Cebra İbrahim Cebra'nın romanlarından hareketle kurmaca metinlerin eğitimdeki yeri
The role of fictional texts in education based on the novels of Jabra Ibrahim Jabra
- Tez No: 1000740
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHUTTİN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Cebra İbrahim Cebra'nın romanlarında bireysel ve toplumsal konuların nasıl temsil edildiğini analiz etmeyi ve bu konular eğitimde kurmaca metinler aracılığıyla nasıl ele alınabileceğini araştırmayı amaçlamaktadır. Cebra, Filistin edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olarak, eserlerinde bireylerin yaşadığı acılar ile Filistin halkının ortak travmalarını edebi bir duyarlılıkla işlemiştir. Filistin kimliğinin ve kültürel mirasının korunmasında edebiyatın önemli bir araç olduğu düşünüldüğünde, Cebra'nın eserleri, bireysel ve toplumsal konuların edebiyat yoluyla nasıl ifade edilebileceği konusunda güçlü bir örnek sunmaktadır. Filistin edebiyatı, tarihsel olarak sürgün, işgal, yerinden edilme ve kimlik mücadelesi gibi konulara odaklanmıştır. Bu bağlamda, bireysel ve toplumsal travmalar, bu edebiyatın temel unsurlarından biri haline gelmiştir. Cebra'nın eserlerinde bireysel deneyimlerin toplumsal olaylarla nasıl iç içe geçtiği, bireysel travmaların toplumsal bağlamda nasıl yankı bulduğu ve edebiyatın bu yaraları ifade etmedeki gücü ayrıntılı olarak incelenecektir. Çalışma, bu temaların okuyucular üzerindeki etkilerini ortaya koymayı ve kurmaca metinlerin eğitimde öğrencilerin sosyal farkındalıklarını artırmadaki potansiyelini tartışmayı hedeflemektedir. Araştırma, metin çözümlemesi yöntemine dayalı olarak yürütülecek ve Cebra'nın romanlarının tematik yapıları analiz edilecektir. Bunun yanı sıra, Filistin edebiyatının tarihsel bağlamı, kimlik ve kültürel miras açısından ele alınarak, Cebra'nın eserlerinde bu unsurların birey ve toplum üzerindeki etkileri değerlendirilecektir. Bu inceleme, edebiyatın bireyler arası empati geliştirme, toplumsal adalet bilinci oluşturma ve duygusal farkındalığı artırma işlevini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bir diğer hedefi, Cebra'nın eserlerinin eğitimde uygulanabilirliğini değerlendirerek, öğretim süreçlerinde edebiyatın nasıl etkili bir araç olarak kullanılabileceğine dair öneriler sunmaktır. Filistin edebiyatının evrensel temalar barındırması, bu eserlerin sadece yerel bağlamda değil, farklı kültürel ve eğitimsel ortamlarda da kullanılabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, araştırma, Cebra'nın romanlarının eğitimdeki rolünü geniş bir perspektifle ele almayı hedeflemektedir. Çalışma, Cebra İbrahim Cebra'nın romanlarını eğitim bağlamında ele alarak edebi anlatının öğretim süreçleriyle ilişkisini incelemektedir. Türkiye'de yazar üzerine yapılan üç araştırmaların büyük ölçüde dil, edebiyat ve eleştiri merkezli yaklaşımlarla sınırlı kalması, bu tezde eğitim alanına dayalı bir bakışın geliştirilmesini gerekli kılmıştır. İnceleme kapsamında seçilen Surākh fī Layl Ṭawīl (Uzun Bir Gecede Çığlık), Yevmiyyat Serab Affan (Serab Affan'ın Günlüğü) ve Es-sefîne (Gemi) adlı romanlar, bireyin içsel dünyası ile toplumsal yapı arasındaki etkileşimi güçlü biçimde yansıtmaları bakımından değerlendirilmiştir. Bu romanlar üzerinden, anlatı metinlerinin öğrencilerde düşünsel farkındalık oluşturma, toplumsal gerçeklikleri kavrama ve kültürel algıyı derinleştirme potansiyeli ele alınmıştır. Çalışma, edebi eserlerin öğretim ortamlarında nasıl işlevselleştirilebileceğine odaklanarak Cebra İbrahim Cebra araştırmalarına farklı bir yön kazandırmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze how individual and social topics are represented in the novels of Jabra Ibrahim Jabra and to explore how these topics can be addressed through fictional texts in educational settings. As one of the prominent figures of Palestinian literature, Jabra portrays the personal struggles and collective traumas of Palestinian people with profound literary sensitivity. Considering the significant role of literature in