Geri Dön

Psoriasisli bireylerde öz tiksinme ve içselleştirilmiş damgalanmanın incelenmesi

Examining self-disgust and internalized stigma in individuals with psoriasis

  1. Tez No: 960660
  2. Yazar: FEYZANUR DEMİR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLAY KARS FERTELLİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımı, Psoriyazis, Öz tiksinme, İçselleştirilmiş damgalanma, Nursing care, Psoriasis, Self disgust, İnternalized stigma
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma psoriasisli bireylerde öz tiksinme ve içselleştirilmiş damgalanmanın incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışma, 01.10.2024-31.05.2025 tarihleri arasında Sivas Numune Hastanesi Dermatoloji Polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 223 birey ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Öz Tiksinme Ölçeği-Revize Formu ve Psoriasiste İçselleştirilmiş Stigmatizasyon (Damgalanma) Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25.0 programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde t testi, tek yönlü varyans analizi (F testi), Bonferroni post-hoc analizi, Pearson korelasyon analizi ve öz tiksinme düzeyini yordayan değişkenleri belirlemek basit doğrusal regresyon ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda psoriasisli bireylerin Öz Tiksinme Ölçeği- RF puanı (37,07±16,7) düşük olarak ve Psoriasiste İçselleştirilmiş Stigmatizasyon (Damgalanma) Ölçeği puanı (59,89±14,40) düşük olarak bulunmuştur. Öz Tiksinme Ölçeği-RF puanı ile Psoriasiste İçselleştirilmiş Stigmatizasyon (Damgalanma) Ölçeği puanı arasında pozitif yönde güçlü (r=0,774) ve anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01). Katılımcıların Öz Tiksinme Ölçeği-RF ve alt boyutları puanları ile; eğitim durumu, yaşanılan yer, çalışma durumu, aile öyküsü, zararlı alışkanlıklar ve tutulum bölgeleri anlamlı farklılık göstermiştir. Psoriasiste İçselleştirilmiş Stigmatizasyon vii (Damgalanma) Ölçeği ve alt boyutları puanları; cinsiyet, eğitim durumu, yaşanılan yer, çalışma durumu, tanı yılı süresi, tedavi alma durumu, zararlı alışkanlık ve tutulum yeri ile anlamlı farklılık göstermiştir. Yapılan regresyon analizleri sonucunda psoriasiste içselleştirilmiş damgalanmanın öz tiksinmeyi yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca doğrusal regresyon analizi sonucu psoriasiste içselleştirilmiş damgalanmanın öz tiksinme puanlarındaki varyansın %60'ını açıkladığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre psoriasisli bireylerin öz tiksinme düzeyleri ile içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri arasında pozitif yönlü, anlamlı ve güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Katılımcıların bazı tanıtıcı özellikleri ile öz tiksinme ve içselleştirilmiş damgalanma puanları arasında anlamlı fark bulunmaktadır. Tüm sonuçlar düşünüldüğünde psoriasisli bireylerin bakımında öz tiksinme ve içselleştirilmiş damgalanmanın belirlenmesinin gerekli olduğu ve öz tiksinmeyi azaltacak yöntemlerin, içselleştirilmiş damgalanmayı da azaltabileceği söylenebilir. Bu nedenle psoriasisli bireylerin öz tiksinme düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve içselleştirilmiş damgalanma düzeylerini azaltacak eğitim ve danışmanlık programlarının planlanması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to examine self-disgust and internalized stigma in individuals with psoriasis. The descriptive and cross-sectional study was carried out at the Dermatology Outpatient Clinic of Sivas Numune Hospital between 01.10.2024 and 31.05.2025. The research was completed with 223 individuals who met the research criteria and agreed to participate in the study. The research data were obtained using the Descriptive Information Form, Self-Disgust Scale-Revised Form, and Internalized Stigma Scale in Psoriasis. IBM SPSS Statistics 25.0 program was used for data analysis. In evaluating the data, t-test, one-way analysis of variance (F test), Bonferroni post-hoc analysis, Pearson correlation analysis, and simple linear regression and multivariate linear regression analyses were performed to determine the variables predicting self-disgust levels. As a result of the analyses, the Self-Disgust Scale-RF score (37.07±16.7) of individuals with psoriasis was found to be low, and the Internalized Stigma Scale in Psoriasis score (59.89±14.40) was also found to be low. A strong positive (r=0.774) and significant relationship was found between the Self-Disgust Scale-RF score and the Internalized Stigma Scale in Psoriasis score (p<0.01). Participants' Self-Disgust Scale-RF and its subdsignificant differences with education level, place of residence, employment status, family history, harmful habits, and affected areas. The Internalized Stigma Scale in Psoriasis and its sub-dimensions scores showed significant differences with gender, education level, place of residence, employment status, duration of ix diagnosis, treatment status, harmful habits, and affected areas. The regression analyses, it was concluded that internalized stigma in psoriasis predicted self-disgust. Additionally, the linear regression analysis result shows that internalized stigma in psoriasis explains 60% of the variance in self-disgust scores. According to the obtained results, there is a positive, significant, and strong relationship between self-disgust levels and internalized stigma levels in individuals with psoriasis. There is a significant difference between some of the participants' descriptive characteristics and their self-disgust and internalized stigma scores. Considering all results, it can be said that determining self-disgust and internalized stigma is necessary in the care of individuals with psoriasis, and methods that reduce self-disgust may also reduce internalized stigma. Therefore, it is recommended to determine the self-disgust levels and affecting factors of individuals with psoriasis and to plan education and counseling programs that stigma levels.

Benzer Tezler

  1. Serum soluble CD24, Siglec-10 ve coenzim Q10 düzeylerinin; psöriatik artrit ve hastalık aktivitesi ilişkisinin araştırılması

    The relationship between serum soluble CD24, Siglec-10, and coenzyme Q10 levels with disease activity in psoriatic arthritis

    AHMET YOL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç HastalıklarıFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ÖZ

  2. Psoriasisli bireylerde Diyet İnflamatuar İndeksi'nin hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between the dietary inflammatory index and disease severity and quality of life in individuals with psoriasis

    HATİCE ERÜLGEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikNuh Naci Yazgan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI GİZEM ÇAPAR

  3. Psoriasisli hastalar ile sağlıklı bireylerde malassezia türlerinin deri kolonizasyon sıklığının karşılaştırılması ve hastalığın şiddeti arasındaki ilişkinin araştırılması

    Investigation of skin colonization frequency of malassezia species and its relationship with severity of disease in psoriatic patients and healthy individuals

    EBRU ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DermatolojiMustafa Kemal Üniversitesi

    Dermatoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ASENA ÇİĞDEM DOĞRAMACI

  4. Psoriasisli hastalarda serum homosistein, vitamin B12, folik asit düzeyleri ve metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) gen polimorfizmi

    Serum homocysteine, vitamin B12, folic acid level and methylenetetrahydrofolate reductase gene polymorphisim in psoriasis patients

    SEDA SEVİNÇ KAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    DermatolojiBülent Ecevit Üniversitesi

    Dahili Tıp Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. NİLGÜN SOLAK TEKİN

  5. Psoriasisli hastalarda depresyon, anksiyete ve cinsel işlev bozukluğunun değerlendirilmesi ve hastalık şiddeti, tutulum yerleri ile ilişkileri

    Evaluation of depression, anxiety and sexual dysfunction in patients with psoriasis and its association with the severity of the disease and involvement sites of psoriasis

    YUSUF DOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DermatolojiBalıkesir Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA ARZU KILIÇ