Gıda endüstrisi üretiminde sürdürülebilirlik, planlama ve verimliliğin artırılması için ERP verilerinin yapay zekâ ile optimizasyonu
Optimization of ERP data with artificial intelligence to enhance sustainability, planning, and efficiency in food industry production
- Tez No: 1002925
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN GÖNEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Computer Engineering and Computer Science and Control, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, süt ve süt ürünleri üretimi yapan işletmelerde verimlilik, sürdürülebilirlik, kalite ve tedarik zinciri yönetiminin geliştirilmesine yönelik olarak ERP sisteminden elde edilen verilerin yapay zekâ ve optimizasyon algoritmalarıyla analiz edilmesi amaçlanmıştır. Özellikle kısa raf ömrüne, yüksek hijyen gereksinimlerine ve yoğun enerji kullanımına sahip gıda endüstrisinde, doğru ve bütünleşik veri yönetimi stratejik bir öneme sahiptir. Bu kapsamda geliştirilen model, üretim, stok, kalite, enerji ve lojistik verilerini bütünleşik bir karar destek sistemi altında bir araya getirmekte ve çok boyutlu optimizasyon sağlamaktadır. Simüle edilmiş ERP veri seti üzerinde yapılan uygulamalarda; üretim verimliliğinde yaklaşık %16 artış, enerji tüketiminde %17 azalma, stok ve lojistik maliyetlerinde %14 düşüş, fire oranlarında %31 azalma ve atık geri dönüşüm oranında %12 artış elde edilmiştir. Üretim planlama tahminleri Random Forest ve Gradient Boosting algoritmalarıyla yüksek doğruluk seviyelerine ulaşmış; talep tahminlerinde LSTM ve Prophet modelleri başarılı sonuçlar vermiştir. Genetik Algoritma ve Linear Programming tabanlı optimizasyon modelleri ise rota planlama, stok yönetimi ve üretim çizelgelemede anlamlı iyileşmeler sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the integration of artificial intelligence and optimization techniques with ERP-generated data to enhance productivity, sustainability, quality, and supply chain performance in dairy production facilities. Due to the short shelf life of dairy products, high hygiene standards, and energy-intensive processes, the food industry requires accurate, traceable, and integrated data systems. In this context, the proposed model consolidates production, stock, quality, energy, and logistics data into a unified decision-support framework and provides multi-dimensional optimization for operational improvement. Experiments conducted using simulated ERP datasets demonstrated significant improvements: approximately 16% increase in production efficiency, 17% reduction in energy consumption, 14% decrease in inventory and logistics costs, 31% reduction in waste rates, and 12% improvement in by-product recovery. Production planning forecasts using Random Forest and Gradient Boosting achieved high accuracy, while LSTM and Prophet models provided reliable demand forecasting. Additionally, Genetic Algorithms and Linear Programming techniques enhanced routing, stock optimization, and production scheduling processes. The findings indicate that ERP–AI integration strengthens data-driven decision-making and provides a substantial competitive advantage within the digital transformation of the dairy industry. This study underscores the potential of AI-supported ERP systems as a comprehensive optimization tool capable of improving sustainability, reducing operational costs, and increasing overall efficiency in food industry production environments.
Benzer Tezler
- Biyoplastik üretiminde ekzopolisakkaritler ve ölü bakteri hücreleri kullanımı
The use of exoplysaccharide and dead bacterial cells in bioplastic production
HALİL İBRAHİM UZUN
Doktora
Türkçe
2025
BiyoteknolojiMuş Alparslan ÜniversitesiGıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÖNLÜ
- Et entegre tesisinde sürdürülebilirlik
Sustainability in meat integrated facility
OĞUZHAN MÜJDECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kimya MühendisliğiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN
- Sustainable strategies to obtain protein from brewery wastes and evaluation of film forming properties
Malt atıklarından protein eldesi ve proteinin biyobozunur film üretiminde değerlendirilmesi
HANDE YENİPAZAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE ŞAHİN YEŞİLÇUBUK
- Probiyotik laktik asit bakterileri kullanılarak bitkisel süt ikamelerinden fermente içecek tasarımı
Production of novel vegetal based beverages fermented by probiotic lactic acid bacteria
BÜŞRA DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP DİLEK HEPERKAN
- Techno-economic analysis of bioethanol production as a co-product from biomass
Biyokütleden yan ürün olarak biyoethanol üretiminin tekno-ekonomik olarak incelenmesi
ÖZGE DOYRANLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Kimya MühendisliğiGebze Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞILDIR