Türkiye'de grafik tasarım ve yapay zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi - Türkiye'de bir çalıştay örneği
Examining the relationship between graphic design and artificial intelligence in Turkey – an example of a workshop in Turkey
- Tez No: 1005953
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞRI BARIŞ KASAP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Grafik tasarım alanı, yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişimi sonucunda önemli yapısal dönüşümler yaşamaktadır. Bu teknolojiler, yaratıcı süreci yeniden şekillendirmeye ve çağdaş tasarımcının rolünü yeniden tanımlamaya başlamıştır. Üretken araçlar ve akıllı algoritmalar, görsel üretim olanaklarını genişletmiş ve tasarım iş akışlarını hızlandırmış; bununla birlikte özgünlük, yaratıcı sahiplik ve tasarımcıların mesleki kimliğine ilişkin eleştirel tartışmaları da gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, yapay zekânın yaratıcılık, verimlilik ve tasarımcı yönelimleri açısından tasarım sürecine etkisi ve grafik tasarım pratiğinin geleceğine yönelik olası sonuçları incelenmiştir. Araştırmada metodolojik çerçeve olarak Maxwell'in Etkileşimli Araştırma Tasarımı Modeli benimsenmiş ve kuramsal bilgi ile uygulama süreci bütüncül bir yapı içerisinde ele alınmıştır. Çalışma, Türkiye'de çeşitli uyruklardan lisans düzeyindeki grafik tasarım öğrencileri ve grafik tasarım profesyonellerinden oluşan bir topluluk (n = 34) ile rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan geleneksel dijital tasarım araçlarını kullanarak bir görsel tasarım projesi üretmeleri ve daha sonra aynı projeyi üretken yapay zekâ sistemlerini kullanarak yeniden oluşturmaları istenmiştir. Bu doğrultuda, grafik tasarım öğrencilerinden oluşan bir grupla saha deneyi gerçekleştirilmiş; katılımcılardan geleneksel tasarım araçları kullanarak bir görsel proje üretmeleri ve ardından aynı projeyi üretken yapay zekâ araçlarıyla yeniden oluşturmaları istenmiştir. Bu karşılaştırmalı yaklaşım, çıktı kalitesi, üretim verimliliği ve tasarım kararlarındaki farklılıkları ve yaratıcı deneyimdeki değişimleri incelemeyi amaçlamıştır. Ayrıca, katılımcıların yapay zekânın tasarım pratiğine entegrasyonuna yönelik algılarını belirlemek amacıyla anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular, yapay zekânın yaratıcılığı destekleme ve deneysel olanakları genişletme konusunda önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, bazı geleneksel tasarım becerilerinin öneminin azalması ve artan algoritmik etki altında tasarımcının kişisel kimliğinin zayıflaması gibi endişeler de ortaya çıkmıştır. Çalışma, yaratıcı alanlarda insan–makine etkileşimine ilişkin akademik tartışmalara katkı sunmakta ve grafik tasarım eğitiminin, üretken teknolojilerle şekillenen gelecekteki tasarım ortamlarına uyum sağlayabilecek tasarımcılar yetiştirmek üzere nasıl yeniden yapılandırılabileceğine dair kuramsal ve uygulamaya yönelik çıkarımlar ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The field of graphic design is undergoing significant structural transformations as a result of the rapid development of artificial intelligence technologies, which had begun to reshape the creative process and redefine the role of the contemporary designer. Generative tools and intelligent algorithms had expanded the possibilities of visual production and accelerated design workflows, while also raising critical concerns related to originality, creative ownership, and the professional identity of designers. In this context, the study examined how artificial intelligence influenced the design process in terms of creativity, efficiency, and designers' orientations, as well as the implications of these changes for the future of graphic design practice. The study adopted Maxwell's Interactive Research Design Model as its methodological framework, allowing for the integration of theoretical knowledge with practical application. The study was conducted through random sampling with a cohort of undergraduate graphic design students and graphic design professionals from several nationalities in Turkey (n = 34), who were asked to produce a visual design project using traditional digital design tools and subsequently recreate the same project using generative AI systems. This comparative approach aimed to identify differences in output quality, production efficiency, and design decisions, in addition to examining changes in the overall creative experience. Furthermore, surveys and semi-structured interviews were employed to collect qualitative data that provided insight into participants' perceptions and their levels of acceptance or reservation regarding the use of artificial intelligence in design practice. The findings indicated that artificial intelligence had considerable potential to support creativity and expand opportunities for experimentation; however, they also highlighted concerns related to the diminishing role of certain traditional design skills and the possible erosion of the designer's personal identity under increasing algorithmic influence. The study contributed to academic discussions on human–machine interaction in creative fields and offered theoretical and practical insights for restructuring graphic design education to better prepare designers for future design environments shaped by generative technologies.
Benzer Tezler
- Endüstriyel tasarım eğitiminde dijital araçların kullanımı ve etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of use and effects of digital tools in industrial design education
TUĞÇE KARALAR ÖZLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri TasarımıGazi ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK AKBULUT
- Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) görsel sanatlar öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
An examination of the technological pedagogical content knowledge of visual arts teachers at the Science and Art Center (BİLSEM)
ELİF TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
- Grafik tasarımı dönüştüren paradigmalar ve gelecekte tasarım eğitimi
Paradigms transforming graphic design and the future of design education
SALİH AKMAN
Doktora
Türkçe
2026
Güzel SanatlarMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ENİS TİMUÇİN TAN
- Kent kimliğinin geometrik biçimlere dönüştürülmesi ve afiş tasarımlarına yansıtılması
Transforming urban identity into geometric forms and reflecting on poster designs
HATİCE ÖZER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2022
Güzel SanatlarAkdeniz ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ZOR
