Romatoid artrit tanılı yetişkin hastalarda dash diyetinin tedavideki etkisi
The effect of the dash diet on treatment in adult patients diagnosed with rheumatoid arthritis
- Tez No: 1001685
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İKBAL SÜHEYLA ALTAY, DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BEGÜM KALYONCU ATASOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Romatoloji, Nutrition and Dietetics, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, seropozitif romatoid artrit (RA) tanılı hastalarda“dietary approaches to stop hypertension (DASH)”diyetinin tedavideki etkisini araştırmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmaya dahil edilen katılımcılar, İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi ve Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Polikliniği'ne başvuran gönüllü bireylerden seçilmiştir. Olgular müdahale (n=24) ve kontrol (n=25) olmak üzere iki grup altında değerlendirilmiştir. Randomize kontrollü olarak gerçekleştirilen bu çalışmada, müdahale grubundaki olgulara uygulanan DASH diyet modeli, 24 saatlik fiziksel aktivite düzeyi (PAL) ve bazal metabolizma hızına (BMH) göre planlanmış ve üç ay (12 hafta) boyunca uygulanmıştır. Kontrol grubunda bulunan olgulara ise, herhangi bir diyet modeli uygulanmamış ve hastaların normal beslenme düzeninde devam etmeleri sağlanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları, günlük yaşamdaki fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi, besin tüketim sıklığı ve üç günlük besin tüketim kaydı anket formu ile elde edilmiştir. Hastaların PAL değeri, hastalık aktivite skoru-28 (DAS-28), vizüel analog skala (VAS) genel sağlık değerlendirmesi, VAS ağrı skoru, antropometrik ölçümler, BMH ve DASH diyet skoru ise sayısal veri olarak elde edilmiştir. Hastaların biyokimyasal bulguları, hekim onayıyla hasta bilgi sisteminden sağlanmıştır. Araştırma kapsamında, her iki grupta yer alan olgulardan 4., 8. ve 12. haftaların sonunda, ilgili veriler tekrar elde edilmiş olup, IBM SPSS Statistics 27 programı kullanılarak istatistiksel analizleri yapılmıştır. Toplam 49 katılımcı ile tamamlanan bu çalışmada, olguların %81,6'sı kadın, %18,4'ü erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 51,67±10,29 yıl olup, RA için ortalama 8,36±7,25 yıl süreyle özel farmakolojik tedavi almışlardır. Bu çalışmada gruplar arası analizde, müdahale grubunun 4., 8. ve 12. haftalardaki DASH diyet skorunun, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiş ve bu gruptaki olguların DASH diyetine özgü sağlıklı besin gruplarının tüketim sıklığında artış saptanmıştır (p<0,05). Hematolojik parametreler değerlendirildiğinde, akut faz reaktanı olan eritrosit sedimentasyon hızının (ESR), müdahale grubunda 4. ve 12. haftalarda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Benzer şekilde müdahale grubunda, DAS-28 ESR skorunda 4., 8. ve 12. haftalarda; DAS-28 CRP skoru ile hassas eklem sayısı ve VAS genel sağlık skorunda 8. ve 12. haftalarda; VAS ağrı skorunda ise 12. haftada kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma bulunmuştur (p<0,05). Grup içi analizlerde ise, müdahale grubunda fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesinin bazı alt parametrelerinde belirgin iyileşmeler saptanmıştır. Bu durum başlangıç aşaması ile karşılaştırıldığında, söz konusu etkilerin 12. haftada daha belirgin olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Özellikle, 12. haftada DASH diyet skorundaki artışa paralel olarak, hastaların VAS genel sağlık ve VAS ağrı skorlarında olumlu değişimler saptanmıştır (p<0,05). Bu bulgular, DASH diyet modelinin RA'lı hastalarda inflamasyonu baskılayarak, tedavide olumlu yönde etki oluşturabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, gelecek dönemde uzun süreli izlem içeren bilimsel araştırmaların varlığı, diyet müdahalesinin kalıcı etkilerini ortaya koyması açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed and conducted to investigate the effect of the Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet on treatment outcomes in patients diagnosed with seropositive rheumatoid arthritis (RA). Participants in the study were randomly selected from volunteers at the Rheumatology Outpatient Clinic at Istanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital and Başakşehir Çam and Sakura City Hospital. The cases were allocated into two groups: an intervention group (n=24) and a control group (n=25). In this randomized controlled trial, the DASH diet