Melezleme ıslahıyla elde edilmiş bazı kayısı genotiplerinin fenolojik, morfolojik, pomolojik ve moleküler karakterizasyonu
Phenological, morphological, pomological and molecular characterization of some apricot genotypes obtained by crossbreeding
- Tez No: 1003042
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCAN YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir tarım, Sustainable agriculture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Battalgazi Kampüsü'nde melezleme ıslahı ile elde edilen kayısı melezlerinin fenolojik, morfolojik, pomolojik, moleküler karakterizasyonu ve döllenme biyolojilerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Fenolojik, morfolojik, pomolojik, moleküler analizler ve döllenme biyolojisine yönelik çalışmalar 96 melez birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Şarka hastalığına yönelik moleküler analizlerde ise Çataloğlu × Zard, Kabaaşı × Zard ve Hacıhaliloğlu × Zard melez kombinasyonlarından elde edilen toplam 104 birey materyal olarak kullanılmıştır. Tartılı Derecelendirme Yöntemi'ne göre 71 (Kabaaşı × Roksana), 28, 35, 78, 79, 82, 83, 85, 91, 92, 93, 94 ve 95 (Çataloğlu × Roksana) numaralı melez bireyler ile 53 (Hacıhaliloğlu × Roksana) numaralı birey öne çıkmıştır. Bu bireylerden 71,78, 92, 35, 94 ve 28 numaralı bireylerin iri meyveli ve orta–sert meyve eti yapısına sahip olduğu belirlenmiştir. Özellikle 71 ve 94 numaralı bireyler yüksek L değeri, 28 ve 71 numaralı bireyler ise yüksek a* değeri ile sofralık kalite açısından dikkat çekmiştir. Tartılı derecelendirme skalasında üst sıralarda yer almamalarına rağmen 33 (Kabaaşı x Hasanbey) ve 44 (Kabaaşı x Gü 5) numaralı bireyler yüksek suda çözünebilir kuru madde içeriği ve meyve eti sertliği ile referans çeşitlerden üstün çıkmıştır. Moleküler ve fenotipik değerlendirmeler sonucunda 92, 94 ve 53 numaralı bireylerin kendine verimli (SC) olduğu doğrulanmıştır. ISSR ve SRAP markörleri ile yapılan moleküler analizler, ebeveyn–melez ilişkilerinin tutarlı olduğunu ve popülasyonda yüksek genetik çeşitlilik bulunduğunu ortaya koymuştur. Şarka hastalığına yönelik testlerde 61 melez bireyin dayanıklılık genini taşıdığı belirlenmiş, kesin dayanıklılık için arazi koşullarında inokülasyon çalışmalarının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis was conducted to evaluate the phenological, morphological, pomological, molecular characteristics and pollination biology of apricot hybrids obtained through hybridization breeding at the Battalgazi Campus of the Malatya Apricot Research Institute. Phenological, morphological, pomological, molecular analyses and studies on pollination biology were carried out on 96 hybrid individuals. For molecular analyses related to sharka disease, a total of 104 individuals obtained from the hybrid combinations Çataloğlu × Zard, Kabaaşı × Zard and Hacıhaliloğlu × Zard were used as plant material. According to the Weighted Ranking Method, hybrid individuals numbered 71 (Kabaaşı × Roksana), 28, 35, 78, 79, 82, 83, 85, 91, 92, 93, 94 and 95 (Çataloğlu × Roksana), and individual number 53 (Hacıhaliloğlu × Roksana) stood out. Among these, individuals numbered 71,78, 92, 35, 94 and 28 were characterized by large fruit size and medium to firm flesh texture. In particular, individuals numbered 71 and 94 stood out with high L* values, while individuals numbered 28 and 71 were notable for high a* values, indicating superior fresh market quality. Although not ranked among the top genotypes according to the weighted scoring scale, individuals numbered 33 (Kabaaşı x Hasanbey) and 44 (Kabaaşı x Gü 52) exhibited higher soluble solids content and firmer flesh compared to the reference cultivars. Molecular and phenotypic evaluations confirmed that individuals numbered 92, 94 and 53 were self-compatible. Molecular analyses using ISSR and SRAP markers revealed that parent–hybrid relationships were largely consistent and that the population exhibited a high level of genetic diversity. In molecular tests for sharka disease, 61 hybrid individuals were found to carry the resistance gene; however, it was concluded that inoculation studies under field conditions are required to confirm actual resistance.
Benzer Tezler
- Kolhisin uygulamalarının 'Trakya ilkeren', 'Ekşi kara' ve 'gök üzüm' (Vitis vinifera L.) çeşitlerinde morfolojik ve sitolojik etkileri
Morphological and cytological effects of colchicine application on 'Trakya ilkeren', 'Ekşi kara' and 'Gök üzüm' (Vitis vinifera L.) cultivars
KEVSER YAZAR
- Nohutta (Cicer arietinum L.) yabancı ot ilacına (ımıdazolinone) dayanıklılığın kalıtımı
Inheritance for resistance to herbicides (imidazolinone) in chickpea (Cicer arietinum L.)
FATMA ÖNCÜ CEYLAN BALOĞLU
- Bazı yabani ayçiçeği türlerinin çekirdek DNA içeriklerinin belirlenmesi
Determination DNA content of some wild sunflower species
MERYEM ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyoteknolojiTrakya ÜniversitesiBiyoteknoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN KAYA
PROF. DR. METİN TUNA
- Mısır heterotik gruplarında genetik analizler
Genetic analysis of maize heterotic groups
MESUT ESMERAY
Doktora
Türkçe
2016
GenetikNamık Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAHİT KAYIHAN KORKUT
- Mısır (Zea mays L.) bitkisinde dna metilasyonu ve heterosis ilişkileri üzerine bir araştırma
A study on the dna methylation and heterosis relations in maize (Zea mays L.)
EMİNE UYGUR GÖÇER
Doktora
İngilizce
2019
BiyoteknolojiAkdeniz ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARACA