Farklı makarnalık buğday tohumu (Triticum durum) kızıltan-91 çeşidi örneklerinin bazı kalite özellikleri ve beslenme düzeylerinin belirlenmesi ve çimlenmeleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Determination of some quality characteristics and nutritional levels of samples of the kiziltan-91 variety of different durum wheat seed (Triticum durum) and evaluation of their effects on germination
- Tez No: 1002353
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; tohumluk makarnalık buğday (Triticum durum) üretiminin yapıldığı ve pazarlandığı farklı yörelerden toplanan Kızıltan-91 çeşidi örneklerinin; sertifikasyon aşamasında incelenen bazı kalite özellikleri yanında, incelenmeyen ancak önemli bir kalite kriteri olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşündüğümüz besin maddeleri yeterlilik düzeyleri değerlendirilmiştir. Ayrıca tohumların kalite kriteri olarak incelenen çimlenme yüzdesi yanında, ilk gelişme durumları ve kök oluşturma düzeyleri olmak üzere bazı kriterlerin deneysel ölçümleri geçekleştirilmiştir. Çalışmada; 15 farklı yöreden alınan, aynı çeşit tohumluk makarnalık buğdayın (Triticum durum) besin element içerikleri belirlenmiştir. Tohumların azot elementi içerikleri % 1,53 ile % 2,49 arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık % 63'lük fark, fosfor elementi içeriği % 0,190 ile % 0,386 arasında değişmekte olup aralarında %103'lük fark, potasyum elementi içeriği % 0,31 ile % 0,57 arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık % 84'lük fark, kalsiyum elementi içeriği % 0,054 ile % 0,273 arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık % 500'lük fark, magnezyum elementi içeriği % 0,077 ile % 0,194 arasında değişmekte olup aralarındaki far yaklaşık % 250 fark, demir elementi içeriği 28,15 ppm ile 90,23 ppm arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık %320'lik fark, bakır elementi içeriği 2,50 ppm ile 4,80 ppm arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık % 92'lik fark, çinko elementi içeriği 11,40 ppm ile 41,33 ppm arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık %360'lik fark, mangan elementi içeriği 12,93ppm ile 28,47ppm arasında değişmekte olup aralarında yaklaşık %120'lik fark meydana gelmiştir. En az %63 en yüksek olarak %630 oranlarında belirlenen tohumluk buğdayların besin içerikleri arasında farklar çok dikkat çekicidir. Bu farklılıkların olabildiğince azaltılması, standardizasyon bakımından bir gereklilik olarak hedeflenmelidir. Örneklerin besin elementi analiz sonuçları Reuter ve Robinson (1997) tarafından yapılan bir çalışmaya göre buğdayların besin içeriklerinin azot için verilen sınır değerlerine göre; %14 oranında noksan, %40 oranında düşük ve %56 oranında yeterli, fosfor için verilen sınır değerlerine göre; %46 oranında düşük ve % 56 oranında noksan, potasyum için verilen sınır değerlerine göre; %66 oranında noksan, %14 oranında düşük ve %20 oranında yeterli, kalsiyum için verilen sınır değerlerine göre; %60 oranında yetersiz, %33 oranında yeterli ve %7 oranında fazla, magnezyum için verilen sınır değerlerine göre; %34 oranında yetersiz ve %66 oranında yeterli, demir için verilen sınır değerlerine göre; %40 yeterli ve %60 oranında fazla, çinko için verilen sınır değerlerine göre; %20 oranında noksan, %66 oranında düşük ve %14 oranında yeterli, mangan için verilen sınır değerlerine göre; %27 oranında noksan, %40 oranında düşük ve %33 oranında, bakır için verilen sınır değerlerine göre; %100 oranında yeterli, yeterli olarak gruplandırılmışlardır.. Tohumluk buğday çeşidinin element içerikleri ile tohumların bin dane ağırlığı, çimlenme yüzdesi (4. gün ve 8. gün), 8. gün kök ağırlığı ve 8. gün yaş ağırlığı ve 8. gün boy uzunlukları arasında istatistiksel olarak önemli korelasyonlar belirlenmiştir. Bu sonuçlar; buğday tohumlar besin elementi içeriklerinin tohumların performansları üzerine etkide bulunabileceğine işaret etmektedir. Ancak sertifikasyon aşamasında dikkate alınmayan bu kriterin dikkate alınmasıyla, tohumlukların besin varyasyonlarının bu denli geniş olmasının engellenebileceği düşünülebilir. Ayrıca tohumlarda belirlenen önemli oranlardaki element yetersizlikleri önlenebilecek; bu durum daha yüksek verim ve kaliteli üretim için, çimlenme, sürme ve tohum oluşturma gücü daha yüksek olmasını sağlayabilecektir.
Özet (Çeviri)
In this study, samples of the Kızıltan-91 variety collected from different regions where seed durum wheat (Triticum durum) is produced and marketed were evaluated for certain quality characteristics examined during the certification process, as well as for nutrient adequacy levels, which we consider to be an important quality criterion that has not been examined. In addition to the germination rate, which is examined as a quality criterion for seeds, experimental measurements of certain criteria, such as initial growth conditions and root formation levels, have been carried out. In this study, the nutrient element contents of durum wheat seeds (Triticum durum) of the same variety, collected from 15 different regions, were determined. The nitrogen content of the seeds ranged from 1.53% to 2.49%, with a difference of approximately 63% between them. The phosphorus content ranged from 0.190% to 0.386%, with a difference of 103% between them. difference between them, the potassium element content ranged from 0.31% to 0.57%, with an approximate 84% difference between them, the calcium element content ranged from 0.054% to 0.273%, with an approximate 500% difference between them, the magnesium element content ranged from 0.077% to 0. 194, representing a difference of approximately 250%, the iron element content varies between 28.15 ppm and 90.23 ppm, representing a difference of approximately 320%, the copper element content varies between 2.50 ppm and 4.80 ppm, representing a difference of approximately 92 difference between them, the zinc element content varies between 11.40 ppm and 41.33 ppm, with an approximate difference of 360% between them, and the manganese element content varies between 12.93 ppm and 28.47 ppm, with an approximate difference of 120% between them. The differences in the nutritional content of seed wheat, which is determined at a minimum of 63% and a maximum of 630%, are very striking. Minimizing these differences should be targeted as a requirement for standardization. Nutrient element analysis results of the samples According to a study by Reuter and Robinson (1997), the nutrient content of wheat, based on the limit values given for nitrogen, was: 14% deficient, 40% low, and 56% adequate; according to the limit values given for phosphorus; 46% low and 56% deficient; according to the limit values given for potassium; 66% deficient, 14% low, and 20% adequate; according to the limit values given for calcium; 60% deficient, 33% adequate, and 7% excessive; according to the limit values given for magnesium: 34% deficient and 66% adequate; according to the limit values given for iron: 40% adequate and 60% excessive; according to the limit values given for zinc: 20% deficient, 66% low, and 14% adequate according to the limit values given for manganese; 27% deficient, 40% low, and 33% according to the limit values given for copper; 100% adequate, classified as adequate. Statistically significant correlations were determined between the elemental contents of the seed wheat variety and the thousand-seed weight, germination percentage (4th day and 8th day), 8th-day root weight, 8th-day fresh weight, and 8th-day plant height. These results indicate that the nutrient content of wheat seeds may affect seed performance. However, by taking this criterion into account, which is not considered during the certification stage, it is possible to prevent such wide variations in seed nutrition. Furthermore, significant element deficiencies identified in seeds can be prevented; this situation can ensure higher yields and quality production, as well as higher germination, sprouting, and seed formation power.
Benzer Tezler
- Isparta koşullarında makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşitlerinin adaptasyonu ve farklı azot dozu uygulamalarının verim ve verim unsurlarına etkisi
Adaptation of durum wheat cultivars (Triticum durum Desf.) and effect of different nitrogen doses on yield and yield components in isparta conditions
ÜNER ULUPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR AKGÜN
- Statik manyetik alanın makarnalık buğday (Triticum turgidum L.) bitkisinin fizyolojikve gen ekspresyonu üzerine etkilerinin araştırılması
The investigation of physiological and gene expressional effects of static magnetic field on on wheat (Triticum turgidum L.) plant.
MUHSİN ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMRE EREZ
- Bazı buğday türlerinin (Aegilops L. ve Triticum L.) RAPD analizi ile genetik karakterizasyonu
Genetic charecterization of some wheat species (Aegilops L. ve Triticum L.) analysis
YASİN EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
BiyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SÜLEYMAN CENKÇİ
- Sırta ekim yönteminde farklı ekim sıklıklarının makarnalık buğdayın (Triticum durum L.) verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi
The determination of yield and yield components of durum wheat (Triticum durum L.) with different sowing densities in bed sowing methods
MEHMET CAN ERTEKİN
- Selenyum uygulamalarının farklı buğday (Triticum aestivum L., Triticum durum Desf.) genotipleri üzerine etkisi ve selenyumun kuraklık stresine karşı koruyucu rolünün belirlenmesi
The effect of selenium treatments on different wheat genotypes (Triticum aestivum L., triticum durum Desf.) and determination of selenium's protective role againist drought stress
SULTAN KÖŞKEROĞLU
Doktora
Türkçe
2013
BiyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM YOKAŞ