Sürdürülebilir bir kentsel katı atık yönetiminde mevcut durumun tespiti, çoklu toplama ve bertaraf süreçlerinin yaşam döngüsü analizi ile değerlendirilmesi
Determination of the current situation in a sustainable urban solid waste management, evaluation of multiple collection and disposal processes with life cycle analysis
- Tez No: 1005951
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE KULEYİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Samsun ili İlkadım ilçesi sınırları içinde bulunan Kalkancı bölgesindeki kentsel katı atık yönetim sistemini inceleyerek, mevcut durumu çevresel, operasyonel ve teknik açılardan değerlendirmeyi, sürdürülebilir atık yönetimi yaklaşımı doğrultusunda ikili ve üçlü toplama sistemleri ile geri dönüşüm, kompostlaştırma ve bertaraf süreçlerini içeren yeni senaryo önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma iki ana aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, araştırma sahasında atık bileşimi, miktarı, toplama sıklığı, araç kapasiteleri ve mevcut güzergah uzunlukları hakkında veriler toplanarak bir coğrafi veri tabanı oluşturulmuştur. Bu veri tabanı kullanılarak mevcut toplama-taşıma sisteminin verimliliği analiz edilmiş ve Kalkancı bölgesindeki güzergah optimizasyonu ArcGIS Pro Network Analyst modülü ile gerçekleştirilmiştir. Optimizasyon sonucunda, mevcut duruma kıyasla toplama mesafelerinde araç tipine bağlı olarak %30 ile %40 arasında değişen oranlarda azalma tespit edilmiştir. İkinci aşamada, önerilen atık yönetim senaryolarının değerlendirilmesi amacıyla Atık Yönetimi Odaklı Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) yaklaşımı benimsenmiştir. Sistem sınırları, Sıfır Yük Varsayımı prensibi gereği, atıkların kentsel toplama sistemine girdiği noktadan nihai bertaraf veya geri kazanım aşamasına kadar olan Kapıdan Mezara (Gate-to-Grave) süreçlerini kapsamaktadır. Değerlendirmede SimaPro 10.3.0.1 yazılımı, Ecoinvent 3.10 veri tabanı ve CML-IA baseline metodolojisi kullanılarak, Küresel Isınma Potansiyeli (KIP), abiyotik tükenme, asidifikasyon, ötrofikasyon, toksisite, fotokimyasal oksidasyon ve ozon tabakasının incelmesi gibi etki kategorileri karşılaştırılmıştır. Mevcut durum ve alternatif iki farklı senaryo bu amaç için değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, Senaryo B'nin (ikili toplama ve geri dönüşüm), KIP açısından mevcut duruma göre %82,37 oranında çarpıcı bir azalma sağladığı görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, atık toplama sistemlerinin optimizasyonu ve alternatif senaryoların değerlendirilmesi yoluyla, yerel yönetimlerin kaynak verimliliğini artırma, emisyonları azaltma ve sürdürülebilir kentsel atık yönetimi politikaları geliştirme çabalarına bilimsel ve somut bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the municipal solid waste management system in the Kalkancı region, located within the borders of the İlkadım district in Samsun province, to evaluate the current situation from environmental, operational, and technical perspectives, and aims to develop new scenario proposals encompassing dual and triple collection systems, alongside recycling, composting, and disposal processes, in accordance with a sustainable waste management approach. The study consists of two main stages. In the first stage, a geodatabase was created by collecting data on waste composition, quantity, collection frequency, vehicle capacities, and existing route lengths within the research area. Using this database, the efficiency of the current collection-transportation system was analyzed, and route optimization in the Kalkancı region was performed using the ArcGIS Pro Network Analyst module. As a result of the optimization, distance reductions ranging from 30% to 40% were determined, depending on the vehicle type, compared to the current baseline. In the second stage, a Waste Management-Oriented Life Cycle Assessment (LCA) approach was adopted to evaluate the proposed municipal solid waste management scenarios. In accordance with the Zero Burden Assumption principle, the system boundaries encompass the Gate-to-Grave processes, starting from the point where waste enters the municipal collection system up to the final disposal or recovery stage. In the evaluation, impact categories such as Global Warming Potential (GWP), abiotic depletion, acidification, eutrophication, toxicity, photochemical oxidation, and ozone layer depletion were compared using SimaPro 10.3.0.1 software, the Ecoinvent 3.10 database, and the CML-IA baseline methodology. The current situation and two alternative scenarios have been evaluated for this purpose. As a result of the analyses, it was observed that Scenario B (dual collection and recycling) achieved a striking 82,37% reduction in GWP compared to the current situation. Consequently, this study makes a scientific and tangible contribution to the efforts of local governments in increasing resource efficiency, reducing emissions, and developing sustainable municipal waste management policies through the optimization of waste collection systems and the evaluation of alternative scenarios.
Benzer Tezler
- Process optimization and digestate management of continuous dry anaerobic digestion for treatment of organic fraction of municipal solid waste
Evsel katı atıkların organık fraksiyonunun arıtılması için sürekli kuru havasız çürütme prosesi ve fermente ürün yönetiminin optimizasyonu
AHMET MUSLUOĞLU
Doktora
İngilizce
2026
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
DOÇ. DR. RECEP KAAN DERELİ
- Life cycle assessment of anaerobic digestion for the organic fraction of municipal solid waste
Kentsel katı atıkların organik kısmının anaerobik çürütülmesi prosesi yaşam döngüsü analizi
HAYRUNNİSA OMRAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ GERMİRLİ BABUNA
DOÇ. DR. BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Yalova kentsel katı atık yöetim alternatiflerinin çevresel yaşam döngüsü analizi ile incelenmesi
Environmental life cycle analysis for Yalova municipal solid waste alternatives
SEDAT ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Çevre MühendisliğiGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL BEKTAŞ
- Environmental and economic assessment of zero waste management
Sıfır atık yönetiminin çevresel ve ekonomik sonuçlarının değerlendirilmesi
KADRİYE ELİF MAÇİN
Doktora
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
DOÇ. DR. ANDERS DAMGAARD