Geri Dön

Havacılıkta yazılım birimleri arasındaki süreç yönetiminin geliştirilmesi: Bulanık mantık temelli bir süreç destek modeli

Improvement of process management between software departments in aviation: A fuzzy logic-based process support model

PDF İndir

  1. Tez No: 1002352
  2. Yazar: BUĞRA UNUTMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALİ FUAT GÜNERİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering, Aeronautical Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar yazılımları, Bulanık mantık, Yazılım kalitesi, Çok kriterli karar verme, İş süreçleri, Computer softwares, Fuzzy logic, Software quality, Multi criteria decision making, Business processes
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Emniyet kritik sistemlerde yazılımın kullanım alanı giderek genişlerken, yazılım süreçlerinin etkin biçimde yönetilmesi ve kalite standartlarıyla uyumlu hâle getirilmesi, organizasyonlar için yalnızca teknik değil aynı zamanda stratejik bir gereklilik hâline gelmiştir. Özellikle havacılık sektöründe, yazılım süreçlerinin standartlaştırılması ve kalite yönetim sistemleriyle bütüncül bir yaklaşımla ele alınması hem operasyonel verimlilik hem de sertifikasyon süreçleri açısından kritik önem taşımaktadır. Yazılım süreçlerinin mevcut durumunun doğru şekilde analiz edilmesi ve iyileştirme alanlarının belirlenebilmesi için kullanılan yöntemlerin, organizasyonun yapısına ve süreç olgunluk seviyesine uygun olması gerekmektedir. Süreç performansının ölçülmesi ve elde edilen bulguların sürekli iyileştirme anlayışıyla ele alınması, kalite yönetim sistemlerinin etkinliğini artırmakta ve uluslararası standartlara uyumu desteklemektedir. Bu tez çalışmasında, havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir organizasyondaki yazılım birimlerine ait süreç yönetimi uygulamaları ele alınmıştır. Çalışmanın amacı; yazılım süreçlerinin mevcut durumunu analiz etmek, kalite standartlarında tanımlanan süreç yapılarının organizasyon genelinde ne ölçüde uygulandığını değerlendirmek ve süreç performansını geliştirmeye yönelik analitik bir model ortaya koymaktır. Modelde kullanılan değerlendirme kriterleri, yazılım kalite literatürü ile ilgili uluslararası standartlar temel alınarak belirlenmiştir. Çalışmada, uzman değerlendirmelerinde yer alan belirsizlikleri dikkate alabilmek amacıyla bulanık mantık tabanlı çok kriterli karar verme yaklaşımı kullanılmıştır. Bu kapsamda kriter ağırlıkları Bulanık SWARA yöntemi ile hesaplanmış, yazılım süreçlerinin göreli performansları ise Bulanık TOPSIS yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Geliştirilen model, yazılım birimlerinin kendi iç süreçlerinin yanı sıra birimler arası etkileşimleri de kapsayacak şekilde uygulanmış ve farklı yazılım birimlerinin süreç olgunluk düzeylerinin karşılaştırılmasına olanak sağlamıştır. Elde edilen sonuçlar, organizasyon bünyesindeki yazılım süreçlerinin kalite standartlarıyla uyum seviyesini ortaya koymuş; güçlü yönler ile iyileştirmeye açık alanların daha net ve ölçülebilir şekilde belirlenmesini sağlamıştır. Çalışma, yazılım süreç yönetimi performansının analitik yöntemler yardımıyla değerlendirilebileceğini ve süreç iyileştirme kararlarının daha nesnel bir temele oturtulabileceğini göstermektedir. Bu yönüyle tez, havacılık organizasyonlarında yazılım süreç yönetimi uygulamalarının karşılaştırılmasına, birimler arası koordinasyonun güçlendirilmesine ve sürekli iyileştirme kültürünün desteklenmesine katkı sunmaktadır. Gelecek çalışmalarda, geliştirilen modelin farklı proje türleri ve organizasyon yapıları üzerinde uygulanması, değerlendirme kriterlerinin sektör-özel ihtiyaçlara göre uyarlanması ve modelin kurumsal bilgi sistemleriyle bütünleştirilerek dinamik bir süreç izleme yapısına dönüştürülmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

As the role of software in safety-critical systems continues to expand, the effective management of software processes and their alignment with quality standards have become not only a technical necessity but also a strategic requirement for organizations. In sectors such as aerospace, where high safety and regulatory requirements prevail, addressing software processes through a standardized and integrated quality management perspective is of critical importance for both operational efficiency and certification activities. In order to accurately assess the current state of software processes and identify areas for improvement, the methods employed must be compatible with the organizational structure and the existing level of process maturity. Measuring process performance and addressing the findings within a continuous improvement framework enhance the effectiveness of quality management systems and support compliance with international standards. In this thesis, software process management practices of software units within an organization operating in the aerospace sector are examined. The aim of the study is to analyze the current state of software processes, evaluate the extent to which process structures defined in quality standards are implemented at the organizational level, and propose an analytical model to improve process performance. The evaluation criteria used in the model are determined based on software quality literature and relevant international standards. To address uncertainties inherent in expert evaluations, a fuzzy logic–based multi-criteria decision-making approach is adopted. Within this framework, criterion weights are calculated using the Fuzzy SWARA method, while the relative performance of software processes is evaluated using the Fuzzy TOPSIS method. The developed model is applied to cover both the internal processes of software units and the interactions between different units, enabling a comparative assessment of process maturity levels across the organization. The results reveal the level of compliance of software processes with quality standards and allow for a clearer and more measurable identification of strengths and areas requiring improvement. The study demonstrates that software process management performance can be evaluated through analytical methods and that process improvement decisions can be supported by objective data. In this respect, the thesis contributes to the comparison of software process management practices within aerospace organizations, strengthens interdepartmental coordination, and supports the institutionalization of a culture of continuous improvement. Future studies may focus on applying the proposed model to different project types and organizational structures, adapting the evaluation criteria to sector-specific requirements, and integrating the model into corporate information systems to establish a dynamic process monitoring framework.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    455362

    A design of a test bed for cubesat attitude determination and control system

    Küp uydu yönelim belirleme ve kontrol sistemleri için test düzeneğinin oluşturulması

    MEHMET ŞEVKET ULUDAĞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİM RÜSTEM ASLAN

  2. Tez No

    888038

    Model-based product line engineering methodology for variability management in system architecture models

    Sistem mimarisi modellerinde değişkenlik yönetimi için model tabanlı ürün hattı mühendisliği metodolojisi

    TUANA GÜZEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Mühendislik BilimleriOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BUYURMAN BAYKAL

  3. Tez No

    886898

    Launch vehicle navigation system design and comprehensive performance analysis

    Fırlatma aracı seyrüsefer sistem tasarımı ve kapsayıcı performans analizi

    ALTUĞ ERTAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Uçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENGİZ HACIZADE

  4. Tez No

    295890

    Havayolu şirketlerinde müşteri ilişkileri yönetimini (CRM) desteklemek ve müşteri sadakatini değerlendirmek için veri madenciliğinin kullanılması

    Using data mining techniques in airline industry to support customer relationship management and to evaluate customer loyalty

    AFAN HASAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYıldız Teknik Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. SONGÜL ALBAYRAK

  5. Tez No

    858602

    A refined methodology tor model-based FPGA hardware design: An example of quadrotor dynamical model implementation

    Model tabanlı FPGA donanımı tasarımında iyileştirilmiş bir yöntem sistemi: Bir dört rotorlu için dinamik model gerçekleme örneği

    SEZER MEMİŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Savunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN YENİÇERİ

Geri Dön