Romatolojide rituksimab kullanımının immünglobulin düzeyleri üzerine etkisi ve bunun hastalara yansımasının retrospektif olarak incelenmesi
A retrospective evaluation of the effect of rituximab use in rheumatology on immunoglobulin levels and its clinical impact on patients
- Tez No: 1008051
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN YAZICI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, İç Hastalıkları, Rheumatology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Rituksimab, hipogamaglobulinemi, romatolojik hastalıklar, enfeksiyon, Rituximab, hypogammaglobulinemia, rheumatic diseases, infection
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Rituksimab (RTX) tedavisinin immün sistem üzerine olan etkileri nedeniyle takipte hipogamaglobulinemi (HGG) ve enfeksiyon gelişimine yol açabilmektedir. Bu çalışmada, RTX kullanan farklı romatolojik hastalıklara sahip olgularda HGG sıklığının, buna etki eden faktörlerin ve HGG varlığının enfeksiyon sıklığı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Romatolojik hastalıklar nedeniyle RTX tedavisi alan 165 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, eşlik eden hastalıkları, RTX ile eş zamanlı kullanılan tedaviler ve serum immünoglobulin (IgG, IgM, IgA) düzeyleri kaydedildi. RTX öncesi ve sonrası immünoglobulin düzeylerindeki değişimler değerlendirildi. Sık ve/veya ciddi enfeksiyon ve HGG gelişimi ile ilişkili faktörler lojistik regresyon analizleri ile incelendi. Bulgular: Çalışmaya toplam 165 hasta (%63,6'sı romatoid artrit, %20'si sistemik lupus, %10,3'ü küçük damar vasküliti ve %6'sı diğer) alınmış olup median 33 aylık takip süresince 68 hastada (%41,2) çoğunluğu hafif düzeyde olan HGG gelişti. RTX öncesinde IgG, IgM ve IgA düşüklüğü sırasıyla %7,8, %6,5 ve %1,3 oranında saptanırken, RTX sonrası takipte bu oranlar artarak son kontrolde sırasıyla %27,9, %41,9 ve %11,8'e ulaştı. Sık ve/veya ciddi enfeksiyon %13,9 hastada saptanmış olup sık ve/veya ciddi enfeksiyon gelişen hastalarda HGG oranı, enfeksiyon gelişmeyen gruba kıyasla belirgin olarak daha yüksekti (%78,3 vs. %35,2; p<0,001). Enfeksiyon gelişimi için risk faktörleri HGG varlığı (aOR=7,729; p=0,002), leflunomid kullanımı (aOR=3,180; p=0,048) ve RTX öncesi IgA düzeyleri (aOR=0,522; p=0,042) olarak saptandı. HGG gelişimi açısından ise RTX toplam kür sayısı (aOR1,231; p<0,001), RTX öncesi siklofosfamid kullanımı (aOR=5,951; p=0,048) ve RTX öncesi IgM düzeyleri (aOR=0,167; p<0,001) bağımsız risk faktörleri olarak öne çıktı. Sonuç: RTX tedavisi alan romatolojik hastalarda HGG sık görülmekte olup, sık ve/veya ciddi enfeksiyon gelişimi açısından güçlü ve bağımsız bir risk faktörüdür. Bulgularımız, RTX tedavisi öncesi ve takibinde immünoglobulin düzeylerinin düzenli olarak izlenmesinin ve özellikle riskli hastalarda yakın klinik takibin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Rituximab (RTX) therapy, due to its immunomodulatory effects, may lead to the development of hypogammaglobulinemia (HGG) and increase the risk of infections during follow-up. This study aimed to evaluate the frequency of HGG in patients with various rheumatologic diseases receiving RTX, to identify factors associated with HGG development, and to assess the impact of HGG on recurrent and/or severe infections. Materials and Methods: A total of 165 patients receiving RTX therapy for rheumatologic diseases were retrospectively analyzed. Demographic and clinical characteristics, comorbidities, concomitant treatments administered with RTX, and serum immunoglobulin (IgG, IgM, IgA) levels were recorded. Changes in immunoglobulin levels before and after RTX treatment were evaluated. Factors associated with recurrent and/or severe infections and HGG development were analyzed using logistic regression models. Results: Among the 165 patients included in the study, 63.6% had rheumatoid arthritis, 20% systemic lupus erythematosus, 10.3% small-vessel vasculitis, and 6% other rheumatologic diseases. During a median follow-up of 33 months, HGG developed in 68 patients (41.2%), the majority of whom had mild HGG. Before RTX treatment, low IgG, IgM, and IgA levels were detected in 7.8%, 6.5%, and 1.3% of patients, respectively. These rates increased during follow-up after RTX, reaching 27.9%, 41.9%, and 11.8%, respectively, at the last visit. Recurrent and/or severe infections were observed in 13.9% of patients. The rate of HGG was significantly higher in patients who developed recurrent and/or severe infections compared to those who did not (78.3% vs. 35.2%; p<0.001). Independent risk factors for infection development were the presence of HGG (aOR=7.729; p=0.002), leflunomide use (aOR=3.180; p=0.048), and pre-RTX IgA levels (aOR=0.522; p=0.042). Independent risk factors for HGG development were the cumulative number of RTX courses (aOR=1.231; p<0.001), prior cyclophosphamide use (aOR=5.951; p=0.048), and pre-RTX IgM levels (aOR=0.167; p<0.001). Conclusion: HGG is common in patients with rheumatologic diseases receiving RTX therapy and represents a strong and independent risk factor for recurrent and/or severe infections. These findings underscore the importance of regular monitoring of immunoglobulin levels before and during RTX treatment, particularly in high-risk patients.
Benzer Tezler
- Sistemik lupus eritematozus tanılı hastalarda osteonekroz sıklığının değerlendirilmesi
Prevalence and predictors of osteonecrosis in patients with systemic lupus erythematosus
BUĞU BULAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
RomatolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AŞKIN ATEŞ
- Sjögren sendromunda tükürük bezi biyopsi sonuçları ile akciğer bulguları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the association between salivary gland biopsy findings and pulmonary involvement in Sjögren's syndrome
AHSEN KARAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
RomatolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN MURAT TURGAY
- Membranöz glomerülonefritli hastalarda klinik seyir, laboratuvar ve prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
Clinical presentation and evaluation of prognostic factors in patients with membranous glomerulonephritis
MURAT ÖZDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NefrolojiGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ERTEN
- Seropozitif romatid artritli hastalarda antinükleer antikor pozitifliğinin, klinik, laboratuvar parametreleri ve tedavi seçimi üzerine etkisi
The impact of antinuclear antibody positivity on clinical, laboratory and treatment selection in seropositive rheumatoid arthritis patients
EZGİ FINDIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ADAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ EGE SİNAN TORUN
- Anca ilişkili vaskülit tanısıyla takip edilen hastalarda sağkalım, demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Aaraştırma Hastanesi Romatoloji Kliniği retrospektif kohort çalışması
Evaluation of survival, demographic, clinical and laboratory characteristics in patients followed up with anca-related vasculitis: A retrospective cohort study of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital Rheumatology Clinic
ÖMER AYOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBAKİ KUMBASAR