Psoriasis hastalarında intestinal, epidermal yağ asidi bağlayıcı protein düzeyleri ve intestinal geçirgenlik arasındaki ilişki
Relationship between intestinal and epidermal fatty acid-binding protein levels and intestinal permeability in psoriasis patients
- Tez No: 1003572
- Danışmanlar: PROF. DR. EKİN ŞAVK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Psoriasis; genetik yatkınlık zemininde doğal ve kazanılmış immün yanıtın etkileşimiyle gelişen, kronik inflamatuvar bir dermatozdur ve sıklıkla sistemik morbiditelerle birliktelik gösterir. Metabolik sendrom önemli komorbiditelerinden biridir. Son yıllarda“bağırsak–deri ekseni”kapsamında intestinal bariyer disfonksiyonu ve artmış intestinal geçirgenliğin, disbiyozis ve bakteriyel translokasyon aracılığıyla proinflamatuvar yanıtı güçlendirerek psoriasisteki inflamasyonu alevlendirebileceği ileri sürülmektedir. Enterosit hasarı ve intestinal geçirgenlik artışını yansıtan yağ asidi bağlayıcı protein 2 (FABP2/IFABP) ile psoriasis ve metabolik komplikasyonlarla ilişkili epidermal yağ asidi bağlayıcı protein (EFABP) bu süreçte potansiyel biyobelirteçler olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca antiinflamatuvar özellikleriyle Akdeniz tipi diyetin psoriasis şiddeti ve komorbiditeler üzerine olumlu etkileri olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada, sistemik tedavi gerektiren şiddetli psoriasisli hastalarda Akdeniz tipi diyete uyumun değerlendirilmesi; serum IFABP ve EFABP düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak intestinal geçirgenlik, metabolik komplikasyonlar ile ilişkilerinin incelenmesi ve uygulanan sistemik tedavinin bu biyobelirteçler üzerindeki olası etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı alındıktan sonraki 19 aylık süreçte Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı polikliniğine başvurmuş 18 yaş ve üzerinde olan, 6 aydan uzun süredir plak tip psoriasisi olan, son 1 ayda fototerapi veya sistemik tedavi almayan, okuma-yazma bilen; tip 2 diyabetes mellitusu olmayan, antilipidemik kullanmıyor olan, kronik gastrointestinal sistem hastalık tanısı olmayan (Crohn hastalığı, ülseratif kolit, çölyak), antibiyotik kullanmayan (kan alınan dönemde), kronik karaciğer veya pankreas hastalığı olmayan, inflamatuar artriti olmayan (romatoid artrit, ankilozan spondilit, psoriatik artrit), gebelik- emzirme döneminde olmayan hastalar ve kontrol grubu olarak sağlıklı kişiler çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunda boy, kilo, bel çevresi ve kan basıncı ölçümleri yapıldı. Psoriasisli hastalarda tedavi öncesi ve aylık kontroller sırasında PAŞİ ölçümü yapıldı. PAŞİ'de başlangıca göre %75 iyileşme sağlandığında venöz kan örneği alındı ve analiz gününe kadar -80 santigrat derecede (°C) saklandı. Veriler SPSS 21.0 ile analiz edildi. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu değerlendirildikten sonra normal dağılmayan değişkenlerde Mann–Whitney U, Wilcoxon, Kruskal Wallis testi kullanıldı. Değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri normal dağılıma uygunluğuna göre ortalamala±standart sapma veya medyan (25.- 75. persantil) değerleri olacak şekilde belirtildi. İstatistiksel olarak anlamlı p değeri p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: 65 Psoriasis hastası ve 39 kontrol çalışmaya dahil edildi. Takiplerine gelemeyen hastalar nedeniyle 49 psoriasis hastası ve 38 kontrol üzerinden serum protein ölçüm analizleri gerçekleştirildi. Psoriasis grubunda tedavi öncesi IFABP düzeyi medyanı 0,96 ng/mL (0,29-2,17); kontrol grubunda ise 1,87 ng/mL (0,76-2,80) olarak bulundu. Psoriasis ve kontrol grubu arasında IFABP düzeyleri açısından anlamlı fark bulundu (U=884,0; Z=−2,40; p=0,016); kontrol grubunda IFABP düzeyleri daha yüksekti. EFABP açısından psoriasis grubunda medyan düzey 4,73 ng/mL (1,09–9,00), kontrol grubunda 7,37 ng/mL (4,32–12,12) olarak hesaplandı. Psoriasisli hastaların ve kontrol grubunun tedavi öncesi serum EFABP düzeyleri karşılaştırıldığında kontrol grubunun EFABP düzeyi daha yüksekti (U=861,5; Z=–2,55; p=0,011; r≈0,25). Hastaların tedavi ile PAŞİ75 yanıtı sağlandığı dönemdeki serum IFABP değeri 1,24 ng/mL (0,41-2,30); EFABP değeri 7,80 ng/mL (2,30-13,40) olarak saptandı. Psoriasis hastaları ile kontrol grubu arasında Akdeniz diyetine uyum düzeyi açısından istatistiksel farklılık gözlenmedi (p=0,057). Akdeniz tipi diyete uyum skoru ile başlangıç PAŞİ skoru arasında korelasyon gözlenmedi (ρ=0,033; p=0,792; n=65). Başlangıç PASİ skorları ile serum IFABP düzeyleri arasında korelasyon saptanmazken (Pearson r=–0,057; p = 0,654) serum EFABP düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (Pearson r= 0,261; p=0,036). IFABP ve EFABP düzeyleri arasında korelasyon izlenmedi (Pearson r= 0,093; p=0,461). Sonuç: EFABP psoriasiste başlangıç hastalık şiddeti ile korele olan tedavi sonrasında düzeyi yükselme eğilimi gösteren bir belirteç olup; IFABP ise şiddetten bağımsız, büyük oranda değişim göstermeyen bir belirteç olarak gözlenmiştir. FABP'lerin klinik değeri, tek seferlik ölçümden çok panel halinde ve uzun dönem izlemle ortaya çıkabilir. Bunlardan dolayı her iki proteinin de hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde yararlanılan biyobelirteçler olmasından ziyade psoriasis ve metabolik komplikasyonlarla ilişkili olabilen sistemik inflamasyonun yanı sıra uygulanan tedavinin etkilediği protein ikilisi olarak değerlendirilmesinin daha uygun olacağı düşünülebilir. Ancak nedenselliği ortaya koymak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Psoriasis is a chronic inflammatory dermatosis that develops through the interaction of innate and adaptive immune responses on a background of genetic susceptibility and is frequently accompanied by systemic morbidities. Metabolic syndrome is one of its major comorbidities. In recent years, within the framework of the“gut–skin axis,”intestinal barrier dysfunction and increased intestinal permeability have been suggested to amplify pro-inflammatory responses via dysbiosis and bacterial translocation, thereby exacerbating inflammation in psoriasis. Fatty acid–binding protein 2 (FABP2/IFABP), which reflects enterocyte injury and increased intestinal permeability, and epidermal fatty acid–binding protein (EFABP), which is associated with psoriasis and metabolic complications, have attracted attention as potential biomarkers in this process. Moreover, the Mediterranean diet, due to its anti-inflammatory properties, has been reported to have beneficial effects on psoriasis severity and comorbidities. This study aimed to evaluate adherence to the Mediterranean diet in patients with severe psoriasis requiring systemic therapy; to compare serum IFABP and EFABP levels with healthy controls and examine their associations with intestinal permeability and metabolic complications; and to investigate the potential effects of systemic treatment on these biomarkers. Materials and Methods: Over a 19-month period following ethics committee approval, patients aged ≥18 years who presented to the Department of Dermatology and Venereology at Aydın Adnan Menderes University were enrolled if they had plaque-type psoriasis for more than 6 months, had not received phototherapy or systemic treatment within the past month, and were literate. Exclusion criteria included type 2 diabetes mellitus, use of antilipidemic agents, chronic gastrointestinal disease (Crohn's disease, ulcerative colitis, or celiac disease), antibiotic use at the time of blood sampling, chronic liver or pancreatic disease, inflammatory arthritis (rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis, or psoriatic arthritis), and pregnancy or lactation. Healthy individuals were included as the control group. Height, weight, waist circumference, and blood pressure were measured in both groups. In psoriasis patients, PASI was assessed before treatment and at monthly follow-up visits. When a 75% improvement in PASI from baseline was achieved (PASI 75), venous blood samples were collected and stored at −80°C until analysis. Data were analyzed using SPSS version 21.0. After assessing the normality of continuous variables, the Mann–Whitney U test, Wilcoxon test, and Kruskal–Wallis test were used for non-normally distributed variables. Descriptive statistics were reported as mean ± standard deviation or median (25th–75th percentile), depending on distribution. A p value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 65 patients with psoriasis and 39 controls were initially included. Due to loss to follow-up, serum protein analyses were performed in 49 psoriasis patients and 38 controls. In the psoriasis group, the median pretreatment IFABP level was 0.96 ng/mL (0.29–2.17), whereas it was 1.87 ng/mL (0.76–2.80) in the control group. IFABP levels differed significantly between groups (U = 884.0; Z = −2.40; p = 0.016), with higher IFABP levels in controls. The median EFABP level was 4.73 ng/mL (1.09–9.00) in the psoriasis group and 7.37 ng/mL (4.32–12.12) in controls. Pretreatment serum EFABP levels were also higher in the control group (U = 861.5; Z = −2.55; p = 0.011; r ≈ 0.25). At the time PASI 75 response was achieved, the median serum IFABP level was 1.24 ng/mL (0.41–2.30) and the median serum EFABP level was 7.80 ng/mL (2.30–13.40). No statistically significant difference was observed between psoriasis patients and controls in terms of Mediterranean diet adherence (p = 0.057). No correlation was found between the Mediterranean diet adherence score and baseline PASI (ρ = 0.033; p = 0.792; n = 65). While no correlation was detected between baseline PASI scores and serum IFABP levels (Pearson r = −0.057; p = 0.654), a significant positive correlation was found between baseline PASI scores and serum EFABP levels (Pearson r = 0.261; p = 0.036). No correlation was observed between IFABP and EFABP levels (Pearson r = 0.093; p = 0.461). Conclusion: EFABP was observed to correlate with baseline disease severity in psoriasis and tended to increase after treatment, whereas IFABP appeared to be independent of disease severity and showed minimal change. The clinical value of FABPs may emerge through panel-based assessment and long-term follow-up rather than a single measurement. Therefore, rather than serving primarily as biomarkers for assessing disease activity, IFABP and EFABP may be more appropriately considered as a protein pair influenced by treatment and reflecting systemic inflammation potentially related to psoriasis and metabolic complications. However, further studies are needed to establish causality.
Benzer Tezler
- Psoriasis hastalarında fekal kalprotektin ile barsak inflamasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of intestinal inflammation with fecal calprotectin in psoriasis patients
BÜŞRA DEMİRBAĞ GÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
DermatolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN ŞENTÜRK
- Psoriazis hastalarında intestinal fatty acid binding protein ve claudin-3 düzeylerinin hastalık şiddetiyle ilişkisi
The relationship of intestinal fatty acid binding protein and claudin-3 levels with disease severity in psoriasis patients
BURAK YASİN AVCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDİNÇ SERİN
- Psoriazis hastalarında bağırsak mikrobiyomunun metagenomik DNA profili
Metagenomic dna profile of intestinal microbiome in psoriasis patients
BÜŞRA AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
DermatolojiSakarya ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR SEVİMLİ DİKİCİER
- Psöriasis hastalarında fekal kalprotektin düzeylerinin araştırılması
Investigation of fecal calprotectin levels in psoriasis patients
RABİA YAMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
DermatolojiAtatürk ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. MEHMET MELİKOĞLU
- Psoriasis hastalarında hastalık şiddetinin gastrointestinal belirtiler ve serum zonulin düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between disease severity and gastrointestinal symptoms and serum zonulin levels in psoriasis patients
ELİF ERİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiDüzce ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BELKIZ UYAR