Postmenopozal dönemdeki kadınların osteoporoz ile ilgili bilgi, tutum ve davranış düzeyleri
Attitude and behavior levels of postmenopausalwomen related to osteoporosis
- Tez No: 585800
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CENK AYPAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Bilgi, Tutum ve Davranış, Postmenopozal kadınlar, Kadınlar, Menopoz, Osteoporoz-postmenopozal, Postmenopoz, Osteoporosis, Knowledge, Attitude and Behavior, Postmenopausal women, Women, Menopause, Osteoporosis-postmenopausal, Postmenopause
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Osteoporoz (OP) en sık görülen iskelet hastalığıdır. Yol açtığı durumlar ile birlikte OP küresel bir halk sağlığı problemidir. Kronik hastalıklar ve kanserde de olduğu gibi topluma önemli derecede maddi, manevi yük oluşturmaktadır. Ancak OP ile mücadelede yapılabilecekler sayesinde bu yükü azaltmak mümkündür. Hastalığa karşı önleyici tedbirler alma, risk altındaki kişilerin doğru ve yeterli şekilde eğitilmesi yolu ile OP gelişimi engellenebilir ya da geciktirilebilir. Ayrıca OP' nin neden olabileceği morbidite ve mortalitede azalma sağlamak da mümkündür. Bu yüzden en büyük risk grubunu oluşturan postmenopozal dönemdeki kadınların OP ile ilgili bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemeyi amaç edindik. Gereç ve Yöntem: Çalışma; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, 1 Aralık 2018 ile 1 Mayıs 2019 tarihleri arasında Aile Hekimliği polikliniğe ve KMD polikliniklerine KMD ölçümü için başvuran ya da daha evvel bu ölçümü en az bir kez yaptırmış olan, çalışmanın dahil olma ve dışlanma kriterleri karşılayan 225 postmenopozal dönemdeki kadına, OP ile ilgili bilgi, tutum ve davranış düzeylerini değerlendiren anket formu kullanılarak yapılmıştır. Kullanılan anket OP ile ilişkisini değerlendirmek için olumlu ve olumsuz davranışları içermiştir. Olumlu davranışlar olarak düzenli egzersiz, kalsiyum tüketimi, güneşlenme durumu sorgulanırken, negatif davranışlar arasında sigara kullanımı yer almıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Çalışmada bilgi ve tutum düzeylerinin bazı değişkenler ile ilişkisi Kikare testi ile; hesaplanan puanlar ile besinlerin kullanım sıklığı ilişkisi Pearson korelasyon testi ile; ölçek puanlarının demografik değişkenlere göre farklılık göstermesi ise bağımsız gruplar t ve ANOVA testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Toplam 225 kadın (ortalama yaş:58,05±9,1) çalışmaya dahil edilmiştir. OP bilgi puan ortalaması 19 puan üzerinden 7 bulunmuştur. 119 (%52,9) kişinin bilgi puanı düşük, 106 (%47,1) kişinin ise bilgi puanının yüksek olduğu belirlenmiştir. Yüksek puanlı grupta yer alan bireylerin 40 tanesi (%37) sigara kullanmakta, 64'ü (%60) yeterince güneşlenmemekte, 89 (%83,9) katılımcı önerilen günlük kalsiyum miktarını tüketmemekte ve 58 kişi (%54,7) önerilen sürede egzersiz yapmamaktaydı. Yükseköğrenim mezunlarında, daha önce OP hakkında bir sağlık personelinden bilgi edinenlerde ve ailesinde osteoporoz öyküsü olanlarda bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu görüldü. Sonuç: KMD ölçümü yaptıracak bilince sahip postmenopozal dönemdeki kadınlarda dahi, potansiyel risk grubu olmalarına karşın OP ile ilgili farkındalık seviyesi oldukça düşük ve önleyici uygulamalar son derece yetersizdir. Bu yüzden postmenopozal dönemdeki kadınlarda OP' den koruyucu yaşam tarzı davranışlarında teşvik amaçlı acil bir eylem planına ihtiyaç olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Aim: Osteoporosis (OP) is the most common skeletal disease. The OP is a global public health problem with the circumstances it creates. As in chronic diseases and cancer, it constitutes a significant material and spiritual burden on society. However, it is possible to reduce this burden thanks to what can be done to combat the OP. The development of OP can be prevented or delayed by taking preventive measures against the disease and educating the people at risk correctly and adequately. It is also possible to reduce morbidity and mortality caused by OP. Therefore, we aimed to determine the knowledge, attitude and behavior levels of women in postmenopausal period, which is the largest group at risk. Materials and Methods: The study was conducted between December 1, 2018 and May 1, 2019 at Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital. 225 postmenopausal women who applied to family medicine and BMD polyclinics were included in the study. A questionnaire used to about knowledge, attitude and behavior for osteoporosis applied to the participants. The questionnaire included positive and negative behaviors to evaluate OP. Positive behaviors were questioned as regular exercise, calcium support on diet, and sunbathing status, while negative behavior included smoking. Data were analyzed with SPSS 25.0 program. In this study, the relationship between knowledge and attitude levels with some variables was analyzed with chi-square test, the relationship between calculated scores and frequency of use of foods was analyzed by Pearson correlation test, and the difference in scale scores according to demographic variables was analyzed by independent group t and ANOVA tests. Results: A total of 225 women (mean age: 58.05 ± 9.1) were included in the study. The median OP knowledge score was found to be 7 out of 19 points.119 (52.9%) had low knowledge score and 106 (47.1%) had higher knowledge score. 40 (37%) of the individuals in the high-rated group smoked, 64 (60%) did not sunbathe enough, 89 (83.9%) of the participants did not consume the recommended daily calcium amount and 58 (54.7%) the person did not exercise within the recommended time. It was seen that those who university graduates, who had previously learned about OP from a health personnel and who had a family history of osteoporosis had higher levels of knowledge. Conclusion: Even in postmenopausal women who are conscious to have BMD measurements, although they are a potential risk group, awareness of OP is very low and preventive applications are extremely inadequate. Therefore, an urgent action plan for the promotion of protective lifestyle behaviors from OP in postmenopausal women is needed.
Benzer Tezler
- Postmenopozal kadınlarda kemik mineral yoğunluğu ve ilişkili faktörler
Bone mineral density and associated factors in postmenopausal women
CEREN ÖNDER BAYRAM
- Postmenopoz dönemindeki kadınların kemik mineral yoğunluğu, beslenme durumunun değerlendirilmesi ve osteoporoz ile ilgili bilgilerinin belirlenmesi
Bone mineral density, nutriitional status evaluation and determination of osteoporosis related information in the postmenapousal period
SİNEM EREM
- Postmenapoz dönemindeki kadınların fitoöstrojen içeriği zengin diyetle beslenmelerinin menopoz semptomlarına etkisinin incelenmesi
Effects of phytoestrogens rich diet on menopausal symptoms in postmenopausal women
ZEHRA BÜYÜKTUNCER
- Postmenopozal dönemdeki kadınlara yönelik sağlık inanç modeline uygun osteoporoz eğitiminin taramaya katılımı artırmaya etkisi
The effect of osteoporosis education based on the health belief model for postmenopausal women on increasing participation in screening
MERVE KAHRAMAN
- Birinci basamakta 55 yaş ve üstü kadınların osteoporoza yönelik tutum ve farkındalıklarının değerlendirilmesi ve osteoporoz risklerinin belirlenmesi
Evaluation of attitudes and awareness towards osteoporosis of women aged 55 and over in primary care and determination of osteoporosis risks
BAHAR SÖYLER
