Türkiye'de sözdebilim uygulamaları üzerine bir çalışma (Türler ve teknikler)
A research on pseudoscience applications in Turkey (Cases and techniques)
- Tez No: 548350
- Danışmanlar: PROF. DR. REMZİ DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Felsefe, Sosyoloji, Science and Technology, Philosophy, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, literatüre dayalı bilimsel bir çalışmadır. Gerek akademik ortamda gerek akademi dışında tespit edilmiş örnekler, hiçbir yorumda bulunmaksızın önce sınıflandırılmış ve daha sonra ana hatları ile betimlenmiştir. Tezin kapsamında yer alan vakalar Birinci Bölümde TIP-FİZYOLOJİK, TIP-PSİKOLOJİK, FALCILIK, İNANÇ ve PARANORMAL olarak beş grup halinde sınıflandırılmıştır. TIP-FİZYOLOJİK bölümünde, sırasıyla Akupunktur, Aromaterapi, Fitoterapi, Hacamat, Homeopati, Larva Tedavisi, Refleksoloji ve Sülük Tedavisi yer almaktadır. TIP-PSİKOLOJİK'te sırasıyla Yeniçağ, NLP, Reiki, Tıbb-ı Nebevi ve Cincilik incelenmiştir. FALCILIK'ta sırasıyla Astroloji, Feng Shui ve Medyumluk örneklendirilmiştir. İNANÇ bölümünde, sırasıyla 19 Mucizesi ve Yaratılış bilimi incelenmiştir. PARANORMAL bölümünde ise Ufoloji ele alınmıştır. Söz konusu 5 başlık ve 19 alt başlıkta toplam 57 vaka incelenmeye alınmıştır. İkinci Bölümde, tezin kapsamında incelenmiş olan sözdebilim vakalarında görülen en yaygın mantıksal safsatalarla, bilişsel önyargılar tanımlanmış ve kullanım biçimleri açıklanmıştır. Değerlendirme ve sonuç kısmında elde edilen bulgular bilim felsefesi, bilim sosyolojisi, bilim tarihi, bilim politikası ve bilim etiği başlıkları altında irdelenmiş ve çözüm önerilerine yer verilmiştir. Bu çalışmanın amacı sözdebilimin yaygınlığı ve gerçek bilim algısında yarattığı zafiyeti açıklamaktır. Bu bağlamda,“gerçek-bilim”le“sözde-bilim”in birbirine karıştırılması iki sakınca oluşturmaktadır: a) Doğru bir bilim anlayışının yerleşmemesi nedeniyle toplumun her türlü suistimale açık hale gelmesi, b) Uluslararası yarışta geri kalmak ve sömürgeleşmek. Bu tehlikeleri bertaraf edebilmek için“sözde-bilim”ler ve“sözde-bilimciler'in teknikleri”konusunda sağlam bir bilinç geliştirmek ve karşı önlemler almak zorunluluk haline gelmiştir.
Özet (Çeviri)
This study is scientific research, based on literature. The cases, which were determined both in the academic environment and outside the academy, were classified in advance without any comment and were later outlined. The cases in the scope of the dissertation are classified in First Section into five categories as MEDICINE-PHYSIOLOGICAL, MEDICINE-PSYCHOLOGICAL, FORTUNE TELLING, FAITH and PARANORMAL. MEDICINE – PHYSIOLOGY part classified respectively as Acupuncture, Aromatherapy, Phytotherapy, Hijama, Homeopathy, Maggot Therapy, Reflexology and Hirudotherapy. MEDICINE-PSYCHOLOGY part classified respectively as the New Age, NLP, Reiki, Tıbb-ı Nebevi (Prophetic Medicine) and Jinn-catching. FORTUNE TELLING part classified respectively as Astrology, Feng Shui and Psychic Advising. FAITH part classified respectively as 19 Miracles and the Creationism. PARANORMAL section classified as Ufology. A total of 57 cases under 5 sections and 19 subtitles were included in the chapter. In the Secound Section, the most common logical fallacies, cognitive biases and cognitive distortions in the pseudoscience cases examined within the scope of the thesis are defined and their patterns of application are explained. In conclusion and results, the findings obtained from this empirical study are examined under the titles of Philosophy of Science, Sociology of Science, History of Science, Science Policy, Ethics of Science and suggested solutions are discussed. The aim of this study is to explain and warn the wideness of the pseudoscience and weakness of real science perception. In this context, demarcation problem between“real-science”and“pseudoscience”creates two drawbacks: (a) To become vulnerable to any misconduct due to the lack of a correct understanding of science in society; (b) Remaining back in the international race and being open to be colonized. In order to overcome these risks, we have to develop a solid consciousness about“pseudosciences”and“techniques of pseudoscientists”and take counter-measures.
Benzer Tezler
- Türkiye'de bilim haberciliğine yönelik sorunların sağlık haberciliği üzerinden değerlendirilmesi: CNN Türk, NTV ve TRT Haber sağlık muhabirleri örneği
Evaluating the problems related to science journalism in Turkey through health journalism: The example of CNN Türk, NTV and TRT Haber health reporters
AYŞEGÜL KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriÜsküdar ÜniversitesiYeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRAY KESGİN
- Lobicilik, ABD'de Ermeni Diasporasının oluşması, yaptığı propaganda ve lobicilik faaliyetleri
Lobbying, the formation of Armenian Diaspora in U.S.A. and the propaganda and lobby which the Armenian Diaspora carried on
BEKİR TANER ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerFırat ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL AÇIKSES
- Platform capitalism and the transformation of the music industry: The impact of Spotify in Turkey
Platform kapitalizmi ve müzik endüstrisinin dönüşümü: Spotify'in Türkiye'deki etkisi
MERT SARIKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EBRU BELGİN YETİŞKİN DOĞRUSÖZ
- Лингво-стилистические особенности ложныхдрузей переводчика
Tuzak kelimelerin çevirisinde dilbilimsel ve üslupbilimselözellikler
ŞUHEDA RENGİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Rusça
2024
Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALTANAT MAMBAYEVA
- 20. yüzyıl Türkiye'sinde bilim teorisi-bilim algısı ilişkisi
The relationship between the theory of science and the perception of science in 20th century Turkey
GÖRKEM KIZILDAĞ