Türkiye'de hekimlerin yaşlı erişkinlerde rutin bağışıklama programına yönelik farkındalığı ve tutumu
Awareness and attitudes of physicians in Türkiye towards routine immunization programs in older adults
- Tez No: 989305
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EKREM AYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Geriatri, Internal diseases, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı erişkin, Bağışıklama, Hekimlerin aşı farkındalığı, Rutin erişkin aşıları, Anket çalışması, Older adults, Immunization, Physicians' vaccine awareness, Routine adult vaccines, Survey study
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte aşıyla önlenebilir hastalıkların oluşturduğu morbidite ve mortalite yükü giderek artmaktadır. Yaşlı erişkinlerde bağışıklamanın önemi artmasına rağmen hekimlerin bilgi, tutum ve uygulamalarındaki yetersizlikler aşılama oranlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de görev yapan hekimlerin yaşlı erişkinlerde rutin bağışıklama programına ilişkin farkındalık, bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 15/05/2025–15/07/2025 tarihleri arasında Türkiye genelinden 468 hekim katılmıştır. Katılımcılara yaşlı erişkin bağışıklaması ile ilgili bilgi düzeyi, farkındalık, tutum ve uygulamaları değerlendiren yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,4±9,4 yıl bulunmuştur. Hekimlerin yaşlı erişkinlerde önerilen aşılar hakkındaki bilgi düzeylerinin influenza ve pnömokok aşılarında yüksek, zona, hepatit ve meningokok aşılarında ise belirgin olarak daha düşük olduğu saptanmıştır. Mesleki deneyimi 0–5 yıl olan hekimlerde bağışıklama konusundaki yeterlilik algısının daha düşük olduğu görülmüştür (p<0.05). Ulusal Erişkin Bağışıklama Şemasını inceleyen hekimlerde bağışıklama önerme davranışının anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Hekimlerin kendi bağışıklanma durumları ile hastalarına aşı önerme davranışları arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız, hekimlerin yaşlı erişkin bağışıklaması konusundaki farkındalık ve bilgi düzeylerinin özellikle ulusal programda yer almayan aşılar açısından yetersiz olduğunu göstermektedir. Mesleki deneyimi düşük hekimlerde bilgi eksikliği daha belirgin olup, rehber takibinin ve eğitim programlarının bu eksikliği azaltabileceği düşünülmektedir. Ayrıca hasta bilinç düzeyinin düşük olması, zaman yetersizliği ve aşı ücretleri gibi sistemsel engeller, aşılama önerilerinin uygulanmasını güçleştirmektedir. Yaşlı erişkinlerde bağışıklama oranlarını artırmak için hekim eğitiminin güçlendirilmesi, rehber kullanımının yaygınlaştırılması ve erişim bariyerlerinin azaltılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: With the increasing proportion of older adults, the burden of vaccine- preventable diseases continues to rise. Although the importance of immunization in older adults has increased, inadequate knowledge, attitudes, and practices of physicians may negatively affect vaccination rates. This study aimed to evaluate the awareness, knowledge, and attitudes of physicians in Türkiye regarding the routine adult immunization program for older adults. Materials and Methods: 468 physicians from across Türkiye participated in the study between May 15, 2025 and July 15, 2025. Participants were asked about their knowledge and awareness of older adult immunization. Results: The mean age of the participants was 36.4±9.4 years. Physicians' knowledge of recommended vaccines for older adults was found to be higher for influenza and pneumococcal vaccines, but significantly lower for shingles, hepatitis, and meningococcal vaccines. Physicians with 0–5 years of professional experience had a lower perceived competence in immunization (p<0.05). Physicians who reviewed the National Adult Immunization Schedule were found to be significantly more likely to recommend immunization (p<0.001). A statistically significant relationship was also found between physicians' own immunization status and their vaccination recommendation behaviors for their patients (p<0.001). Discussion and Conclusion: Our findings indicate that physicians' awareness and knowledge of older adult immunization are particularly limited for vaccines not included in the routine national schedule. Knowledge gaps were more pronounced among less-experienced physicians, suggesting that enhanced training and improved access to guidelines may help increase competence. System-based barriers—including low patient awareness, time constraints, and vaccine costs—also hinder the implementation of recommended vaccination practices. Strengthening physician education, promoting guideline use, and reducing access barriers are essential to improving immunization rates among older adults.
Benzer Tezler
- The evaluation of health care practitioners' perspectives by drug burden index on perscribed medications for older turkish adults
İlaç yükü endeksine göre, yaşlı erişkinlerin reçetelerinin ve sağlık hizmeti uygulayıcılarının durumunun değerlendirilmesi
ABDELRAHMAN SALHIN ABDELBARY
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eczacılık ve FarmakolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY ÇELİK
- Bursa ilinde 9-15 yaş arasındaki bir örneklem grubunda çocuk ve ergenlerde obsesif kompulsif bozukluğun epidemiyolojik ve fenomenolojik özellikleri
Başlık çevirisi yok
NESLİM GÜVENDEĞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNA TANELİ
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Hekimlerin yaşlılık ve yaşlanmaya yönelik algı ve tutumları ile bireysel faktörlerinin yaşlı ayrımcılığı tutumuna etkisi
Effect of physi̇ci̇ans' perception and attitude towards age and ageing with their individual factors on the agei̇sm
BETÜL COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÖZKAYA
- Aile hekimliği asistanlarının yaşlılara karşı tutumları ve etkileyen faktörler
Attitudes of family medicine residents to elderly and the factors affecting these attitudes
NUR ECE ÖZTAŞ ŞÜKÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR