Arazi örtüsü ve kullanımındaki değişimlerin kentsel ısı adalarına olan etkilerinin zamansal ve mekansal olarak araştırılması: Eskişehir kent merkezi örneği
Spatial and temporal investigation of the effects of land cover and land use changes on urban heat islands: The case of Eskişehir city centre
- Tez No: 929120
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL MENTEŞE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kent nüfusundaki hızlı artış, kent içerisinde yeni yerleşim alanlarının açılmasına yol açmaktadır. Kentlere yeni yerleşim alanlarının eklenmesi, endüstri ve ticari tesislerin büyümesi gibi ihtiyaca yönelik atılan adımlar, arazi örtüsünün değişmesine, geçirimsiz yüzeylerin artmasına, yeşil alanların azalmasına ve sulak alanların kurutulmasına yol açmaktadır. AÖAK'daki yapılacak antropojenik değişimler kentte sıcaklık dengesini bozmaktadır. Bu da kentlerin veya kent içerisindeki belirli noktaların çevrelerine göre daha fazla ısınmasına neden olmaktadır. Bu tez çalışmasında, kentsel nüfusu giderek artan Eskişehir ilinin kent yerleşiminde ve yakın çevresinde AÖAK'daki değişimler tespit edilmiş, bu değişimlerin YYS ile ilişkisi incelenmiş ve çalışma alanında kentsel ısı adası (KIA) etkisinin görüldüğü alanlar belirlenmiştir. Çalışmada 1990, 2000, 2006, 2012 ve 2018 yıllarına ait CORINE arazi örtüsü verileri kullanılmış, aynı yılların yaz ve kış mevsimlerine ait Landsat uydu görüntüleriyle YYS ve NDVI analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde ve elde edilen bulgularda çalışma alanında en fazla alan kaplayan arazi sınıflarının sürekli sulanan arazi ve sulanmayan ekilebilir arazi olduğu tespit edilmiştir. Araştırma süresinin kapsamı boyunca (1990-2018) en fazla alansal değişim endüstri ve ticari üniteler ve sulanmayan ekilebilir arazide gerçekleşmiştir. Çalışma alanında en yüksek YYS görülen alanlar kış mevsiminde sürekli sulanan araziler; yaz mevsiminde ise sulanmayan ekilebilir araziler, havaalanı ile sanayi ve ticari üniteler olarak tespit edilmiştir. YYS en düşük arazi sınıfları kış mevsiminde endüstri ve ticari üniteler ile sulanmayan ekilebilir araziler; yaz mevsiminde ise sürekli sulanan arazilerdir. Gerek kentsel yerleşim içinde gerek kentin yakın çevresinde bitki örtüsünün bulunduğu alanlarda yaz mevsiminde daha düşük, kış mevsiminde daha yüksek YYS gözlenmiştir. Sonuç olarak, yapılan analizler ve edilen bulgular doğrultusunda Eskişehir kentsel alanının tamamı için KIA etkisi tespit edilmemiştir. Kış mevsiminde kentsel yerleşim alanında KIA etkisine rastlanmamış, yaz mevsiminde ise askeri ve sivil havaalanları ile Organize Sanayi Bölgesi'nde KIA etkisi görülmüştür.
Özet (Çeviri)
The rapid increase in urban population leads to the establishment of new residential areas within cities. The expansion of urban settlements, along with industrial and commercial facilities driven by various needs, results in changes to land cover, an increase in impermeable surfaces, a reduction in green spaces, and the drainage of wetlands. Anthropogenic changes in land cover (LC) within urban areas disrupt the temperature balance of cities, causing certain urban locations to heat up more than their surroundings. In this thesis, changes in LC in the urban settlement and surrounding areas of Eskişehir, a city with a rapidly growing urban population, were identified, and their relationship with land surface temperature (LST) was examined. Furthermore, the areas exhibiting urban heat island (UHI) effects within the study area were determined. The study utilized CORINE land cover data from 1990, 2000, 2006, 2012, and 2018, and conducted LST and NDVI analyses using Landsat satellite imagery from the summer and winter seasons of the same years. The analyses and findings revealed that the most extensive land classes in the study area were permanently irrigated land and non-irrigated arable land. Over the study period (1990–2018), the largest spatial changes were observed in industrial and commercial units and non-irrigated arable land. In the study area, the highest LST values during winter were recorded in permanently irrigated lands, while during summer, they were observed in non-irrigated arable lands, the airport, and industrial and commercial units. The land classes with the lowest LST values were industrial and commercial units and non-irrigated arable lands in winter, and permanently irrigated lands in summer. Areas with vegetation, both within urban settlements and in their immediate surroundings, exhibited lower LST values during summer and higher values during winter. In conclusion, the analyses and findings indicated that the UHI effect was not observed across the entirety of the Eskişehir urban area. While the UHI effect was not detected in urban settlement areas during winter, it was observed during summer in the military and civilian airports and the Organized Industrial Zone.
Benzer Tezler
- Uydu görüntüleri kullanılarak arazi kullanımı arazi örtüsündeki değişimlerin belirlenmesi ve Samsun örneği
Detection of land use Land cover changes using satellite imagery, a case study: Samsun
DERYA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Ondokuz Mayıs ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Sentinel-2 uydu görüntüleri kullanılarak niğde ilinde tarımsal ve kentsel alan kullanımındaki zamansal değişimin uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) entegrasyonuyla değerlendirilmesi
Evaluation of temporal change in agricultural and urban land use in niğde province using sentinel-2 satellite images with remote sensing (RS) and geographic information systems (GIS) integration
MUHAMMED CÜNEYT BAĞDATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çukurova ÜniversitesiUzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Sürdürülebilir planlama kapsamında peyzaj ekolojik riski ve ekosistem hizmetlerinin değerlendirilmesi: Aydın örneği
Assessment of landscape ecological risk and ecosystem services in the scope of sustainable planning: The case of Aydin
ÖZGÜR ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Aydın Adnan Menderes ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Detection of urban expansion in Turkey by using spectrally unmixed landsat images and nighttime DMSP-OLS images
Türkiye'de kentsel yayılmanın, spektral unmixed landsat görüntülerinden ve DMSP-OLS gece görüntülerinden saptanması
CİHAN UYSAL
- Türkiye'deki ramsar alanlarında su yüzey alanı değişimlerinin uydu görüntüleri, meteorolojik veri ve antropojenik etkilerle incelenmesi
Investigation of water surface area changes in ramsar sites in türki̇ye using satellite images, meteorological data, and anthropogenic effects
İLYAS BURSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
