Ahmet Vefik Paşa'nın Molière Çeviri Külliyatı'nın yorumlayıcı anlam kuramı çerçevesinde değerlendirilmesi
The evaluation of Ahmet Vefik Pasha's Collection of Molière Translations within the framework of interpretive theory of translation
- Tez No: 1001036
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN TEKİN ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ahmet Vefik Paşa'nın Jean Baptiste Poquelin, bilinen adıyla Molière çevirileri bugüne kadar birçok araştırmacı tarafından ait olduğu disiplinin paradigması çerçevesinde birçok kez incelenmiştir. Araştırmacılar, Ahmet Vefik Paşa'yı ve çevirilerini tarih, çeviribilim, siyaset bilimi, edebiyat, tiyatro gibi disiplinler altında ve bu disiplinler altındaki ekoller doğrultusunda incelemişlerdir. Ahmet Vefik Paşa'nın Molière Çeviri Külliyatı bu çalışma içerisinde tarihsel bir eksene yerleştirilmiş ve çevirilerinin incelemesi bu bağlamda gerçekleştirilmiştir. Ahmet Vefik Paşa'nın çevirilerinin incelemesini nesnel bir zemin üzerinde yapabilmek amacıyla öncelikle Molière metinlerinin türü, amacı ve işlevi tanımlanmış; saptanan metin türünün amaç ve işlevinden hareketle Molière metinlerinin yazarın yaşadığı yüzyılda sahip olduğu değeri ortaya koyabilmek amacıyla 17. yüzyılda Fransa'nın sosyo-ekonomi-politiği ana hatlarıyla ortaya konmuş; ortaya koyulan bu sosyo-ekonomi-politiği Ahmet Vefik Paşa'nın yaşadığı yüzyılda, yani Tanzimat Dönemi ile karşılaştırmalı incelemek için Tanzimat Dönemi iktisadi tarih bağlamında ele alınmış ve tanımlanmıştır. Verilen bu tarihsel arka planla hem Molière metinlerinin anlam ve önemi hem de Ahmet Vefik Paşa'nın Molière çevirilerinin amaç ve kapsamı nesnel bir zemine oturtulmuştur. Molière metinlerini dilbilimsel yapısından daha geniş bir çerçevede ele almamıza olanak sağlayan bu yöntemle metinlerin esas amaç ve işlevi belirlenmiş ve Ahmet Vefik Paşa'nın çevirileriyle bu bağlamda değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan bulgular, Ahmet Vefik Paşa'nın çeviri külliyatının yalnızca kaynak metnin dilbilimsel yapısına odaklanmadığını, Molière'in eserleri ile vermek ve vurgulamak istediği mesajları kendi kültür ortamına ve diline aktarırken daha geniş tarihsel ve siyasal bir bakış açısıyla Tanzimat Dönemi Türk toplumu ve orta sınıf Türk ailelerinin talim ve terbiyesine tiyatro sahnesi üzerinde katkı sağlamaya çalışan geniş kapsamlı bir faaliyet olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Ahmet Vefik Pasha's translations of Jean Baptiste Poquelin, known as Molière have been studied by numerous researchers within the paradigms of their respective disciplines. Researchers have analysed Ahmet Vefik Pasha and his translations in fields such as history, translation studies, political science. In this study Ahmet Vefik Pasha's Molière Translation Corpus is examined with in the framework of Interpretetive Theory of Translation. The corpus is placed on a historical axis, and analysed in relation to this historical context. In order to evaluate Ahmet Vefik Pasha's translations on an objective basis, the genre, purpose, and the function of Molière's texts were first defined. The political structure of seventeenth-century France was outlined in order to reveal this historical significance of Molière's works within the period in thich they were produced. This historical background was then compared the socio-economic and political conditions of the Tanzimat Era. Through this comparative perspective, both the meaning and significance of Molière texts and the scope and intention of Ahmet Vefik Pasha's translations have been placed on more objective fondation. The findings of comparison demonstrate that Ahmet Vefik Pasha's translations do not merely focus on the linguistic structure of the source texts. Rather, they represent a broader inteclectual effort to convey the moral and social messages of Molière works within the cultural and linguistic context of Ottoman society. In doing so, Ahmet Vefik Pasha adopted a wider historical and political perspective and sought to contribute, through the medium of theater, to the moral education of Tanzimat-Era Turkish society.
Benzer Tezler
- Ahmet Vefik Paşa'nın çevirilerinde Osmanlılaşan Moliere
The Ottoman Moliere in Ahmet Vefik Pasha's translations
MELAHAT GÜL ULUĞTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON
- Ahmet Vefik Paşa'nın“Yorgaki Dandini”adlı uyarlamasının yorumlayıcı anlam kuramı açısından incelenmesi
The evaluation of Ahmet Vefik Pasha's adaptation named“Yorgaki Dandini”in the framework of interpretative theory
MEHMET KÖLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNA AĞILDERE TİMUR
- Cumhuriyet öncesi Türk tiyatrosu'nda Ahmet Vefik Paşa'nın yeri ve uyarladığı oyunların analizi
Analysis of Ahmet Vefi̇k Pasha's place and the plays he translated-adapted into Turkish, in the pre-republic era Turkish theatre
DERAN ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sahne ve Görüntü SanatlarıBahçeşehir Üniversitesiİleri Oyunculuk Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. GÜROL TONBUL
- 19. yüzyılda bir Osmanlı aydını ve bürokratı: Ahmed Vefik Paşa
An Ottoman intellectual and breaucrat in the 19 th century: Ahmed Vefik Pasha
OĞUZHAN ALPASLAN