model administered to the intervention group was planned according to 24-hour physical activity level (PAL) and basal metabolic rate (BMR) and was applied for three months (12 weeks). Participants in the control group did not receive any specific dietary intervention and continued their usual dietary habits. Demographic characteristics, health status, dietary habits, functional status in daily life, quality of life, food frequency, and three-day dietary intake records of the participants were collected via questionnaires. Quantitative data, including PAL, Disease Activity Score-28 (DAS-28), visual analog scale (VAS) general health, VAS pain score, anthropometric measurements, BMR, and DASH diet score, were recorded numerically. Biochemical parameters were obtained from the hospital information system with the approval of the attending physician. During the study, data were re-collected at weeks 4, 8, and 12 for both groups, and statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 27. The study was completed with a total of 49 participants, of whom 81,6% were female and 18,4% were male. The mean age of participants was 51,67±10,29 years, and they had received pharmacological treatment for RA for an average of 8,36±7,25 years. Between-group analysis revealed that the DASH diet score in the intervention group was significantly higher than that of the control group at weeks 4, 8, and 12, with increased consumption frequency of DASH-specific healthy food groups (p<0,05). Hematological evaluation showed that erythrocyte sedimentation rate (ESR), an acute-phase reactant, was significantly reduced in the intervention group at weeks 4 and 12 compared to the control group (p<0,05). Similarly, in the intervention group, a statistically significant reduction was observed in DAS-28 ESR scores at weeks 4, 8, and 12; in DAS-28 CRP scores, tender joint count, and VAS global health scores at weeks 8 and 12; and in VAS pain scores at week 12 compared to the control group (p<0,05). Within the intervention group, significant enhancements in functional capacity and various quality of life subparameters were observed over time. These effects were particularly pronounced at week 12 compared to the baseline (p<0,05). Notably, concomitant with the increase in the DASH diet score at week 12, significant improvements were observed in patients' VAS global health and VAS pain scores (p<0,05). These findings suggest that the DASH diet model may exert a beneficial effect on treatment outcomes in patients with RA by suppressing inflammation. In this context, the conduct of future scientific studies incorporating long-term follow-up is of great importance in order to elucidate the sustained effects of dietary intervention.
Benzer Tezler
- Romatoid artrit tanılı hastalarda serum ve tükürük kalprotektin düzeyi ile klinik ve laboratuvar olarak değerlendirilen hastalık aktivite parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum and saliva calprotectin levels and disease activity parameters evaluated clinically and by laboratory parameters in patients with rheumatoid arthritis
GÜNEŞ DORUKHAN ÇAVUŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Romatolojiİstanbul Medipol Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM CAN
- KLL, HL ve NHL tanılı hastalarda otoimmün hastalık ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between autoimmune diseases in patients with CLL, HL and NHL diagnosis
ABDULHEKİM BÜLBÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE UYSAL
- Çölyak hastalarında anti siklik sitrüline peptit antikor, anti nükleer antikor ve romatoid faktör varlığının araştırılması
The investigation of anti cyclic citrüline peptide, anti nuclear antibody and rheumatoid factor in celiac patients
MEHTAP EKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR ARSLAN
- Bölgemizdeki bazı otoimmun hastalıklarda antinükleer antikor prevalansı, ASO, CRP ve RF ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NAZIM NASUHBEYOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1995
MikrobiyolojiAtatürk ÜniversitesiMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET AYYILDIZ
- Romatoid artritli hastalarda el fonksiyonları ile el bileği propriosepsiyonu arasındaki ilişki
The relationship between hand functions and wrist proprioception in rheumatoid arthritis patients
HİLAL ATA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve RehabilitasyonTrakya ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN TAŞTEKİN