Sermaye birikimi ve verimlilik: Türkiye'de mikroekonomik kanıtlar
Capital stock and productivity: Microeconomic evidence in Türkiye
- Tez No: 1006490
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ ŞÜKRÜOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin büyüme ve kalkınma hedefleri açısından kritik öneme sahip olan Toplam Faktör Verimliliği (TFV) tahminine yönelik çalışmalar, Türkiye ekonomisi özelinde nispeten sınırlı kalmaktadır. Üretim girdilerinin çıktı ve ekonomik büyüme üzerindeki etkinliğinin belirlenmesi ve kaynakların verimli dağılımının sağlanması, TFV analizlerinin önemini daha da artırmaktadır. Ancak TFV, ölçümü noktasında önemli zorluklar barındıran bir göstergedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde, resmi kurumlar tarafından doğrudan sunulmayan sermaye birikimi verilerinin tahmin edilmesi ve bunların hem ulusal hem de bölgesel düzeyde TFV'ye katkısının değerlendirilmesi, ciddi ampirik güçlükler teşkil etmektedir. Türkiye'deki sermaye birikimine ilişkin mevcut literatür, ağırlıklı olarak ulusal düzeydeki sektörel kırılımlara odaklanmış; buna karşın sermaye birikimi ve TFV'ye yönelik bölgesel tahminler literatürde büyük ölçüde eksik kalmıştır. Bu tezin temel amacı, Türkiye ekonomisi için hem ulusal hem de bölgesel düzeyde sermaye birikimini tahmin etmek ve bu tahminlere dayalı bir TFV analizi gerçekleştirmektir. Bu doğrultuda, sermaye birikimi Sürekli Envanter Yöntemi (PIM) kullanılarak; ulusal düzeyde sektörel bazda 1973–2025 dönemi için, bölgesel düzeyde ise 1987–2024 dönemi için tahmin edilmiştir. Elde edilen sermaye stoku tahminleri temelinde kişi başına düşen sermaye birikimi hesaplanmış ve il bazındaki dağılımı haritalandırılmıştır. Tahmin edilen sermaye stoku serileri kullanılarak yapılan TFV hesaplamaları sonucunda elde edilen ampirik bulgular; Türkiye'deki TFV büyümesinin oynak, kırılgan ve kalıcı olmayan bir yapı sergilediğini, özellikle 1994, 2001 ve 2008 gibi büyük ekonomik kriz dönemlerinde belirgin düşüşler yaşandığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye'deki uzun vadeli ekonomik büyümenin sürdürülebilir verimlilik artışlarından ziyade, ağırlıklı olarak faktör donatımı tarafından yönlendirildiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Studies concerning the estimation of Total Factor Productivity (TFP)—a metric of critical importance for national growth and development objectives—remain relatively limited within the context of the Turkish economy. Quantifying the effectiveness of production inputs on output and ensuring the efficient allocation of resources underscores the necessity of robust TFP analyses. However, TFP is an indicator fraught with significant measurement challenges. In developing economies such as Türkiye, estimating capital stock data—which is not directly provided by official institutions—and assessing its contribution to TFP at both national and regional levels presents substantial empirical difficulties. Existing literature on capital stock in Türkiye has primarily focused on the national level with sectoral breakdowns; consequently, regional estimates of capital stock and TFP have remained largely absent. The primary objective of this thesis is to estimate capital stock for the Turkish economy at both national and regional levels and to conduct a TFP analysis based on these estimates. Accordingly, capital stock is estimated using the Perpetual Inventory Method (PIM), covering the period 1973–2025 at the national sectoral level, and 1987–2024 at the regional level. Based on these estimated capital stocks, per capita capital accumulation has also been calculated, and its provincial distribution has been mapped. Using the resultant capital stock series, TFP calculations were performed. The empirical findings reveal that TFP growth in Türkiye exhibits a volatile, fragile, and non-persistent structure, characterized by pronounced declines during major economic crises, particularly in 1994, 2001, and 2008. These results suggest that long-term economic growth in Türkiye has been predominantly driven by factor accumulation rather than sustained productivity improvements.
Benzer Tezler
- Sosyoekonomik faktörlerin öznel ruh sağlığı üzerindeki etkisi: Türkiye sağlık araştırmasından kanıtlar
the impact of socioeconomic factors on subjective mental health: Evidence from the Turkey health survey
BURCU YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ KARA
- Küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ)'lere sağlanan kamusal Ar-Ge teşvikleri: Kamusal ar-ge teşviklerinin KOBİ'ler üzerindeki etkilerine yönelik bir anket çalışması
Public R&D incentives provided to the small and medium sized enterprises (SMEs): A survey study oriented the impact of public R&D incentives for SMEs
FİGEN ERTAN
- Dijitalleşmenin ekonomiye etkisi: Seçilmiş ülke örnekleri
The effect of digitalization on economy: The case of selected countries
HÜLYA UÇAL
- Türkiye'de 1980 sonrası yatırım politikaları çerçevesinde sermaye birikiminin gelişimi
Capital accumulation progress as a part of investment policies after 1980 in Turkey
İHSAN GÖKHAN AKKAYNAK
- Türkiye ekonomisinde reel ücretlerin evrimi: İktisadi kriz ve bölüşüm dinamikleri üzerine makroekonomik bir inceleme
The evolution of real wages in the turkish economy: A macroeconomic analysis of economic crisis and distribution dynamics
MUSTAFA DUMAN