Sakin şehirlerde yere bağlılığın turizm paradoksu bağlamında kentsel kaliteye etkisinin incelenmesi
Examining the impact of place attachment on urban quality in the context of the tourism paradox in cittaslows cities
- Tez No: 1008000
- Danışmanlar: PROF. DR. AYFER AYTUĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kent kimliği, Mekansal dönüşüm, Sürdürülebilirlik, Yavaş şehir, Yere bağlılık, Urban identity, Spatial conversion, Sustainability, Cittaslow, Place attachment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sürdürülebilirlik ve turizm paradoksu çerçevesinde Cittaslow hareketini araştırarak, turizm baskısının ve yere bağlılığın küçük ve orta ölçekli kentsel bağlamlarda mekânsal dönüşümü nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Sakin Şehirler Birliği'ne üye kentler bu statüyle daha görünür olmakta ve turizm destinasyonu olarak daha fazla tercih edilmektedir. Artan turizm hareketliliği, turistik bölgelerde kontrolsüz gelişen işlevsel ve mekansal değişimleri beraberinde getirmektedir. Bu durum, kentsel mekan kalitesini olumsuz etkilemekte ve sokak arayüzlerinde bozulmalara yol açabilmektedir. Kent sakinlerinin yere bağlılık hissi ise kolektif hafızanın korunmasında önemli bir faktör olarak turizm kaynaklı bu mekansal dönüşümlere karşı bir direnç unsuru olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışmada Sakin Şehirlerde turizm baskısı altında sokak arayüzlerindeki mekânsal kalitenin korunması ya da bozulması ile kent sakinlerinin yere bağlılık düzeyi arasında bir ilişkinin olup olmadığının; varsa, bu ilişkinin fiziksel ve sosyal çevre özellikleri bakımından nasıl farklılaştığının irdelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda karşılaştırmalı vaka çalışması yöntemi kullanılmış ve Türkiye'de yer alan iki farklı Sakin Şehir örneği olan İznik ve Seferihisar inceleme alanı olarak seçilmiştir. Literatür araştırması safhasında bibliyometrik analiz ve bibliyografik haritalardan faydalanılmış, saha çalışmasında ise yerinde incelemeler, belge taramaları, yerel yönetimler ve yerel kullanıcılar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve yere bağlılık ölçeği uygulanmıştır. Bulgular, turizm hareketliliğiyle bağlantılı olarak yere bağlılığının daha zayıf olduğu Seferihisar'da İznik'e kıyasla sokak arayüzlerinde daha fazla olumsuz dönüşümlerin gözlemlendiğini ve sosyo-kültürel sürekliliğin zayıfladığını göstermektedir. Çalışmanın sonuçları küçük ve orta ölçekli kentlerde turizm politikalarının ekonomik göstergelerin yanında mekansal kaliteyi ve kentlilerin yere bağlılık hissini gözeterek geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Aynı zamanda, kentlilerin sahip oldukları yere bağlılık duygusunu güçlendiren katılımcı süreçlerin bu politikalara entegre edilmesi önerilmektedir. Böyle bir yaklaşım, turizm baskısına karşı kentin özgün kimliğinin korunmasına ve yaşam kalitesinin sürdürülebilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the Cittaslow movement within the framework of sustainability and the tourism paradox, focusing on how tourism pressure and place attachment shape spatial transformation in small and medium‐scale urban contexts. Cities that join the Cittaslow Network become more visible and are preferred more as tourism destinations with this status. Increasing tourism mobility brings along uncontrolled functional and spatial changes in tourist areas. This situation negatively affects urban spatial quality and leads to deteriorations in street interfaces. Residents' sense of place attachment, on the other hand, emerges as a factor that is important for preserving collective memory and can act as a form of resistance against these tourism‐driven spatial transformations. The study aims to examine whether there is a relationship between the preservation or deterioration of spatial quality in street interfaces under tourism pressure in Cittaslow cities and the level of place attachment among residents; and, if such a relationship exists, how it differs in terms of physical and social environmental characteristics. The research adopts a mixed‐methods approach, combining qualitative and quantitative techniques. In line with the research purpose, a comparative case study method is used, and two Cittaslow towns in Türkiye, İznik and Seferihisar, are selected as the study areas. In the literature phase, bibliometric analysis and bibliographic mapping are employed; in the fieldwork phase, on‐site observations, document analysis, semi‐structured interviews with local authorities and residents, and a place attachment scale are utilized. The findings indicate that, in Seferihisar, where place attachment is weaker in connection with tourism mobility, more negative transformations are observed in street interfaces and socio‐cultural continuity is more fragile compared to İznik. The results suggest that tourism policies in small and medium‐scale cities need to be developed not only with regard to economic indicators but also by taking into account spatial quality and residents' sense of place attachment. At the same time, it is recommended that participatory processes that strengthen residents' attachment to their place be integrated into these policies. Such an approach can contribute to protecting the city's unique identity and maintaining quality of life in the face of tourism pressure.
Benzer Tezler
- The effects of country image, city image and place-attachment on the decision-making process in real-estate buying: A study on foreign consumers in Turkey
Gayrimenkul satın almada karar alma sürecine ülke imajı, şehir imajı ve yer eklemesi etkileri: Türkiye'de yabancı tüketiciler üzerine bir araştırma
ABDULMALEK NOMAN AHMED FARHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İşletmeKocaeli ÜniversitesiÜretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. FATİH KOÇ
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Place attachment as a tool in examining place identity: A multilayered evaluation through housing in Tirana
Kent kimliğini tanımlamak için yere bağlılık kavramın bir araç olarak kullanımı: Konut aracılığıyla Tiran kenti üzerine çok katmanlı bir değerlendirme
EDMOND MANAHASA
Doktora
İngilizce
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AHSEN ÖZSOY
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
