Uluslararası vergilendirmede mükellefiyet tanımından kaynaklanan sorunlar ve çözüm önerileri
Challenges arising from the definition of taxpayer status in international taxation and proposed solutions
- Tez No: 1001037
- Danışmanlar: PROF. DR. HİLMİ ÜNSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, uluslararası vergilendirmede mükellefiyet tanımından kaynaklanan sorunları; bilgi değişim süreçleri, dijital ekonomi, uluslararası çifte vergilendirme ile vergi kaçırma ve vergiden kaçınma bağlamında ele almaktadır. Mükellefiyet tanımı, bir devletin vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyen temel hukuki çerçeveyi oluşturmaktadır. Ancak küreselleşme süreciyle birlikte ekonomik faaliyetlerin sınır ötesi nitelik kazanması ve ekonominin giderek daha fazla dijitalleşmesi geleneksel mükellefiyet tanımlarını yetersiz hale getirmiştir. Çalışma, uluslararası vergilendirmede ortaya çıkan çifte vergilendirme ve çifte vergilendirmeme sorunlarının, büyük ölçüde mükellefiyet tanımlarındaki uyumsuzluklardan kaynaklandığını savunmaktadır. Tezin ikinci bölümünde, uluslararası vergilendirmenin yapısı, vergilendirme ilkeleri ve mükellefiyet kavramının teorik temelleri ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde, mükellefiyet tanımından kaynaklanan sorunlar; bilgi değişimi, dijital ekonomi, uluslararası çifte vergilendirme ve vergi kaçırma ile vergiden kaçınma başlıkları altında incelenmektedir. Dördüncü bölümde ise OECD ve Birleşmiş Milletler nezdinde uluslararası düzeyde yapılan çalışmalar ile çözüm önerileri değerlendirilmekte ve bu çalışma kapsamındaki önerilere yer verilmektedir. Çalışmanın temel bulgusu, uluslararası vergilendirmede, devletlerin mükellefiyet tanımları arasındaki farklılıkların, çifte vergilendirme ile vergi kaçırma/vergiden kaçınma riskini artırdığı, bilgi değişim sürecinde çeşitli sorunlara neden olduğu; mevcut mükellefiyet tanımlarının dijital faaliyetlerin vergilendirilmesi bakımından yetersiz kaldığı ve bu hususların sadece teknik açıdan değil, aynı zamanda egemenlik ve adalet ilkeleri açısından da önemli sonuçlar doğurduğudur. Bu kapsamda tezde, devletlerin mükellefiyet tanımlarının asgari müşterekler çerçevesinde uyumlaştırılarak çok taraflı uzlaşıyla uluslararası düzeyde benimsenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines problems arising from the definition of taxpayer status in international taxation in the contexts of exchange of information, the digital economy, international double taxation, and tax evasion and avoidance. The definition of taxpayer status constitutes the legal framework determining the limits of a state's taxing rights. However, the cross-border nature of economic activities and the digitalization of the economy have rendered traditional definitions of taxpayer status inadequate. The study argues that problems of double taxation and double non-taxation largely stem from inconsistencies among national definitions of taxpayer status. The second chapter examines the structure and principles of international taxation and the theoretical foundations of taxpayer status. The third chapter analyses problems arising from the definition of taxpayer status in relation to exchange of information, the digital economy, international double taxation, and tax evasion and avoidance. The fourth chapter evaluates international developments and policy initiatives within the OECD and the United Nations and presents proposals developed in this study. The study concludes that differences among national definitions of taxpayer status increase the risks of double taxation and tax evasion or avoidance, create difficulties in information exchange, and remain inadequate for taxing digital activities. Accordingly, the thesis proposes harmonizing national definitions of taxpayer status through multilateral consensus based on minimum common standards.
Benzer Tezler
- Elektronik ticaretin vergilendirilmesi alanındaki uluslararası gelişmelerin Türkiye açısından değerlendirilmesi
The Evaluation of international developments in the taxation area of electronic commerce from the perspective of Turkey
NESLİHAN COŞKUN
- Dar mükellef kurumların serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesi
Taxation matters of limited taxpayers corporations' earnings from liberal professions
ESRA KURTULMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Maliyeİstanbul ÜniversitesiMali Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA EKMEKÇİ ÇALICIOĞLU
- Vergi ve demokrasi ilişkisi: Türkiye örneği
Relationship of tax and democracy: Sample of Turkey
AYŞE NUR TANRIVERDİ AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MaliyeAnkara ÜniversitesiMaliye (kamu Ekonomisi) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ SEMİH ÖZ
- Elektronik ticaretin vergilendirilmesi ve Türkiye uygulaması
Taxation of E-commerce and its practice in Turkey
İSMAİL HAKKI ÖZLER