Manas Destanında kadının yeri ve önemine ilişkin toplumsal-siyasal bir değerlendirme
A socio-political assessment of the role and importance of women in the Manas Epic
- Tez No: 972719
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERGİN ULUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Türk Destanları, Kadın ve Destan, Manas Destanı, Manas Destanı ve Toplumsal Cinsiyet, Türkler Destanlarında Kadının, Turkish Epics, Women and Epic, The Epic of Manas, The Epic of Manas and Gender, The place of Women in Turkish Epics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nuh Naci Yazgan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk destanları, yalnızca tarihsel olayların veya kahramanlıkların değil, aynı zamanda toplumsal yapının ve değerlerin de yansıması olarak değerlidir. Bu çalışmada, Türk destanlarında yer alan kadın figürlerinin siyasal anlamda üstlendikleri roller, sembolik temsilleri ve toplumsal düzen içerisindeki konumları incelenmiştir. Kadının toplumdaki yerine ilişkin kurgulanan anlatılar, yalnızca kültürel birer öğe değil, aynı zamanda siyasal bir ideolojinin taşıyıcısıdır. Destanlarda kadın, kimi zaman bilge bir eş, kimi zaman savaşçı bir lider, kimi zaman ise kutsal bir figür olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda tezde, destanlarda kadına biçilen rollerin siyasal düşünce sistematiği içerisindeki yeri tartışılmış, kadının toplum içindeki etkisinin kültürel temsilleri üzerinden siyasal bir perspektifle çözümlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında araştırma nesnesi olarak Manas Destanı seçilmiş ve destanda kadının rolü, işlevi ve önemi tarihsel-sosyolojik analiz yöntemi ile doküman analizi yöntemleri aracılığıyla incelenmiştir. Bu çerçevede çalışma kapsamında tümevarımcı bir yaklaşımla Destanda toplumsal cinsiyet eşitliği konusuna odaklanmış toplam 7yedi araştırma sorusu ortaya atılmış ve bu sorulara yönelik atı temel bulguya ulaşılmışıtr. Destan içerisinde kadın karakter tipolojileri, bu tipolojilerin işlev ve rolleri yine toplumsal cinsiyet kavramı perpektifinde incelerek bu bakımdan olumlu ve olumsuz yönler açıklamalı olarak ortaya konmuştur. Çalışmada sonuç olarak, Türk kültürünün kadına biçtiği çok yönlü rollerin, bir çeşitlilik ve derinlik taşıdığı ve modern toplum yapısı ve siyasette etkili olabilecek dayanak noktaları ortaya koyduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Turkish epics are valuable not only as records of historical events or acts of heroism but also as reflections of the social structure and values. In this study, the political roles assumed by female figures in Turkish epics, their symbolic representations, and their positions within the social order have been examined. The narratives constructed regarding the place of women in society function not only as cultural elements but also as carriers of a political ideology. In the epics, women sometimes appear as wise wives, sometimes as warrior leaders, and at times as sacred figures. In this context, the thesis discusses the place of the roles assigned to women in epics within the systematics of political thought, aiming to analyze the cultural representations of women's influence in society from a political perspective. In this thesis, the Epic of Manas was chosen as the research subject, and the role, function, and importance of women in the epic were examined using historical-sociological analysis and document analysis methods. Within this scope, the study adopted an inductive approach, formulated a total of seven research questions focusing on gender equality in the Epic, and reached six main findings in response to these questions. The typologies of female characters within the epic, along with the functions and roles of these typologies, were analyzed from the perspective of gender concepts, and both positive and negative aspects were explicitly presented. As a result, the study concludes that the multi-faceted roles assigned to women in Turkish culture possess diversity and depth, offering foundational points that can be influential in modern social structures and politics.
Benzer Tezler
- Kırgız halk destanı“Kız saykal”(İnceleme, metin)
Кыргыз элинин «кыз сайкал» эпосу (анализ, текст)
M.NURULLAH CİCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkiye Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULAYMAN KAYIPOV
- Kazak destanlarında kadın tipolojisi
Woman typology in Kazakh epics
FATMA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DERYA ÖZCAN
- Manas Destanında kadın algısı
The perception of women in the Epic of Manas
SEFA NAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihGümüşhane ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KARAÇAY TÜRKAL
- Sibirya sahası Türk destanlarında kadın (statü, rol, işlev)
Woman in Turkish epics in Siberia field (statue, role, function)
İBRAHİM KAĞAN DEVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DİLEK
- Mit yıkımı: Mitlerin çağdaş metinlerle yeniden yorumlanması
Deconstruction of myth: Reinterpretation of myths with contemporary texts
SEVİLAY YAVUZ ÇEŞMECİ
Doktora
Türkçe
2021
Karşılaştırmalı EdebiyatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZEN