İnanç turizmi bağlamında Hacıbektaş'ta hediyeleşme geleneğinin durumu ve dönüşümü
The status and transformation of the gift-giving tradition in Hacibektas in the context of belief tourism
- Tez No: 1008109
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM AKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Turizm, Türk Dili ve Edebiyatı, Folklore, Tourism, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Alevilik, Folklor, Türk halk edebiyatı, Alawiism, Folklore, Turkish public literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevi Bektaşi İlmi Kaynakları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XIII. yüzyılda Horasan'dan Anadolu'ya gelerek Sulucakarahöyük'te (günümüz Hacıbektaş) dergâhını kuran Hacı Bektaş Veli'nin düşünce dünyası ve etkisi bağlamında, inanç ve kültür turizmi kapsamında gelişen hediyeleşme kültürünü sembolik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Hacı Bektaş Veli; hoşgörü, insan sevgisi, eşitlik, adalet ve kardeşlik gibi evrensel değerleri temel alan öğretileri, özlü sözleri ve yaşam biçimiyle yalnızca kendi döneminde değil, günümüzde de geniş kitleleri etkileyen önemli bir Türk-İslam düşünürü ve Horasan erenidir. Onun düşünceleri doğrultusunda şekillenen Alevi-Bektaşi inanç sistemi, Hacıbektaş ilçesini inanç ve kültür turizmi açısından önemli bir çekim merkezi hâline getirmiştir. Hacı Bektaş Veli Dergâhı ve çevresindeki kutsal mekânlar, yerli ve yabancı ziyaretçiler tarafından yoğun ilgi görmekte; bu durum bölgeyi Türkiye'nin en çok ziyaret edilen inanç merkezlerinden biri konumuna taşımaktadır. Bu bağlamda hediyeleşme, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; aynı zamanda sosyal, kültürel ve manevi anlamlar taşıyan geleneksel bir pratik olarak öne çıkmaktadır. Hediyeleşme, bireyler arası ilişkileri güçlendiren, toplumsal dayanışmayı artıran ve aidiyet duygusunu pekiştiren önemli bir kültürel unsurdur. Özellikle kutsallık atfedilen nesneler aracılığıyla gerçekleştirilen bu pratik, minnettarlık, bağlılık ve manevi borç gibi duyguların sembolik bir ifadesi olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen saha çalışmaları doğrultusunda, hediyelik eşya satıcıları ve ziyaretçilerle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Hacıbektaş'ı ziyaret eden bireylerin hediyeleşme pratiklerinin oldukça çeşitlilik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, inanç turizmi çerçevesinde Hacıbektaş'ta hediyeleşme geleneğinin mevcut durumunu ve geçirdiği dönüşümü kültürel ve sembolik boyutlarıyla analiz etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine, from a symbolic perspective, the gift-giving culture that has developed within the framework of faith and cultural tourism, in the context of the intellectual world and influence of Hacı Bektaş Veli, who came to Anatolia from Khorasan in the 13th century and established his lodge in Sulucakarahöyük (modern-day Hacıbektaş). Hacı Bektaş Veli is a prominent Turkish-Islamic thinker and Khorasan mystic whose teachings, aphorisms, and way of life—grounded in universal values such as tolerance, love for humanity, equality, justice, and brotherhood—influence broad segments of society not only in his own time, but also today. The Alevi-Bektashi belief system, shaped by his philosophy, has transformed the district of Hacıbektaş into a major attraction for faith and cultural tourism. The Hacı Bektaş Veli Lodge and its surrounding sacred sites draw significant interest from local and international visitors, positioning the region as one of the most visited religious centers in Türkiye. Within this framework, the practice of gift-giving emerges as an established tradition that goes beyond mere economic exchange, incorporating social and cultural heritage alongside spiritual dimensions. Gift-giving is a vital cultural element that strengthens interpersonal ties, enhances social solidarity, and reinforces a sense of belonging. This practice, particularly through objects imbued with sacredness, serves as a symbolic expression of gratitude, loyalty, and spiritual obligation. Within the scope of the fieldwork carried out for this study, in-depth interviews were conducted with souvenir vendors and visitors. The findings demonstrate that the gift-giving practices of individuals visiting Hacıbektaş exhibit significant diversity. Furthermore, taking a general perspective on the transformation of traditional handicrafts driven by modern production techniques, this study evaluates the strategic impacts of faith tourism on local development, social integration, and the preservation of cultural identity using a holistic approach. In conclusion, the study analyzes the current state and transformation of the gift-giving tradition in Hacıbektaş within the scope of faith tourism through its cultural and symbolic dimensions.
Benzer Tezler
- Turistik ürün çeşitlendirmesi: Kapadokya bölgesindeki inanç turizmi kaynaklarının değerlendirilmesi
Touristic product diversification: Evaluation of faith tourism resources in Cappadocia region
GÖKHAN GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Nevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Çatışmacı toplum paradigması: Teorik ve meta-teorik düzeylerin ilişkisi
Conflict paradigm of society
ADNAN TÜREGİN
- Türkiye'deki dış ticaret sermaye şirketlerinin dünyadaki benzerleriyle karşılaştırmalı analizi
Başlık çevirisi yok
ERTAN ŞİDE
- İzmir bölgesi mandarinlerinin mikro-element durumu üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN SAATÇI