preserving Palestinian identity and cultural heritage, Jabra's works serve as a powerful example of how individual and social wounds can be articulated through literature. Palestinian literature has historically focused on themes such as exile, occupation, displacement, and the struggle for identity. Within this context, individual and social traumas have become central to this literary tradition. Jabra's novels explore the intersection of personal experiences with broader societal events, illustrating how personal wounds resonate within collective memory. This thesis aims to uncover the impact of these themes on readers and to discuss the potential of fictional texts in education to enhance students' social awareness and empathy. The study will employ a textual analysis approach to examine the thematic structures of Jabra's novels. Additionally, the historical context of Palestinian literature will be analyzed to evaluate the influence of identity and cultural heritage in Jabra's works. This analysis will demonstrate the capacity of literature to foster empathy, promote social justice awareness, and enhance emotional understanding among individuals. Another goal of this study is to evaluate the applicability of Jabra's works in educational contexts, offering insights into how literature can serve as an effective tool in teaching processes. The universal themes within Palestinian literature highlight its potential for use not only in local contexts but also in diverse cultural and educational environments. The findings are expected to contribute both to the understanding of Palestinian literature and to the broader role of literature in education. Using fictional texts in education can support not only students' academic growth but also their emotional and social development. This study examines the relationship between literary narrative and educational processes by addressing the novels of Jabra Ibrahim Jabra within an educational context. The fact that the three studies conducted in Türkiye on the author have largely remained limited to language, literature, and criticism centered approaches has made it necessary to develop an education oriented perspective in this thesis. The novels selected for analysis Surākh fī Layl Ṭawīl (A Cry in a Long Night), Yevmiyyat Serab Affan (The Diaries of Sarab Affan), and Es-sefîne (The Ship) are evaluated for their strong representation of the interaction between the individual's inner world and social structure. Through these novels, the study explores the potential of narrative texts to foster intellectual awareness, enhance the understanding of social realities, and deepen cultural perception among students. By focusing on how literary works can be utilized in educational settings, this study aims to offer a new perspective to research on Jabra Ibrahim Jabra.
Benzer Tezler
- Cebrâ İbrâhîm Cebrâ'nın hayatı, eserleri ve El-Ġurefu'l-Uḫra adlı romanının incelenmesi
The life and works of Cebrâ İbrâhîm Cebrâ and the analysis of his novel named el-Ġurefu'l-Uḫrâ
RUKEN UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA NURDAN CAN
- Cebra İbrahim Cebra ve XX. yüzyıl Arap edebiyatındaki yeri
Jebra İbrahim Jebra and his place in twentieth century Arabic literature
FATIMA BETÜL HOŞGÖR
Doktora
Türkçe
2005
Doğu Dilleri ve EdebiyatıUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EROL AYYILDIZ
- Eleştirmen olarak Cebrâ İbrâhîm Cebrâ
Jabra ibrahim Jabra as a critic
MEHMET ALİ KILAY ARAZ
Doktora
Türkçe
2012
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRETTİN AYTAÇ
- Modern Filistin ve İsrail şiirinde öteki
The other in the modern Palestinian and İsraeli poetry
ALPER SARIBAŞ
Doktora
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRETTİN AYTAÇ
- Müellifi bilinmeyen mensur bir miʿrâciye (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi no: 150)
An unknown author prose miʿraciye (Marmara Universty Faculty of Theolgy Library no:150)
MEHMET TÜRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM HAKSEVER