Türkiye'de faizsiz bireysel emeklilik fonları, gelişimi ve katılımcı tercihleri üzerinde etkileri
The development of interest-free individual pension funds in Turkey and their effects on participant preferences
- Tez No: 1002645
- Danışmanlar: DR. UFUK BAŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sigortacılık, Insurance
- Anahtar Kelimeler: Altın yatırım fonları, Bireysel emeklilik, Hisse senedi yatırım fonların, Katılım sigortacılık, Yatırım fonları, Özel emeklilik fonları, Gold mutual funds, Individual retirement, Equity mutual fund, Participation insurance, Mutual funds, Private pension funds
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sigortacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de 2003 yılında faaliyete geçen Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) içerisinde, faiz hassasiyeti olan bireylerin sisteme dahil edilmesini sağlayan faizsiz fonların gelişimini ve katılımcı tercihleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Sosyal güvenlik sistemlerinin demografik değişimler nedeniyle yaşadığı mali zorluklar, bireysel tasarrufa dayalı tamamlayıcı emeklilik modellerini zorunlu hale getirmiştir. Türkiye gibi muhafazakar tasarruf eğilimlerinin güçlü olduğu bir ülkede, sistemin başarısı finansal kapsayıcılığın sağlanmasına bağlıdır. Çalışmada, 2013 yılındaki Devlet Katkısı reformu ve 2017'de yürürlüğe giren Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile birlikte faizsiz fonların pazar payındaki değişimler veriler ışığında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, faizsiz fonların başlangıçta oldukça düşük olan payının, 2025 yılı sonu itibarıyla toplam BES fonları içerisinde %40 bandına yaklaştığı görülmüştür. Özellikle altına dayalı fonlara olan yoğun ilgi,“yastık altı”olarak tabir edilen kayıt dışı birikimlerin sisteme kazandırılmasında faizsiz seçeneklerin kritik bir rol oynadığını doğrulamaktadır. Ayrıca, faizsiz fon tercih eden katılımcıların sistemde kalma eğiliminin daha yüksek olduğu ve bu fonların uzun vadede enflasyonun üzerinde getiri sağlayarak başarılı bir performans sergilediği saptanmıştır. Sonuç olarak, faizsiz enstrümanların çeşitlendirilmesi ve bu alanda faaliyet gösteren şirket sayısının artırılması, hem finansal derinliğin artması hem de ulusal tasarruf oranlarının yükselmesi açısından stratejik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study examines the development of interest-free (sharia-compliant) funds within the Private Pension System (PPS), which commenced operations in Türkiye in 2003, and evaluates their impact on participant preferences. Financial challenges faced by traditional social security systems due to demographic shifts have necessitated supplementary pension models based on individual savings. In a country like Türkiye, where conservative saving tendencies are prevalent, the success of the system depends on ensuring financial inclusion. The study analyzes the shifts in the market share of interest-free funds following the 2013 State Contribution reform and the introduction of the Auto-Enrollment System (AES) in 2017. The findings indicate that the share of interest-free funds, which was initially very low, approached the 40% threshold within total PPS assets by the end of 2025. The high demand for gold-based funds confirms that interest-free options play a critical role in integrating“under-the-mattress”informal savings into the formal economy. Furthermore, it was observed that participants who prefer interest-free funds have a higher tendency to remain in the system, and these funds demonstrated successful performance by providing returns above inflation in the long run. Consequently, diversifying interest-free instruments and increasing the number of companies operating in this field are of strategic importance for enhancing financial depth and raising national savings rates.
Benzer Tezler
- Developing a real estate-pension fund investment ecosystem: turkey real estate fund
Gayrimenkul ve bireysel emeklilik fonları ile bir yatırım ekosistemi geliştirilmesi: türkiye gayrimenkul fonu
LEVENT SÜMER
Doktora
İngilizce
2017
İnşaat MühendisliğiBoğaziçi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BELİZ ÖZORHON ORAKÇAL
- Katılım bankacılığı kapsamında katılım emeklilik yatırım fonları performanslarının karşılaştırmalı analizi
Comparative performance analysis of participation pension investment funds within the framework of participation banks
AYHAN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR MURAT ALTINTAŞ
- Türkiye'de katılım fonlarının etik yatırım bağlamında performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of participation funds in Turkey in the context of ethical investment
İBRAHİM KAYA
Doktora
Türkçe
2023
BankacılıkManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN AKTAŞ
- Katılım bankalarında gecikmiş alacakların yönetimi ve yeniden yapılandırma
Non performing loans' management and credit rescheduling in participatory banks
MUSTAFA DERECİ
Doktora
Türkçe
2022
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
- Türkiye'de katılım esasına dayalı bireysel emeklilik fonlarının performans analizi
Performance analysis of pension funds based on participation in Turkey
MELEK BAYRAKTAR