Sanatın yeni temsil mekanizmaları ile ilgisinde transdisipliner sanatçı
Transdisciplinary artist in relation to new representation mechanisms of art
- Tez No: 1002528
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ SEYLAN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlık tarihinin erken dönemlerinden itibaren dünyayı anlamlandırma çabasının merkezinde yer alan temsil kavramı, tarihsel, kültürel ve teknolojik dönüşümlerle birlikte sürekli yeniden tanımlanmıştır. Güncel üretim koşullarında temsilin yalnızca bir görüntü ya da anlam aktarma modeli olarak değil, bilginin nasıl kurulduğu ve üretimin nasıl örgütlendiği ile ilişkili bir süreç olarak işlemeye başlaması, sanatın işleyişine dair yerleşik kabullerin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu durum, nesne merkezli temsil anlayışı ile disipliner bilgi modellerinin, çağdaş sanatsal üretimin çok katmanlı yapısını açıklamakta yetersiz kalmasıyla ilişkilidir. Bu araştırmanın amacı, sanatta temsil mekanizmalarının geçirdiği yapısal dönüşümü incelemek ve bu dönüşümle birlikte ortaya çıkan transdisipliner sanatçı konumunu epistemolojik, ontolojik ve yöntemsel boyutlarıyla tartışmaktır. Çalışma, sanat pratiğinde gözlenen değişimi yalnızca estetik ya da teknik yenilikler üzerinden değil, bilginin üretim biçimleri, disiplinler arası ilişkiler ve üretim süreçlerinin yeniden yapılanması bağlamında ele almaktadır. Araştırmada nitel ve kuramsal temelli bir yöntem benimsenmiştir. Temsil kavramı, bilişsel bilim, zihin felsefesi ve sanat kuramı ekseninde kavramsal çözümleme yoluyla incelenmiş; tarihsel süreç analizi ile Antik Çağ'dan günümüze uzanan düşünsel kırılmalar değerlendirilmiştir. Yöntem tartışması bölümünde disipliner, multidisipliner ve interdisipliner yaklaşımlar karşılaştırmalı olarak ele alınmış; bu modellerin güncel üretim süreçlerini açıklamadaki sınırlılıkları tartışılarak transdisipliner yaklaşımın ortaya çıkış koşulları analiz edilmiştir. Çalışmanın kapsamı, çağdaş sanatsal üretimde sanat, bilim ve teknoloji kesişiminde gelişen pratiklerin temsil anlayışını nasıl dönüştürdüğünü ve bu dönüşümün sanatçının üretim içindeki konumlanışını nasıl yeniden tanımladığını irdelemekle sınırlıdır. Bu çerçevede araştırma, sanatçıyı belirli bir disiplinin uzmanı olarak tanımlayan geleneksel model yerine, farklı bilgi alanları arasında hareket edebilen ve üretim süreçleri içinde değişken roller üstlenen bir pratik özne olarak ele alan kuramsal tartışmalara odaklanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the earliest stages of human history, representation has occupied a central position in humanity's effort to render the world intelligible. Throughout historical, cultural, and technological transformations, this concept has undergone continuous redefinition. In contemporary conditions of artistic production, representation no longer functions merely as a mechanism of image-making or the transmission of meaning; rather, it operates as a structuring process through which knowledge is produced and production itself is organized. This shift calls into question object-centered models of representation as well as disciplinary frameworks that remain insufficient for addressing the complexity of current artistic practices. The present research aims to examine the structural transformation of representational mechanisms in art and to analyze the emergence of the transdisciplinary artist within epistemological, ontological, and methodological contexts. The study approaches contemporary artistic transformation not solely in terms of aesthetic innovation or technological advancement, but in relation to changing regimes of knowledge production, the reconfiguration of disciplinary boundaries, and the restructuring of artistic processes. Methodologically, the research is grounded in qualitative and theoretical inquiry. The concept of representation is examined through conceptual analysis informed by cognitive science, philosophy of mind, and art theory. A historical-analytical framework is employed to trace significant epistemic shifts from Antiquity to contemporary thought. In the methodological discussion, disciplinary, multidisciplinary, and interdisciplinary models are comparatively evaluated, and their explanatory limitations in the context of contemporary production are critically assessed. Within this framework, the emergence of the transdisciplinary approach is analyzed as a response to the structural conditions of current knowledge systems and production environments. The scope of the study is confined to examining how artistic practices operating at the intersection of art, science, and technology transform representational paradigms and redefine the artist's positionality within production processes. Rather than conceiving the artist as a specialist confined to a single disciplinary domain, the research addresses the artist as a dynamic and relational subject capable of navigating heterogeneous fields of knowledge and assuming shifting roles within complex production ecologies.
Benzer Tezler
- Mimarlıkta seçkinlik sıradanlık ilişkisi ve temsil mekanizmaları
The phenomena of distinguished and ordinary in architecture: An inquiry into the representation
BURÇİN BAŞYAZICI
Doktora
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELKIS ULUOĞLU
- Moving images and how art challenges ways of seeing
Hareketli imgeler ve sanatın görme biçimlerini eleştirisi
ILGIN HANCIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
FelsefeKadir Has ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. İNCİ EVİNER
- Varolan tasarım dilleri ve yeni tasarım dilleri bağlamında biçim gramerleri analizi
Analysis of shape grammars in the context of existing and potential design languages
MELTEM AKSOY
Doktora
Türkçe
2001
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜN SAĞLAMER
- Construction of time conception in architectural realm; Sigfried Giedion and Space, Time and Architecture
Zaman düşüncesinin mimarlık alanında inşaası; Sigfried Giedion ve Space, Time and Architecture
DENİZ GÜNER
Doktora
İngilizce
2003
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMRE ERGÜL
- Kırsal yerleşmelerin analizinde kültürel coğrafya yaklaşımı: Kocaeli, İzmit örneği
Cultural geography approach in the analysis of rural settlements: Kocaeli, İzmit case
ESRA BALCI
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İCLAL SEMA DİNÇER