı bir model geliştirilmesi
AHMET MURAT SÜMER
Doktora
İngilizce
2025
Hastanelerİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL CEYLAN