Türk musikisinde popülerleşme ve yeni arayışlar: Yıldırım Gürses örneği
Popularization and new explorations in Turkish music: The case of Yıldırım Gürses
- Tez No: 1000717
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL GÜNGÖR
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yıldırım Gürses, 1960'lı yılların başlarından itibaren, Türk müziğinin geleneksel unsurlarını modern müzikal unsurlarla sentezleyerek kendine özgü bir müzikal tarz geliştirmiştir. Bu çalışmada 1960 ile 1990 yılları arasında Türk musikisinde yaşanan popülerleşme süreci ve bu sürece bağlı olarak görülen yeni üslup arayışlarında Gürses'in sentezci yaklaşımı, modernleşme, popüler kültür ve popülerleşme kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmada dönemsel koşullara paralel olarak sanatçının hem müzikal üretiminde hem de Türk müziğinin toplumdaki algısının dönüşümünde nasıl bir rol üstlendiği incelenmiştir. Bu tez çalışması ile Türk musikisinin 1960 ve 1990 yılları arasındaki dönemin ruhuna paralel olarak geçirdiği popülerleşme evreleri, bestekâr ve icracı Yıldırım Gürses'in bu süreçteki yeni arayışlarını müziğine nasıl yansıttığı, Gürses'in bu dönemde sanatı bağlamında nasıl konumlandığı irdelenmiştir. Çalışma, müzikolojik analiz ile kültürel bağlam değerlendirmesini bir araya getirerek Gürses'in müzik tarzını“gelenek”ve“modern”kavramları ışığında yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde Yıldırım Gürses'i yakından tanıyan Türk müziği mensupları ve sanatçının oğluyla yapılan röportajlardan yararlanılmış ve sözlü tarih aktarımları aracılığıyla Gürses'in müzikal tarzına ilişkin birincil kaynak niteliğinde bilgiler elde edilmiştir. Bugüne kadar Gürses'in müzikal tarzını bütüncül biçimde ele alan bir çalışmanın bulunmayışı bu tezin, Türk müziğinin 20.yy.daki değişim sürecine farklı bir açıdan ışık tutması ve sanatçı üzerine yapılacak diğer çalışmalara da kaynak oluşturması açısından önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the early 1960's, Yıldırım Gürses has developed a distinctive musical style by synthesizing traditional elements of Turkish music with modern musical components. This study evaluates Gürses's syncretic approach within the conceptual frameworks of modernization, popular culture and popularization, focusing on the process of increasing popular appeal in Turkish music between 1960 and 1990 and the emerging stylistic quests associated with this transformation. The research examines the role Gürses assumed both in his musical production and in the changing public perception of Turkish music in parallel with the socio-cultural conditions of period. Through this thesis, the stages of popularization that Turkish music underwent between 1960 and 1990 –reflecting the spirit of the era- are explored, along with how composer and performer Yıldırım Gürses integrated his artistic innovations into this process and how he positioned himself within the musical landscape of the time. By combining musicological analysis with cultural-contextual evaluation, the study aims to reinterpret Gürses's musical style in light of the concepts of“tradition”and“modernity”. During the research process, interviews were conducted with practitioners of Turkish music who knew Yıldırım Gürses closely, as well as with the artist's son. These oral history accounts provided primary source material offering insights into Gürses's musical style. The absence of a comprehensive study that holistically examines Gürses's musical aesthetic to date underscores the significance of this thesis, both in shedding new light on the transformation of Turkish music in the 20th century and in serving as a resource for future research on the artist.
Benzer Tezler
- Phrase rhythm and time in beste-i kadims a cyclical approach
Beste-i kadimlerde cümle ritmi ve zaman döngüsel bir yaklaşım
OZAN BAYSAL
- XIX. yüzyılda Batılılaşmanın Türk musikisine etkileri
Impacts of the Westernization on the Turkish music in the 19th century
ERKİN SEFER
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Müziği Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. CENK ÖZTÜRK
- Gelenek“ kurguları:Türkiye'de 2000'lerin başlarında ”tasavvuf musîkisi" kültürel üretim alanı
Constructions of“tradition”:Cultural productions in the field of“tasavvuf music”in Turkey in the early 2000s
ERDEM İLGİ AKTER
Doktora
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Yeditepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL ÖZBUDUN DEMİRER
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Türk musikisinde kullanılan lenk-fahte usulü ve usulle bestelenen eserler
Lenk-fahte and its usage in Turkish music
RECEP ÇEVİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
DR. ESER CİNER ÇOLAKOĞLU
