Bütüncül sağlık bakış açısıyla üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları, yaşam kalitesi ve esenlik durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of healthy lifestyle behaviors, quality of life and well-being status in university students from a holistic health perspective
- Tez No: 1008526
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RIZA ÇITIL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Bütüncül Sağlık, Esenlik, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Üniversite Öğrencileri, Yaşam Kalitesi, Holistic Health, Well-being, Healthy Lifestyle Behaviors, University Students, Quality of Life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, bütüncül sağlık bakış açısıyla üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları, yaşam kalitesi ve esenlik durumunun değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki çalışma 01.03.2025 – 31.05.2025 tarihleri arasında Tokat il ve ilçelerindeki üniversite öğrencilerinde yürütüldü. Çalışmanın evrenini, il merkezi ve Erbaa ilçesindeki fakülte ve meslek yüksekokullarında eğitim gören öğrenciler oluşturdu. Çalışmaya Tıp Fakültesi, Eğitim Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Tokat Meslek Yüksek Okulu, Erbaa Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Erbaa Meslek Yüksek Okulunda örnekleme dahil edilen bölümlerdeki ilk ve son sınıf öğrencileri katıldı. 2024-2025 yılı itibariyle bu bölümlerdeki ilk ve son sınıf öğrenci sayısı toplam 2156 idi. Örneklem büyüklüğü hesabı için G Power 3.1 programı kullanıldı. Literatürde Beyazgül ve Özer (2024) tarafından üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve esenlik durumunun incelendiği çalışmada elde edilen ölçek ortalamaları dikkate alınarak %10'luk sapma, %80 güç ve %5 yanılma payı ile en az 620 öğrenciye ulaşılması hedeflendi. Verilerin toplanmasında sosyodemografik bilgi formu, öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını değerlendirmek için Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-2 (SYDB-II), yaşam kalitesini değerlendirmek için EuroQol-5D-5LYaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D-5L), esenlik durumunu değerlendirmek için Yeni Esenlik Endeksi (New Florishing Index) ve öznel sağlık durumunu değerlendirmek için 0-100 arasında değişen Görsel Analog Ölçeği (VAS) öğrencilerin sınıflarında gözlem altında uygulandı. İstatistiksel analizde IBM SPSS 20.0 paket programı kullanıldı. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanıldı. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare testi ile analiz edildi. Ölçek puanları arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Ayrıca Yeni Esenlik Ölçeği ile ilişkili faktörlerin belirlenmesinde Çoklu doğrusal regresyon analizi uygulandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan 874 öğrencinin %68,2'si kadın, yaş ortalaması 20,9±2,3 idi. %41,2'si sağlık alanında, %58,8'i sağlık dışı alanlarda eğitim alıyordu. v %54,7'si ilk sınıf, %45,3'ü ise son sınıf öğrencisiydi. Öğrencilerin %48,5'i yurtta, %51,5'i ise evde kaldığını, %8,8'i kronik hastalığı olduğunu belirtti. Öğrencilerin SYBD-II toplam puan ortalaması 122,44±19,30 (min=56; maks=208), EQ-5D VAS skoru ortalaması 78,37±14,20 (min=10; maks=100) ve Yeni Esenlik Ölçeği toplam puan ortalaması 76,26±14,98 (min=24; maks=120) olarak bulundu. Erkek öğrencilerde esenlik puanı ve VAS skorlarının kadınlardan anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0,01). EQ-5D-5L boyutları arasında en sık bildirilen sorun“endişe/kaygı”alanında görüldü. Regresyon analizlerinde yaşam kalitesi ve esenlik ile ilişkili en önemli değişkenler; cinsiyet, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve genel sağlık algısı olarak bulundu. Sonuç: Üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının orta düzeyde olduğu, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve esenlik düzeylerinin ise çeşitli sosyodemografik ve bireysel faktörlerden etkilendiği saptandı. Erkek öğrencilerde esenlik puanlarının ve sağlık algısının daha yüksek bulunması, cinsiyetin önemli bir belirleyici olduğunu göstermektedir. EQ-5D-5L'de en sık bildirilen sorun alanının endişe/kaygı olması, ruhsal iyilik halinin bu yaş grubunda öncelikli bir konu olduğuna işaret etmektedir. Bu çalışmanın sonuçları, üniversite öğrencilerinde bütüncül sağlık yaklaşımı çerçevesinde sağlıklı yaşam davranışlarının desteklenmesi ve ruhsal iyilik halini güçlendirecek koruyucu sağlık programlarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate healthy lifestyle behaviors, quality of life, and well-being among university students from a holistic health perspective. Method: This cross-sectional and descriptive study was conducted between March 1, 2025, and May 31, 2025, among university students in Tokat province and its districts. The study population consisted of students enrolled in faculties and vocational schools in the city center and Erbaa district. Participants included first and final-year students from the Faculty of Medicine, Faculty of Education, Faculty of Economics and Administrative Sciences, and Tokat Vocational School in the