Zararlı tür olan halyomorpha halys (stal) üzerinde farklı lektinlerin bitkisel biyopestisit özelliğinin ve mentha piperita L. esansiyel yağının temas toksisitesi ve kovuculuk etkisinin araştırılması
Investigation of the herbal biopesticide properties of different lectins and the contact toxicity and repellency effect of mentha piperita L. essential oil on the pest species halyomorpha halys (stal)
- Tez No: 1003502
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biyokimya, Farmasötik Toksikoloji, Biotechnology, Biochemistry, Pharmaceutical Toxicology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçe'de kahverengi kokarca olarak bilinen Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae), son yıllarda küresel ölçekte hızla yayılan ve ciddi ekonomik kayıplara yol açan istilacı bir zararlıdır. Yüksek üreme kapasitesi, farklı gelişim evrelerinde bitkilere zarar verebilmesi ve iklim koşullarına dayanıklılığı, bu türün etkisini artırmaktadır. Fındık, elma, armut, şeftali, kayısı gibi meyvelerin yanı sıra sebze ve tahıl ürünlerinde de önemli zararlara neden olmaktadır. Günümüzde kimyasal ve biyoteknik mücadele yöntemleri kısa vadeli çözümler sunsa dapestisitlerin çevre ve hedef dışı organizmalar üzerindeki olumsuz etkileri sürdürülebilir alternatiflerin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, lektinler ve uçucu yağlar gibi bitkisel bileşenler çevre dostu biyolojik mücadele ajanları olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Ulex europaeus, Canavalia ensiformis, Wisteria floribunda, Phaseolus vulgaris, Triticum vulgaris ve Phytolacca americanabitkilerinden elde edilen lektinlerin H. halys üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Lektinlerin böcek hemolenfinde total oksidasyon seviyesini artırdığı ve sindirim enzimlerinin aktivitesini anlamlı biçimde düşürdüğü belirlenmiştir. Ayrıca, Mentha piperita L. uçucu yağının hem kovucu hem de temas toksisitesi açısından etkili olduğu saptanmıştır. Bulgular, bitkisel kaynaklı lektinlerin ve esansiyel yağların, kimyasal pestisitlere alternatif olarak tarımsal zararlılarla biyolojik mücadelede potansiyel taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Known as the brown marmorated stink bug in Turkish, Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae) is an invasive pest species that has rapidly spread worldwide in recent years, causing significant economic losses. Its high reproductive capacity, ability to damage plants in different developmental stages, and tolerance to various climatic conditions increase its impact. In addition to fruits such as hazelnut, apple, pear, peach, and apricot, it also inflicts serious damage on vegetable and cereal crops. Although chemical and biotechnical control methods offer short-term solutions, the adverse environmental effects of pesticides and their harm to non-target organisms highlight the need for sustainable alternatives. In this context, plant-derived compounds such as lectins and essential oils have attracted attention as eco-friendly biological control agents. In this study, the effects of lectins extracted from Ulex europaeus, Canavalia ensiformis, Wisteria floribunda, Phaseolus vulgaris, Triticum vulgaris, and Phytolacca americana on H. halys were evaluated. The lectins were found to increase total oxidation levels in insect hemolymph while significantly reducing the activity of digestive enzymes. Furthermore, the essential oil obtained from Mentha piperita L. exhibited both repellent and contact toxicity effects. The findings indicate that plant-based lectins and essential oils have strong potential as natural alternatives to chemical pesticides in the biological control of agricultural pests.
Benzer Tezler
- Kahverengi kokarca böceği halyomorpha halys (stal) (hemıptera: pentatomıdae) İstanbul ili Boğaz ilçeleri Sarıyer,Şile ve Beykoz'da yayılışı ve konukçuları.
Brown marmorated stink bug halyomorpha halys (stal) (hemiptera: pentatomidae) distribution and host plants in İstanbul province, Bosphorus districts Sariyer, Şile and Beykoz.
ALİ MUŞDAĞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAL ÖZDER
- Kahverengi kokarca (halyomorpha halys) (hemiptera: pentatomidae)'dan izole edilen entomopatojen potansiyele sahip bakterilerin in vitro ve genomik analizleri
In vitro tests and genomic analyzes of bacteria with entomopathogenic potential isolated from brown marmorated stink bug (halyomorpha halys) (hemiptera: Pentatomidae)
GİZEM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN SAYGIN
- Climate-induced potential distribution areas of some invasive insect species with restricted occurrences in Türkiye
Türkiye'de sınırlı yayılış gösteren bazı istilacı böcek türlerinin iklim değişikliğine bağlı olarak potansiyel dağılım alanlarının belirlenmesi
YASSER ALRAMADAN
Doktora
İngilizce
2025
ZiraatHarran ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MAMAY
DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAHID FAROOQ
- Konya ili Yunak ilçesi mısır tarlalarında zararlı hakim tür Zyginidia sohrab Zachvatkin (Hemiptera: Cicadellidae)'in popülasyon değişimi ve verime olan etkilerinin belirlenmesi
Determination of the population change and effects of thepestive dominant species Zyginidia sohrab Zachvatkin (Hemiptera: Cicadellidae) in the corn fields of Yunak district of Konya province
TUĞBA BURUKLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. LEVENT EFİL