Buhûrîzâde Mustafâ Itrî'nin Mecmûa-ı Eş'âr isimli güfte mecmuası (inceleme-metin)
Buhurizade Mustafa Itri's journal of lyrics named Mecmua-i Es'ar (review-text)
- Tez No: 695400
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET TIRAŞCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Türk Mûsikîsi, Türk Din Mûsikîsi, Buhûrîzâde Mustafa Itrî, Mecmûatü'r-Resâil, Mecmûa-ı Eş'âr, Buhurizade Mustafa Itri Efendi, Güfte, Güfte mecmuası, Mecmu`a-i Eş`ar, Müzik, Müzik dergisi, Tekke musikisi, Türk dini musikisi, Turkish Music, Turkish Religious Music, Buhurizade Mustafa Itri, Mecmuatu'r-Resail, Mecmûa-ı Eş'âr, Buhurizade Mustafa Itri Efendi, Lyrics, Lyrics magazine, Mecmu`a-i Eş`ar, Music, Music magazine, Tekke music
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T.Y. 5525 numarası ile kayıtlı mecmûanın tanıtımı, incelenmesi ve metninin çeviri-yazı alfabesi ile Türkçeye aktarılmasından meydana gelmektedir. Bünyesinde bulunduğu kütüphanede herhangi bir mürettip/müstensih adıyla kayıtlı olmayan mecmûanın, yapmış olduğumuz tetkikler neticesinde mürettibinin Buhûrîzâde Mustafa Itrî olduğu ve XVII. yüzyılın son çeyreği ile XVIII. yüzyılın başlarında kaleme alındığı tespit edilmiştir. İhtiva ettiği karma konular bakımından“mecmüatü'r-resâil”türünde bir mecmûa olan bu yazma eser,“Mecmûa-ı Eş'âr”özel ismiyle bu çalışmada tanıtılmıştır. 238 varaktan müteşekkil Mecmûa-ı Eş'âr'da, XVI. ve XVII. yüzyılda yaşamış şairlerin şiirlerinden müteşekkil bir“Eş'âr Bölümü”, XVII. yüzyıl mûsikîşinâslarının bestelerinden müteşekkil bir“Güfte Bölümü”nün yanı sıra, XVII. yüzyıl müelliflerinden Kâtip Çelebi'ye ait Mîzânü'l-Hâk fî İhtiyâri'l-Ehakk isimli eser ile XVI. ve XVII. yüzyılları idrak eden şair/müellif Veysî'ye ait“Vak'anâme-i Veysî”(Hâb-nâme-i Veysî) isimli toplam iki adet mensûr eser de yer almaktadır. Bu bölümlerin dışında ayrıca, yine Veysî'ye ait manzûm Tevbenâme'yi de hâvî Mecmûa-ı Eş'âr'da, eserlerine yer verilen tüm şahıslar hakkında kısa bilgiler verilmek suretiyle kendilerine ait tüm eserlerin çeşitli açılardan tasnifi yapılmıştır. Hem kaleme alındığı döneme hem de muhtevasında eserlerine yer verilen farklı asırlarda yaşamış şahısların yaşadığı dönemlere ait birçok konuda bilgiler edinmemizde köprü vazifesi sağlayan Mecmûa-ı Eş'âr, İslâm Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı bünyesinde yer alan başta mûsikî olmak üzere, edebiyat, ilahiyat ve tarih alanları için de kadim bir kaynak teşkil etmekte olup bu tez çalışması ile araştırmacıların istifadesine sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study consists of the introduction, examination and translation of the text of the journal registered in the Istanbul University Rare Works Library with the registered with the number T.Y 5525 into Turkish with the transliteration alphabet. As a result of the examinations we have made, the editor of the journal, which is not registered with any scribe / copyist name in the library it is in, is Buhurizade Mustafa Itri and it was found that it was written in the last quarter of the XVII century and in the beginning of the XVIII century. This manuscript, which is a journal in the type of“mecmüatü'r-resail”in terms of mixed topics it contains, has been introduced in this study with the special name of“Mecmûa-ı Eş'âr”. In Mecmûa-ı Eş'âr, which consists of 238 leaves, includes an“Poetry Section”consisting of the poems of poets who lived in the XVI and XVII centuries, a“Lyrics Section”consisting of the compositions of the XVII century musicians, and also the work named Mîzânü'l-Hâk fî İhtiyâri'l-Ehakk, which belongs to Katip Çelebi, one of the XVII century authors, and there are also two prose works named“Vak'anâme-i Veysî”(Hâb-nâme-i Veysî) belonging to the poet/author Veysi who lived in the XVI and XVII centuries. Apart from these sections, in Mecmûa-ı Eş'âr, which also contains the verse Tevbe-nâme belonging to Veysî, brief information about all the people whose works are included, has been classified from various aspects. Mecmûa-ı Eş'âr, which serves as a bridge in acquiring information on many subjects belonging to the period in which it was written and the periods in which people lived in different centuries whose works are included, Mecmûa-ı Eş'âr is an ancient source for the fields of music, literature, theology and history which are within the Department of Islamic History and Arts, and it has been presented to the use of researchers with this thesis.
Benzer Tezler
- Buhurizade Mustafa Itri Efendi, hayatı, neva karin makam olarak incelenmesi ve elimdeki notası mevcut eserleri
Başlık çevirisi yok
MEHMET HALDUN GÜRPINAR
- 18. yüzyıl bestekarı Vardakosta Ahmed Ağa`nın Türk müsikisindeki yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
SEVTAP ŞENOĞLU
