Reşat Nuri Darago'nun hayatı, eserleri ve“Halet”adlı piyesinin tahlili
Reşat Nuri Darago's life, works and analysis of the drama“Halet”
- Tez No: 1006078
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk tiyatrosu, Türk şiiri, Turkish theatre, Turkish poem
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Reşat Nuri Darago'nun hayatı, eserleri ve özellikle Halet adlı piyesinin edebî tahlilini konu edinmektedir. Tez, Osmanlı'nın son dönemlerinden Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan süreçte, Darago'nun öğretmen, yazar, çevirmen ve sözlük bilimci kimlikleri çerçevesinde, Türk edebiyatı ve kültürüne sağladığı katkıları kapsamlı bir şekilde ele almayı hedeflemektedir. Literatürde yeterince yer bulamayan bu entelektüel şahsiyetin dil, çeviri ve edebiyat alanındaki üretimleri, nitel araştırma yöntemleriyle irdelenmiş; çalışmada hem tarihsel gerçekliğin izleri hem de kurmaca unsurların etkileşimi derinlemesine incelenmiştir. Bu tezde, dönemin sosyal, kültürel ve siyasi dinamiklerinin edebî anlatıya yansımaları; karakterlerin, olayların ve anlatım tekniklerinin tarihsel bağlamla kurduğu etkileşimler detaylı olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, yalnızca yazılı belgeler ve arşiv kayıtları değil, aynı zamanda döneme ait basın organları, kişisel anılar ve o dönemin tanıklıklarına dayalı ifadeler de titizlikle değerlendirilmiştir. Bu ilk elden tanıklıklar, Reşat Nuri Darago'nun yaşamına, karakterine ve edebî üslubuna dair benzersiz ipuçları sunarak çalışmanın zenginleştirilmesinde önemli rol oynamıştır. Özellikle Halet adlı piyesin yapısal unsurları; olay örgüsündeki kronolojik düzen, karakterlerin psikolojik derinliği, dilin zenginliği ve üslubun özenli kullanımı, eserin tarihsel bağlamla kurduğu bütünsel ilişki çerçevesinde ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu analiz, söz konusu piyesin hem edebî hem de tarihsel gerçeklik bakımından nasıl anlam kazandığını kapsamlı biçimde irdeleme amacını taşımaktadır. Umuyorum ki, bu tez, Reşat Nuri Darago'nun edebî ve kültürel mirasını aydınlatmanın ötesinde, Türk edebiyatı ve kültür çalışmalarında yeni tartışma ve araştırma alanlarının açılmasına vesile olacaktır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis focuses on the life, works, and especially the literary analysis of the play Halet by Reşat Nuri Darago. The thesis aims to provide a comprehensive examination of Darago's contributions to Turkish literature and culture, considering his roles as a teacher, writer, translator, and lexicographer, spanning from the late Ottoman period to the early years of the Republic. Although this multifaceted intellectual figure has not received sufficient attention in the existing literature, his contributions in the fields of language, translation, and literature have been scrutinized through qualitative research methods. In this study, the interplay between traces of historical reality and fictional elements is explored in depth. The research examines how the social, cultural, and political dynamics of the period are reflected in the literary narrative, as well as how the interactions among characters, events, and narrative techniques establish a connection with the historical context. In addition to written documents and archival records, the study meticulously evaluates periodicals, personal recollections, and firsthand accounts from the era. These primary sources offer unique insights into Darago's life, character, and literary style, thereby enriching the analysis considerably. In particular, the structural elements of the play Halet—including the chronological arrangement of its plot, the psychological depth of its characters, the richness of its language, and the deliberate use of stylistic features—are analyzed in detail within the framework of their relationship to the historical context. This analysis aims to comprehensively reveal how the play attains meaning both as a literary work and as a representation of historical reality. It is my sincere hope that this thesis will not only illuminate the literary and cultural legacy of Reşat Nuri Darago but also pave the way for new discussions and research directions in Turkish literature and cultural studies.
Benzer Tezler
- Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında maarif teşkilatı ve öğretmen
Başlık çevirisi yok
ADEM ORAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
- Reşat Nuri Güntekin`in hikayeleri üzerine bir inceleme
An analysis of Reşat Nuri Güntekin stories
OĞUZHAN KARABURGU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İSMET EMRE
- Reşat Nuri Güntekin'in Acımak adlı eserinde fiiller
The Verbs in Reşat Nuri Güntekin?s novel nomed Acımak
YASEMİN UYTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HACI ÖMER KARPUZ
- Reşat Nuri Güntekin'in hikayelerinde yapı ve tema
Structure and theme of Reşat Nuri Güntekin's stories
ŞENOL AKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ GÜRSOY
- Reşat Nuri Güntekin`in Yaprak Dökümü ve Akşam Güneşi romanlarındaki edatlar ve bunların Kazak Türkçesi`ndeki karşılıkları
Başlık çevirisi yok
ALMAS MAHAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DilbilimGazi ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERHAT TAMİR