Geri Dön

Radikal prostatektomi uygulanmış düşük-orta dereceli prostat kanseri olgularında PSMA eskpresyonunun progresyonsuz sağkalımla ilişkisi

Association of PSMA pexpression with progression-free survival in low–intermediate-grade, organ-confined prostate cancer treated with radical prostatectomy

PDF İndir

  1. Tez No: 1007381
  2. Yazar: GAMZE BEYDAĞI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NALAN ALAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, PSMA, PSMA PET/BT, immünohistokimya, progresyonsuz sağkalım, Prostate cancer, PSMA, PSMA PET/CT, immunohistochemistry, progression-free survival, biochemical recurrence
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

AMAÇ: Bu çalışmada düşük–orta dereceli, organla sınırlı prostat kanserinde (ISUP 1–2; pT2) immünohistokimyasal (İHK) PSMA ekspresyonu ile preoperatif PSMA‑PET/BT metriklerinin radikal prostatektomi (RP) sonrası progresyonsuz sağkalımı (PFS) öngörmedeki değerinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif kohortta 01.05.2007–30.11.2023 tarihleri arasında RP uygulanmış, nihai patolojide ISUP 1–2 ve pT2 saptanan; cerrahi sınır pozitifliği, ekstrakapsüler yayılım, lenfovasküler/perinöral invazyonu olmayan 76 ardışık olgu değerlendirilmiştir. Preoperatif Ga 68 PSMA PET/BT yapılmış 46 hastada, yaklaşık 60. dakikadaki standart tüm vücut çekimi ve 120–180. dakikalar arasındaki gecikmiş pelvik görüntülerden intraprostatik SUVmax ve PSMA tümör volümü (PSMA TV) hesaplanmıştır. Standart ve gecikmiş görüntülemeler arasındaki mutlak (ΔSUVmax) ve yüzdesel değişim (Δ%SUVmax) elde edilmiştir. RP spesimenlerinde baskın tümör odağından alınan kesitlere PSMA İHK uygulanmıştır. Boyanma şiddeti 0/1+/2+/3+ olarak skorlanmış; H skor ise 0–300 aralığında (1×%1+ + 2×%2+ + 3×%3+) hesaplanmıştır. Birincil sonlanım PFS olup, RP'den PSA ≥0,2 ng/mL'nin en az iki ardışık ölçümle doğrulandığı biyokimyasal nükse kadar geçen süre olarak tanımlanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics programı kullanılarak yapılmıştır. Sürekli değişkenler ortalama±SS veya medyan (min–maks), kategorik değişkenler n (%) olarak özetlenmiştir. Progresyonsuz sağkalım Kaplan–Meier yöntemiyle hesaplanmış, gruplar log-rank testi ile karşılaştırılmıştır. PSMA-PET metrikleri ile immünohistokimyasal değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. İntraprostetik SUVmax'ın biyokimyasal nüksü ayırt edici gücü ROC analizi ile incelenmiş ve optimal eşik değerleri Youden indeksi kullanılarak belirlenmiştir. Biyokimyasal nüks ile ilişkili bağımsız belirteçleri saptamak için çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 65,5±7,3 yıl olarak hesaplanmıştır. Medyan takip süresi 33,9 ay olan hastaların 13'ünde (%17,1) biyokimyasal nüks saptanmıştır. Preoperatif medyan PSA 6,95 (1,46–39,45) ng/mL, medyan PSA dansitesi 0,13 (0,04–0,41) ng/mL/cc'dir. Biyopsi materyalinde ISUP 1 oranı %39,4, ISUP 2 oranı %59,2 iken, RP sonrası nihai ISUP dağılımı sırasıyla %25 (ISUP 1) ve %75 (ISUP 2) olarak bulunmuştur. PSMA İHK'de boyanma şiddeti 0, 1+, 2+ ve 3+ oranları sırasıyla %28,9, %17,1, %32,9 ve %21,1; medyan H‑skor 30 (0–300) olarak saptanmıştır. PSMA‑PET alt kohortunda (n=46) standart faz intraprostatik SUVmax ortalaması 9,44±6,11, gecikmiş faz SUVmax ortalaması 11,41±7,04; medyan PSMA‑TV 2,93 mL (0,7–9,6) olarak hesaplanmıştır. Tek değişkenli analizlerde PSMA boyanma şiddeti 3+ varlığı, H‑skorun 180'in üzerinde olması, standart ve geç PSMA‑PET görüntülemelerindeki SUVmax, Δ%SUVmax, yaş ve preoperatif PSA yüksekliği PFS ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Buna karşın H‑skor/İHK şiddeti ile SUVmax/PSMA‑TV arasındaki korelasyon katsayıları zayıf ve istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. ROC analizinde standart faz intraprostatik SUVmax için biyokimyasal nüksü en iyi ayırt eden eşik değeri 9,58 olup, bu eşikte sensitivite %83,3 ve spesifite %67,6 (Youden J≈0,51) olarak hesaplanmıştır. Gecikmiş faz için optimal eşik değeri 13,14 olup aynı sensitivite (%83,3) ile daha yüksek spesifite (%75,7) ve daha iyi ayırt edicilik sağlanmıştır (Youden J≈0,59). Çok değişkenli analizlerde ise PSMA boyanma şiddeti 3+, H‑skor >180, PSMA‑TV ve SUVmax birlikte modele alındığında yalnızca gecikmiş faz intraprostatik SUVmax PFS için bağımsız ve istatistiksel olarak anlamlı öngördürücü olarak kalmıştır (OR≈1,8; p≈0,026). SONUÇ: Düşük–orta dereceli, organla sınırlı prostat kanserinde gecikmiş faz intraprostatik lezyon SUVmax, PFS için bağımsız belirteç olarak öne çıkmaktadır. PSMA İHK (3+ şiddet, yüksek H‑skor) olumsuz seyirle ilişkisi görülmektedir. Klinik açıdan bu sonuçlar, aktif izlem–definitif tedavi arasında kararsız kalınan olgularda PSMA‑PET temelli risk yeniden sınıflamasının karar kalitesini artırabileceğine işaret eder. Bulguları doğrulamak ve genellenebilirliğini artırmak için çok merkezli, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

AIM: To investigate the prognostic value of immunohistochemical (IHC) PSMA expression and preoperative Ga-68 PSMA PET/CT metrics for predicting progression-free survival (PFS) after radical prostatectomy (RP) in patients with low–intermediate-grade, organ-confined prostate cancer (ISUP 1–2; pT2). MATERIALS AND METHODS: In this retrospective cohort, 76 consecutive patients who underwent RP between 01 May 2007 and 30 November 2023 and had final pathology of ISUP 1–2 and pT2 without positive surgical margins, extracapsular extension, lymphovascular or perineural invasion were included. In 46 patients with preoperative ^68Ga-PSMA-11 PET/CT, intraprostatic lesion SUVmax and PSMA tumour volume (PSMA-TV) were measured on whole-body standard images acquired at approximately 60 minutes and on delayed pelvic images acquired at 120–180 minutes. Absolute (ΔSUVmax) and percentage (Δ%SUVmax) changes between standard and delayed SUVmax were calculated. In RP specimens, PSMA IHC was performed on sections from the index tumour; staining intensity was scored as 0/1+/2+/3+ and the H-score (range 0–300) was calculated as 1×%1+ + 2×%2+ + 3×%3+. The primary endpoint was PFS, defined as the time from RP to biochemical recurrence (PSA ≥0.2 ng/mL confirmed by at least two consecutive measurements). Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics. Continuous variables were summarized as mean±SD or median (min–max), categorical variables as n (%). PFS was estimated using Kaplan–Meier analysis and compared between groups with the log-rank test. Associations between PSMA-PET metrics and IHC variables were assessed using Spearman correlation. The discriminative ability of intraprostatic SUVmax for biochemical recurrence was evaluated by ROC analysis and optimal cut-off values were derived using the Youden index. Independent predictors of biochemical recurrence were identified by multivariable logistic regression. A two-sided p<0.05 was considered statistically significant. RESULTS: The mean age of the cohort was 65.5±7.3 years; the median follow-up was 33.9 months. Biochemical recurrence occurred in 13/76 patients (17.1%). The median preoperative PSA was 6.95 (1.46–39.45) ng/mL and median PSA density was 0.13 (0.04–0.41) ng/mL/cc. On biopsy, ISUP 1 and ISUP 2 rates were 39.4% and 59.2%, respectively; final RP ISUP distribution was 25% ISUP 1 and 75% ISUP 2. PSMA IHC staining intensity was 0, 1+, 2+ and 3+ in 28.9%, 17.1%, 32.9% and 21.1% of tumours, respectively; the median H-score was 30 (0–300). In the PSMA-PET subset (n=46), mean intraprostatic SUVmax was 9.44±6.11 on standard images and 11.41±7.04 on delayed images; median PSMA-TV was 2.93 (0.7–9.6) mL. In univariable analyses, PSMA staining intensity 3+ (vs ≤2), H-score >180, standard and delayed SUVmax, Δ%SUVmax, age and higher preoperative PSA were all significantly associated with shorter PFS. Correlations between H-score/IHC intensity and SUVmax/PSMA-TV were weak and not statistically significant. For standard-phase SUVmax, the optimal ROC-derived cut-off for predicting biochemical recurrence was 9.58, yielding a sensitivity of 83.3% and specificity of 67.6% (Youden J≈0.51). For delayed-phase SUVmax, the optimal cut-off was 13.14, again with a sensitivity of 83.3% but higher specificity of 75.7% (Youden J≈0.59), indicating better discrimination. PSMA-TV showed only borderline association with PFS (p≈0.09), and ΔSUVmax was not significant, whereas Δ%SUVmax was significantly associated with PFS. In the multivariable model including PSMA staining intensity 3+, H-score >180, PSMA-TV and SUVmax measures, only delayed intraprostatic SUVmax remained an independent and statistically significant predictor of PFS (OR≈1.8 per unit increase; p≈0.026). CONCLUSION: In low–intermediate-grade, organ-confined prostate cancer, delayed-phase intraprostatic SUVmax on preoperative ^68Ga-PSMA PET/CT emerges as an independent predictor of PFS after RP. High-intensity (3+) PSMA IHC staining and elevated H-score (>180) are associated with adverse outcome but did not retain independent significance in multivariable analysis. These findings suggest that PSMA-based imaging and tissue biomarkers reflect complementary aspects of tumour biology and that PSMA-PET parameters—particularly delayed SUVmax—may aid risk re-stratification and clinical decision-making in borderline cases between active surveillance and definitive treatment. Larger, prospective, multicentre studies are needed to validate these results and to define clinically applicable cut-offs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    624158

    Robotik prostatektomi sırasında cerrahi ve anestezi komplikasyonları açısından en güvenilir intraabdominal basınç aralığı nedir ?

    What is the most reliable intraabdominal pressure range in surgery and anesthesia complications during robotic prostatectomy?

    RAMAZAN KOCAKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    ÜrolojiSağlık Bakanlığı

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    DR. MUSTAFA GÜRKAN YENİCE

  2. Tez No

    462410

    Prostat kanserinin tedavisinde radyoterapi veya cerrahi yapılmış hastalarda tedaviye yanıt değerlendirilmesi

    Evaluation of response to prostate cancer treatment in patients with radiotherapy or surgery

    ABDULSEMET ZORTUL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    OnkolojiAtatürk Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HİLAL KIZILTUNÇ ÖZMEN

  3. Tez No

    979817

    Monaco scripting kullanarak erken evre prostat kanseri hastalarında otomatik radyoterapi planlaması: ProKnow ile veri analizi ve klinik etkinliğinin değerlendirilmesi

    Automated radiotherapy planning in early-stage prostate cancer patients using monaco scripting: Data analysis with ProKnow and evaluation of clinical effectiveness

    İREM TUFAN SÖKE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Radyasyon Onkolojisiİzmir Tınaztepe Üniversitesi

    Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF EBRU ERMİŞ

    PROF. DR. LÜTFİYE ZÜMRE ARICAN ALICIKUŞ

  4. Tez No

    778561

    Radikal retropubik prostatektomi uygulanmış hastaların onkolojik ve fonksiyonel sonuçları

    Başlık çevirisi yok

    DENİZ HOTO

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    ÜrolojiSağlık Bakanlığı

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT ALTINEL

  5. Tez No

    992643

    Robotik radikal prostatektomi operasyonu sonrası erektil disfonksiyon gelişen hastalarda düşük yoğunluklu ekstrakorporeal şok dalga tedavisinin (LI-ESWT) etkinliği

    The efficacy of low-intensity extracorporeal shock wave therapy (LI-ESWT) in patients with erectile dysfunction following robotic radical prostatectomy

    MUHAMMED YUSUF DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    ÜrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERDAR KARADAĞ

    PROF. DR. MUSTAFA GÜRKAN YENİCE

Geri Dön