EEG kullanılarak yapılan sorgunun yalan tespitinde kullanılabilirliği
The usability of questioning conducted using EEG in lie detection
- Tez No: 988295
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİL ATASOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Adli Tıp, Forensic Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca özellikle adli bilimler alanında, yalanların gerçeklerden ayırt edilmesine yönelik yöntem ve teknikler geliştirilmiştir. Klasik sorgulama yöntemleri, kişinin doğruyu söyleyip söylemediğini güvenilir biçimde ortaya koymada sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle poligraf (yalan makinesi) gibi araçlar adalet sisteminde kullanılmaya başlanmış, sonrasında ise beyin temelli yeni teknolojiler adli araştırmalara konu olmuştur. İnsan beyninin dinamik ve bireye özgü yapısı, elektroensefalografi (EEG) çalışmalarıyla ortaya konmaktadır. EEG'nin tıp alanında epilepsi ve beyin hasarlarının tanısında yoğun olarak kullanıldığı bilinmekle birlikte, yalan söyleme eylemi sırasında ortaya çıkan dalga farklılıkları üzerine yapılan çalışmalar sınırlıdır. Bu tezde, bireylerin yalan ve doğru söyleme durumlarında beyin sinyallerindeki değişimlerin qEEG yöntemiyle incelenmesi ve q EEG cihazının yalan tespitinde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Araştırma kapsamında 31 gönüllünün sorgu esnasındaki beyin aktiviteleri kaydedilmiş; qEEGyazılımı I-Motions aracılığıyla dikkat, odaklanma, heyecan, ilgi, rahatlama ve stres düzeyleri analiz edilmiştir. Ayrıca frontal ve prefrontal kortekste baskın olan beta ritmindeki değişimler değerlendirilmiştir. Toplanan veriler R Project yazılımı ile analiz edilmiş ve ROC eğrisi kullanılarak yalan tespitine ilişkin sınıflandırma başarısı incelenmiştir. Sonuçlar, sistemin yalan söyleyen bireyleri yaklaşık %64 doğruluk oranıyla ayırt edebildiğini göstermiştir. Bu bulgular, qEEG'nin yalan tespitinde belirli bir güvenilirlik sunduğunu ancak tek başına kullanılabilecek olgunluğa henüz ulaşmadığını ortaya koymaktadır. Gelecekteki teknolojik ve algoritmik gelişmeler ile disiplinlerarası çalışmaların katkısıyla qEEG'nin adli soruşturmalarda standart bir yöntem olarak uygulanabilir hale gelmesi mümkündür.
Özet (Çeviri)
Throughout history, particularly in the field of forensic sciences, various methods and techniques have been developed to distinguish lies from the truth. Traditional interrogation methods remain limited in reliably determining whether an individual is being truthful. Consequently, tools such as the polygraph (lie detector) have been introduced into the justice system, followed by brain-based technologies that continue to be investigated in forensic research.The dynamic and individualized structure of the human brain has been demonstrated through electroencephalography (EEG) studies. While EEG is widely used in medicine for diagnosing epilepsy and brain injuries, research focusing on wave pattern alterations during deception is still limited. This thesis investigates changes in brain signals during lying and truth-telling situations using the EEG (q EEG) method and examines the applicability of the EEG (q EEG) device in lie detection. Brain activities of 31 volunteers were recorded during questioning, and data were analyzed using I-Motions software to evaluate attention, focus, excitement, interest, relaxation, and stress levels. Furthermore, beta rhythm activity, dominant in the frontal and prefrontal cortex, was examined. The collected data were analyzed through R Project software, and the classification performance of deception detection was assessed using a Receiver Operating Characteristic (ROC) curve. The results indicated that the system was able to distinguish deceptive responses with an accuracy of approximately 64%. These findings suggest that qEEG provides a certain level of reliability in deception detection, although it has not yet reached a stage where it can be used as a standalone method. With technological advancements, algorithmic improvements, and interdisciplinary research, qEEG holds potential to become a standardized and reliable tool in forensic investigations.
Benzer Tezler
- Tek sınıf destek vektör makineleri kullanılarak epileptik EEG işaretlerinin sınıflandırılması
Epileptic EEG signal classification using one-class support vector machines
ERCAN AVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Biyomühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ERSEL KAMAŞAK
- EEG verileri kullanılarak metinsel okuma ve matematiksel işlemlerin analizi
Analysis of EEG signals during text reading and mathematical processing
SERVER GÖKSEL ERALDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMustafa Kemal ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESEN YILDIRIM
- EEG sinyalleri kullanılarak gerçek zamanlı P300 tabanlı heceleme sistemi tasarımı
The real-time P300 based speller system design by using EEG signals
ABDULLAH BİLAL AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyomühendislikKarabük ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET REŞİT KAVSAOĞLU
- Uzun kısa süreli bellek algoritması kullanılarak eeg tabanlı kimliklendirme sistemi tasarımı
Eeg based identification system design using long short term memory algorithm
FURKAN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiNuh Naci Yazgan ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ ORALHAN
- Elektroensefalografi (EEG) sinyali kullanılarak yapay zeka tabanlı duygu kestirimi
Emotion prediction using artificial intelligence based on electroencephalography (EEG) signals
ELİF ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET RECEP BOZKURT