Romatoid artrit, aksiyel spondiloartrit ve psöriatik artrit hastalarında konvansiyonel ve/veya biyolojik hastalık modifiye edici ilaç başlanmasının depresyon, uyku kalitesi ve yorgunluk üzerindeki etkisinin karşılaştırmalı bir çalışması
A comparative study of the impact of initiation of csdmard or bdmard on sleep quality, fatigue, and quality of life in patients with rheumatoid arthritis, axial spondyloarthritis and psoriatic arthritis
- Tez No: 1000531
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE BAHAR KELEŞOĞLU DİNÇER, DOÇ. DR. SANEM KAYHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar Artrit, Depresyon, Yorgunluk, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Inflammatory Arthritis, Depression, Fatigue, Sleep Quality, Quality of Life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Romatoid Artrit (RA), Aksiyel Spondiloartrit (AxSpA) ve Psöriatik Artrit (PsA) tanılı hastalarda başlanan konvansiyonel sentetik (csDMARD) veya biyolojik (bDMARD) hastalık modifiye edici ilaç tedavilerinin; hastalık aktivitesi, anksiyete, depresyon, yorgunluk, uyku kalitesi ve hastalık korkusu üzerindeki etkilerini prospektif ve karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kasım 2024 - Kasım 2025 tarihleri arasında 100 hasta (41 AxSpA, 24 PsA, 35 RA) dahil edildi. Olguların 66'sı biyolojik-naif, 34'ü biyolojik deneyimliydi. Hastalık aktivitesi AxSpA için BASDAI/BASFI/ASDAS CRP; PsA için DAPSA; RA için DAS28/SDAI/CDAI ile izlendi. Tüm gruplarda anksiyete (BAI), depresyon (BDI), umutsuzluk (BHS), yorgunluk (FACIT-F), uyku kalitesi (PUKİ), korku (FAIR), sağlık değerlendirmesi (HAQ) ve ağrı (VAS) ölçekleri bazal, 3. ay ve 6. ay vizitlerinde uygulandı. Veriler IBM SPSS v30 ile analiz edildi; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Üçüncü ve altıncı ay sonundaki vizitlerde, tüm grupların hastalık aktivite indekslerinde (BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, DAPSA, DAS28, SDAI, CDAI) ve laboratuvar parametrelerinde (ESH, CRP) bazale göre anlamlı düzeyde düşüş saptandı (p<0,05). Psikometrik değerlendirmede; anksiyete, depresyon ve umutsuzluk skorları ile yorgunluk (FACIT), hastalık korkusu (FAIR) ve uyku kalitesi (PUKİ) skorlarında tüm gruplarda tedavi süresince anlamlı ve sürekli bir iyileşme kaydedildi (p<0,05). Fonksiyonel kapasiteyi gösteren HAQ skorlarında da benzer şekilde anlamlı düzelme izlendi (p<0,05). Sonuç: İnflamatuvar artritlerde uygulanan hastalık modifiye edici tedaviler; eklem bulguları ve akut faz yanıtının yanı sıra depresyon, anksiyete, yorgunluk ve uyku kalitesi gibi psikososyal bileşenlerde de 6 ay içinde çok yönlü ve belirgin bir iyileşme sağlamaktadır. Bu durum, biyolojik ve konvansiyonel tedavilerin hastaların genel yaşam kalitesi üzerindeki bütüncül etkisini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to prospectively and comparatively evaluate the effects of conventional synthetic (csDMARD) or biological (bDMARD) disease-modifying antirheumatic drugs on disease activity, anxiety, depression, fatigue, sleep quality, and disease-related fear in patients diagnosed with Rheumatoid Arthritis (RA), Axial Spondyloarthritis (AxSpA), and Psoriatic Arthritis (PsA). Materials and Methods: A total of 100 patients (41 AxSpA, 24 PsA, 35 RA) followed between November 2024 and November 2025 were included in the study. Of the participants, 66 were biologic-naive and 34 were biologic-experienced. Disease activity was monitored using BASDAI/BASFI/ASDAS-CRP for AxSpA; DAPSA for PsA; and DAS28/SDAI/CDAI for RA. Anxiety (BAI), depression (BDI), hopelessness (BHS), fatigue (FACIT-F), sleep quality (PSQI), fear (FAIR), health assessment (HAQ), and pain (VAS) scales were administered to all groups at baseline, at month 3, and month 6 visits. Data were analyzed using IBM SPSS v30; p<0,05 was considered statistically significant. Results: At the 3rd and 6th-month follow-up visits, a significant decrease was observed in disease activity indices (BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, DAPSA, DAS28, SDAI, CDAI) and laboratory parameters (ESR, CRP) compared to baseline in all groups (p<0,05). In the psychometric evaluation, significant and continuous improvements were recorded throughout the treatment period in anxiety, depression, and hopelessness scores, as well as fatigue (FACIT), disease-related fear (FAIR), and sleep quality (PSQI) scores across all groups (p<0,05). Similarly, significant improvements were observed in HAQ scores representing functional capacity(p<0,05). Conclusion: Disease-modifying treatments for inflammatory arthritis provide multifaceted and significant improvements within 6 months, not only in joint symptoms and acute phase response but also in psychosocial components such as depression, anxiety, fatigue, and sleep quality. This supports the holistic impact of biologic and conventional treatments on the overall quality of life of patients.
Benzer Tezler
- Spondiloartrit tanılı hastalarda kostovertebral, kostotransvers, sternoklavikular ve manibriosternal eklem tutulumunun incelenmesi
Investigation of costovertebral, costotransverse, sternoclavicular and manibriosternal joint involvement in patients diagnosed with spondyloarthritis
EMİNE BÜŞRA ATA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
RomatolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT KALYONCU
- İnflamatuvar artritte fiziksel aktivitenin kolaylaştırıcıları ve engelleri ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliği
The validity and reliability of the Turkish version of the inflammatory arthritis facilitators and barriers to physical activity questionnaire
ELİF ÖZLEM ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBaşkent ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MANOLYA ACAR
- Aksiyel spondiloartrit ve primer sjögren sendromu hastalarında IL-33 ve soluble ST2'nin klinik önemi
Clinical significance of IL-33 and soluble ST2 in patients with axial spondyloarthritis and primary sjögren's syndrome
İREM ALKAN TEKEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AŞKIN ATEŞ
- Andiferansiye spondiloartrit ve ankilozan spondilitli hastaların klinik demografik özellikleri ve serum anti-ccp prevalansı
Clinical demographic characteristics and serum anti-ccp prevalence of patients with undifferentiated spondyloarthritis and ankylosing spondylitis
EMİN GEMCİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
RomatolojiSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN ERTEN
- Romatoid artrit, ankilozan spondilit, non radyografik aksiyel spondilartrit ve sağlıklı erişkinlerde arteryel sertlik, epikardiyal yağ doku kalınlığı, biyoelektriksel empedans ve hastalık aktivite indekslerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SEFA GÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
KardiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM OKTAY ERGENE