city center, and the Faculty of Health Sciences and Erbaa Vocational School in Erbaa district. As of the 2024-2025 academic year, the total number of first and final-year students in these departments was 2156. The G Power 3.1 program was used to calculate the sample size. In the literature, considering the scale averages obtained from the study by Beyazgül and Özer (2024) examining healthy lifestyle behaviors and well-being status in university students, the aim was to reach at least 620 students with a 10% deviation, 80% power, and 5% margin of error. For data collection, a sociodemographic information form, the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-2 (HLBS-II) to assess students' healthy lifestyle behaviors, the EuroQol-5D-5L Quality of Life Scale (EQ-5D-5L) to assess quality of life, the New Florishing Index to assess well-being status, and the Visual Analog Scale (VAS) ranging from 0 to 100 to assess subjective health status were administered to students under observation in their classrooms. IBM SPSS 20.0 software package was used for statistical analysis. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests were used for intergroup comparisons. Relationships between categorical variables were analyzed using the Chi-square test. Relationships between scale scores were evaluated using Spearman correlation analysis. In addition, binary logistic regression analysis was applied to determine the factors associated with well-being and quality of life. The statistical significance level was accepted as p<0.05. Results: Of the 874 students participating in the study, 68.2% were female, and the average age was 20.9±2.3. 41.2% were studying in the health field, and 58.8% were studying in non-health fields. 54.7% were first-year students, and 45.3% were final-year vii students. 48.5% of the students stated that they lived in dormitories, and 51.5% lived at home; 8.8% stated that they had a chronic disease. The mean total score on the SYBD-II for students was 122.44±19.30 (min=56; max=208), the mean EQ-5D VAS score was 78.37±14.20 (min=10; max=100), and the mean total score on the New Well-being Scale was 76.26±14.98 (min=24; max=120). It was found that male students had significantly higher well-being scores and VAS scores than female students (p<0.01). Among the EQ-5D-5L dimensions, the most frequently reported problem was in the“worry/anxiety”area. In regression analyses, the most important variables associated with quality of life and well-being were found to be gender, healthy lifestyle behaviors, and general health perception. Conclusion: It was determined that healthy lifestyle behaviors were at a moderate level among university students, and that health-related quality of life and well-being levels were affected by various sociodemographic and individual factors. The higher well-being scores and health perceptions found in male students indicate that gender is a significant determinant. The fact that anxiety/worry was the most frequently reported problem area in the EQ-5D-5L suggests that mental well-being is a priority issue in this age group. The results of this study reveal the need to support healthy lifestyle behaviors within the framework of a holistic health approach and to develop preventive health programs that will strengthen mental well-being among university students.
Benzer Tezler
- Learning English as a foreign language: Stories of the visually impaired EFL learners in Turkey - a narrative inquiry
İngilizce'nin yabancı dil olarak öğrenimi: Türkiye'deki görme engelli öğrencilerin hikayeleri - bir anlatı araştırması
AYŞE NUR TAŞCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE DİLEK BACANAK
- Hastanelerde yenilenebilir enerji kullanımlarının araştırılması: Biruni Üniversite Hastanesi örneği
Renewable energy use in hospitals: The case of Biruni University Hospital
HANDENUR YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN AYTAÇ
- Aile hekimliği uzmanlığına dair farkındalık: Kırıkkale'de diğer branş uzman hekimler üzerine bir değerlendirme
Awareness of family medicine specialization: An evaluation of other branch specialist in Kırıkkale
YASİN ŞERAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK AYPAK
- Üroloji polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri hastalarda üriner inkontinansın yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of urinary incontinence on quality of life in patients aged 18 years and older presenting to the urology outpatient clinic
ÖMER SELİM BİRSEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
DOÇ. DR. MUSTAFA BİLAL HAMARAT
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği veya GETAT polikliniklerinde bel ağrısı şikayeti olan hastaların uyguladıkları tedavi yöntemlerinin duygu durumlarıyla ilişkisinin araştırılması
Assesment of the relationship between the treatment methods applied by patients with low back pain and their emotional state at Family Medicine or Traditional and Complementary Medicine outpatients clinics of Ankara Training and Research Hospital
ŞEYMA CEYLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN