Kuraklık stresi ve bitki büyüme düzenleyici uygulamalarının Nohut'un (Cicer arietinum l.) agronomik, fizyolojik ve enzimatik özelliklerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of drought stress and plant growth regulators on the agronomic, physiological and enzymatic traits of chickpea (Cicer arietinum l.)
- Tez No: 995276
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHİYE TUBA BİÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'ne ait serada 2025 yılı ilkbahar yetiştirme döneminde yürütülmüştür. Bu çalışma bakla bağlama dönemindeki kuraklık uygulamasına maruz bırakılan Botan ve ICC 4958 nohut çeşitlerinde gibberellik asit ve absisik asit uygulamalarının bitkisel ve fizyolojik özelliklere etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme 1-%100 ve %50 tarla kapasitesi, 2-%100-%50 tarla kapasitesi +absisik asit uygulaması, 3-%100-%50 tarla kapasitesi + GA3 uygulaması ve 4-absisik asit ve gibberelik asit 14 gün kuraklık uygulamalarından oluşmaktadır. Deneme tesadüf parsellerinde bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 6 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede 4,5 kg hacminde saksılar kullanılmıştır. Tüm saksılar ilk bakla bağlama dönemine kadar %100-50 tarla kapasitesinde sulanmıştır. İlk bakla bağlama tarihi ile birlikte saksılara 14 gün kuraklık ve bitki büyüme düzenleyicileri uygulanmıştır. 14 gün kuraklık uygulamasından sonra bitkiler hasat edilmiştir. Denemede bitki boyu, kök boyu, boğum sayısı, nodül sayısı, gövde, yaprak ve kök yaş ve kuru ağırlıkları, yaprak alanı, canlı ve ölü çiçek sayısı, bitkide bakla ve tane sayısı, kuraklık skoru, tahmini verim azalması ve kuraklığa direnç indeksi, yaprak oransal su içeriği, yaprak solgunluk skoru bitki Yeşilliği ve yaprak solma indeksi gözlem ve ölçümleri alınmıştır. Kuraklık uygulamalrı, bitki büyüme düzenleyicileri ve çeşitler arasındaki farklılıklar ve bunların interaksiyonları önemli bulunmuştur. Denemede 14 gün kuraklık uygulamalarının bitki büyüme düzenleyicileri uygulamaları dahil tüm incelenen özelliklerde azalmaya sebep olduğu saptanmıştır. Kuraklık skoru, bitki yeşillliği ve yaprak solgunluk skorları %100 TK devamlı sulamada düşük, %50 TK 14 gün kuraklık uygulamasında yüksek olarak saptanmıştır. ABA ve GA3 uygulamalarında kuraklık skoru kontrolden düşük bulunmuştur. Canlı çiçek sayısı %100 TK devamlı sulamada yüksek, %50 TK 14 gün kuraklık uygulamasında düşük, gibberellik asit uygulaması ABA'ya göre yüksek bulunmuştur. Nodul sayısının %100 ve %50 TK devamlı sulamada (sırasıyla 55,6 ve 52,8 adet) yüksek, %100 ve 50 TK 14 gün kuraklık uygulamasında (sırasıyla 22,0 ve 20,0 adet) düşük olduğu saptanmıştır. ABA'nın nodul sayısı (67,6 adet) GA3 (47,1 adet) ve kontrolden (41,0 adet) yüksek bulunmuştur. ICC 4958'de en yüksek nodul sayısı 103,7 adet ile %50 tarla kapasitesinde ABA'da belirlenmiştir. 14 gün kuraklık uygulamasında nodul sayısı belirlenmemiştir. Kök kuru ağırlığında en yüksek değer %100 ve %50 TK 14 gün kuraklık uygulamasından elde edilmiştir. %50 tarla kapasitesinde bakla bağlamaya kadar sulanmış her iki çeşidin ve bitki büyüme düzenleyicilerinin 14 gün kuraklık uygulamasında düşük değerler verdiği saptanmıştır. ABA ve GA3 büyüme düzenleyicilerinin kuraklığı atlatmada bir dereceye kadar olumlu etkileri saptanmıştır. Bu araştırma ile ICC 4958 çeşidi kadar Botan çeşidinin de kurağa toleransının yüksek olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This research was carried out in the greenhouse of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Dicle University, during the spring growing season of 2025. This study was conducted to determine the effects of gibberalic acid and abscisic acid applications on the vegetative and physiological characteristics of Botan and ICC 4958 chickpea varieties exposed to drought treatment during the pod formation period. Experiments consisted of 1- 100% and 50% field capacity, 2- 100%-50% field capacity + abscisic acid application, 3- 100%-50% field capacity + GA3 application and 4- abscisic acid and gibberellic acid 14-day drought treatment. The experiment was conducted in randomized plots according to a split-plot design with 6 replications. 4.5 kg pots were used in the experiment. All pots were irrigated at 100-50% field capacity until the first pod formation. Starting from the first pod formation date, 14 days of drought and plant growth regulators were applied to the pots. Plants were harvested after a 14-day drought treatment. Plant height, root length, number of nodes, number of nodules, fresh and dry weights of stems, leaves, and roots, leaf area, number of live and dead flowers, number of pods and grains per plant, drought score, estimated yield reduction and drought resistance index, leaf relative water content, leaf wilt score, plant greenness, and leaf wilt index were observed and measured. Differences among drought treatments, plant growth regulators, and cultivars, as well as their interactions, were found to be significant. It was determined that 14-day drought treatments caused a decrease in all studied traits, including plant growth regulator treatments. Drought score, plant greenness, and leaf wilt scores were lower in the 100% TK continuous irrigation and higher in the 50% TK 14-day drought treatment. The drought score in the ABA and GA3 treatments was lower than the control. The number of live flowers was found to be higher in 100% TK continuous irrigation, lower in 50% TK 14-day drought treatment, and higher in gibberellic acid treatment than ABA. It was found that the number of nodules was higher in 100% and 50% TK continuous irrigation (55.6 and 52.8, respectively), and lower in 100% and 50% TK 14-day drought treatments (22.0 and 20.0, respectively). The number of nodules of ABA (67.6) was found to be higher than GA3 (47.1) and control (41.0). In ICC 4958, the highest nodule number was determined in ABA with 103.7 pieces at 50% field capacity. Nodule number was not determined in 14-day drought treatment. The highest value in root dry weight was obtained from 100% and 550 TK 14-day drought treatments. Both varieties and plant growth regulators were found to have low values after 14 days of drought irrigated to 50% field capacity until pod set. ABA and GA3 growth regulators were found to have some positive effects in overcoming drought. This study determined that Botan, as well as ICC 4958, has high drought tolerance.
Benzer Tezler
- Su stresi koşullarında yetiştirilen Lilyum'un (Lilium hybrida La.) fizyolojik ve morfolojik özellikleri üzerine bazı uygulamaların etkisi
Effect of some applications on the physiological and morphological properties of Lilium (Lilium hybrida La.) grown by water stress conditions
LEYLA EKEN
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR ŞİRİN
- Fırçalama, kuraklık stresi ve paklobutrazol uygulamalarının domates, hıyar ve kıvırcık yapraklı baş salatada fide gelişmesi ve kalitesine etkisi
The effects of brushing, drought stress andpaclobutrazol applications on seedling growth andquality in tomato, cucumber and crisp lettuce
ELİF YELLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
- Kuraklık stresi altındaki biber fidelerinde PGPR uygulamalarının etkisi
The effect of PGPR on pepper seedlings under drought stress
AYNUR SADAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ŞENSOY
- Bazı organik kökenli bitki büyüme düzenleyici maddelerin 'narince' (Vitis vinifera L.) şaraplık üzüm çeşidinde asma gelişimi ile verim ve kalite özelliklerine etkileri
Effects of some organic-based plant growth regulating substances on vine growth with yield and quality of 'narince' wine grape cultivar (Vitis vinifera L.)
MEHMET DİLEK
- Farklı su kısıtı koşullarında salisilik asit ve prolin uygulamalarının karpuz bitkisinin (Citrullus lanatus) verim, kalite parametreleri ve enzim aktiviteleri üzerine etkisi
The effect of salicylic acid and proline applications on the yield, quality parameters and enzyme activities of watermeon plant in different water deficit conditions
ALPER GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN ARSLAN