Cumhuriyet Döneminde Gümüşhane (1923-1950)
Gümüşhane during the Republican Period (1923-1950)
- Tez No: 1006672
- Danışmanlar: DOÇ. RECEP ÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Gümüşhane, Siyasi seçimler, Siyasi yapı, Sosyal yapı, Sosyokültürel yapı, İdari yapı, Republican Period, Gümüşhane, Political elections, Political structure, Social structure, Socio-cultural structure, Administrative structure
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Cumhuriyet döneminde Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından 1950 yılına kadar Gümüşhane vilayetinde yaşanan siyasî, idarî, demografik, ekonomik, kültürel ve toplumsal dönüşümü incelemektedir. Çalışmanın amacı, erken Cumhuriyet yıllarında uygulanan merkezî modernleşme ve merkezîleşme politikalarının taşradaki yansımalarını taşra yönetimi çerçevesinde Gümüşhane örneği üzerinden ortaya koymaktır. Bu kapsamda idarî yapı, siyasal hayat, siyasi temsil, seçim süreçleri, nüfus gelişmeleri, ekonomik faaliyetler ve sosyo-kültürel değişim birlikte değerlendirilmiştir. Araştırmada Gümüşhane'de görev yapan valilerin faaliyetleri, yerel yönetim uygulamaları, Cumhuriyet Halk Partisi'nin vilayet teşkilatlanması, çok partili hayata geçiş sürecinde Demokrat Parti'nin yerel örgütlenmesi ve belediye seçimleri incelenmiştir. Ayrıca nüfus sayımları, idarî taksimat, tarım, hayvancılık, madencilik, ticaret, beledî hizmetler ve altyapı çalışmaları değerlendirilerek vilayetin sosyo ekonomik yapısı ortaya konulmuştur. Eğitim ve kültür alanında millet mektepleri, eğitim kurumları ve Halkevleri gibi kurumların faaliyetleri analiz edilmiş; dinî yapı ve sağlık teşkilatının gelişimi de Cumhuriyet dönemi taşra idaresinin sosyal boyutu çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma, arşiv belgeleri, TBMM Zabıt Ceridesi, salnameler, nüfus cetvelleri, resmî raporlar ve mahallî basın gibi birincil kaynaklara dayanmaktadır. Elde edilen bulgular, erken Cumhuriyet döneminde merkez-taşra ilişkilerinin Gümüşhane'de nasıl şekillendiğini göstermekte ve yerel tarih yazımına katkı sunmaktadır. Bu yönüyle çalışma, Cumhuriyet'in ilk yıllarında taşra toplumunda yaşanan idarî, siyasal ve toplumsal dönüşümün dinamiklerini Gümüşhane örneği üzerinden açıklayarak yerel tarih yazımına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the political, administrative, demographic, economic, cultural, and social transformation that took place in the province of Gümüşhane from the proclamation of the Republic of Turkey to 1950. It aims to reveal how the central modernization and centralization policies implemented in the early Republican period were reflected in the provinces, focusing on Gümüşhane within the framework of provincial administration. In this context, the administrative structure, political life, political representation, electoral processes, population developments, economic activities, and socio-cultural change are evaluated together. The study analyzes the activities of the governors who served in Gümüşhane, local government practices, the provincial organization of the Republican People's Party, the local organization of the Democrat Party during the transition to multi-party politics, and municipal elections. It also examines the socio-economic structure of the province through population censuses, administrative divisions, agriculture, animal husbandry, mining, trade, municipal services, and infrastructure. In the fields of education and culture, the activities of institutions such as Nation Schools, educational institutions, and People's Houses are analyzed; the development of the religious structure and health organization is also discussed within the social dimension of provincial administration in the Republican period. The study is based on primary sources such as archival documents, the proceedings of the Grand National Assembly of Turkey, salnames, population tables, official reports, and the local press. The findings demonstrate how center-periphery relations were shaped in Gümüşhane during the early Republican period and aim to contribute to local historiography
Benzer Tezler
- Doğu Karadeniz bölgesinin idari tarihi: 1923-1950
Administritive history of Eastern Blacksea region: 1923-1950
ENGİN ÇAĞDAŞ BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
TarihKaradeniz Teknik ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT KÜÇÜKUĞURLU
- Yakın dönem Türk siyasi tarihinde İzzet Ulvi Aykurt
Izzet Ulvi Aykurt in recent Turkish political history
TEVFİK ZEYTİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ERŞAN
- Cumhuriyet Döneminde Trabzon'da güvenlik ve emniyet teşkilatı (1923-1945)
Security and police force in Trabzon during the Republic Period (1923-1945)
ALEYNA TAĞIL
- I.dönem TBMM'de Erzurum millet vekilleri ve faaliyetleri
Deputies of Erzurum in the first period in grand national assembly of Turkey and their activities
MUAMMER BAYRAK
- Hatıralarının ışığı altında Kadirbeyoğlu Zeki Bey'in çalışmaları 1919-1927
In the light of memories,the works of Kadirbeyoğlu Zeki 1919-1927
NECMETTİN HIRA