Türkiye'nin 2011 sonrası Suriye yönelik askeri harekatlar ve Türkiye-ABD ilişkilerine etkisi
Turkey's Syria policy after 2011 and its effect on Türkiye-USA relations
- Tez No: 988052
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EROL KALKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Sınır Ötesi Harekât, Güvenlik Politikası, Realizm, Güvenlikleştirme, Kurumsalcılık, Cross-Border Operation, Security Policy, Realism, Securitization, Institutionalism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye'nin 2011 sonrası Suriye'ye yönelik sınır ötesi güvenlik politikalarını ve bu politikaların Türkiye–ABD ilişkilerine etkilerini kapsamlı bir biçimde analiz etmektedir. Araştırma, 2011–2020 yılları arasında gerçekleştirilen Şah Fırat, Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekâtlarını kronolojik bir çerçevede ele alarak, operasyonların gerekçelerini, stratejik hedeflerini ve diplomatik yansımalarını incelemektedir. Çalışmada, Türkiye'nin güvenlik merkezli politikalarının sınır bölgelerinde oluşturduğu dönüşüm ve bu süreçte ABD'nin tepkileri sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, ABD'nin operasyonlara yönelik tutumu, diplomatik açıklamalar, resmi belgeler, TBMM tutanakları, uluslararası raporlar, düşünce kuruluşu analizleri ve medya içerikleri üzerinden ayrıntılı olarak incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı temel alınarak yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak doküman analizi, analiz tekniği olarak ise nitel içerik analizi kullanılmıştır. Veriler, teorik çerçevede belirlenen temalar doğrultusunda kodlanarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal temeli, Realizm/Neorealizm, Kopenhag Okulu'nun Güvenlikleştirme Teorisi ve Kurumsalcılık yaklaşımlarına dayandırılmıştır. Bu teoriler aracılığıyla Türkiye'nin Suriye politikası hem güç ve güvenlik arayışları, hem söylemsel tehdit inşaları, hem de kurumsal mekanizmalar üzerinden bütüncül bir biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarının sınır güvenliğinde kısmi bir iyileşme sağladığını, ancak ABD'nin PYD/YPG'ye verdiği askeri ve siyasi desteğin müttefiklik ilişkilerinde ciddi bir güven bunalımı yarattığını göstermektedir. Türkiye–ABD ilişkilerinde ortaya çıkan müttefiklik krizi, NATO mekanizmalarının işlevselliğinin sınırlı kaldığını da ortaya koymuştur. Bu çalışma, literatürdeki mevcut parçalı ve tek boyutlu analizleri aşarak, operasyonlar düzeyinde çok katmanlı ve kronolojik bir değerlendirme sunmakta; böylece hem akademik literatüre hem de politika yapıcılar için pratik bilgi üretimine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes Turkey's cross-border security policies towards Syria after 2011 and examines the impact of these policies on Turkey–U.S. relations. The study focuses onfive major military operations — Shah Euphrates, Operation Euphrates Shield,Operation Olive Branch, Operation Peace Spring, and Operation Spring Shield — conducted between 2011 and 2020, evaluating their justifications, strategic objectives, and diplomatic consequences within a chronological framework. The research systematically explores the transformation of Turkey's border security policies and the U.S. responses to these operations. In this context, U.S. reactions were analyzed through official statements, diplomatic documents, parliamentary records, international reports, think-tank analyses, and media coverage, providing a comprehensive understanding of bilateral dynamics. A qualitative research design was adopted, utilizing document analysis as the primary data collection method and qualitative content analysis for data interpretation. Data were coded and analyzed thematically within a theoretical framework that combines Realism/Neorealism, the Copenhagen School's Securitization Theory, and Institutionalism. These theories were employed to explain Turkey's policies through the lenses of power politics, threat construction, and institutional mechanisms, enabling a multi- layered analysis of state behavior and alliance dynamics. The findings indicate that Turkey's cross-border operations contributed to a partial improvement in border security. However, the U.S. military and political support for the PYD/YPG caused a deep crisis of trust within the alliance, leading to a deterioration in Turkey–U.S. relations. Furthermore, the research reveals the limited effectiveness of NATO mechanisms in managing this alliance crisis. By presenting a detailed, chronological, and multi-theoretical analysis, this study fills a significant gap in the literature and provides valuable insights for both scholars and policymakers working on international relations and security studies.
Benzer Tezler
- Arap Baharı sonrası Türkiye'nin Ortadoğu politikasının ofansif ve defansif realizm bağlamında değerlendirilmesi
Assessment of Türkiye's post-Arab Spring Middle East policy in terms of defensive and offensive realisms
MUHAMMED İKBAL SAYLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerMardin Artuklu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECMETTİN ACAR
- Türkiye'nin Orta Doğu'daki bölgesel güvenlik politikası: SovyetlerBirliği'nin dağılmasından sonra Suriye ve Irak'a yönelik bir analiz
Türkiye's regional security policy in the Middle East: An analysis of Syria and Iraq in the post–Soviet Union era
SALWA AZZAHRA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM CANBOLAT
- Arap Baharı sonrası Türkiye'nin Suriye Türkmenlerine yönelik politikası
Turkey's policy towards Syrian Turkmen after the Arab Spring
HALİL YILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerKaradeniz Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KÖSE
- Bush doktrini sonrası ABD'nin Irak ve Suriye politikası ve Türkiye'ye etkisi
Iraq and Syria politics of the U.S.A. after Bush doctrine and its effect to Turkey
GÖKHAN ULUSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiKüresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT PİRİNÇÇİ
- Fırat Kalkanı Bölgesi'nde Türkiye'nin yeniden yapılandırma çalışmaları: Güvenlik boyutunun değerlendirilmesi
Turkey's reconstruction works in the Euphrates Shield Region: Evaluation of the security dimension
ABDULLAH GÖKHAN YAŞA
Doktora
Türkçe
2024
SosyolojiPolis AkademisiGüvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORÇUN İMGA