Ekosistem hizmetlerinin kentsel direnç kapsamında değerlendirilmesi: Kastamonu kenti örneği
Evaluation of ecosystem services within the scope of urban resilience: The case of Kastamonu city
- Tez No: 1009286
- Danışmanlar: PROF. DR. BANU ÇİÇEK KURDOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde hızlanan kentleşme süreci, ekosistemlerin işleyişi üzerinde baskı oluşturarak ekosistem hizmetlerinin sürekliliğini zayıflatmaktadır. Bu baskı, kentsel alanlarda çevresel, toplumsal, ekonomik ve kurumsal kırılganlıkları artırmaktadır. Bu tez, Kastamonu kenti örneğinde MOORA yöntemiyle belirlenen havza ölçeğinde ekosistem hizmetleri ile kentsel dirençlilik haritalarını bütünleşik biçimde değerlendirerek planlama pratiğine yönelik çok boyutlu bir karar destek çerçevesi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Binyıl Ekosistem Değerlendirmesi (MA) çerçevesi temel alınmış; uzman görüşüne dayalı matris yaklaşımıyla STATİP arazi örtüsü sınıfları ile ekosistem hizmetleri arasındaki ilişkiler puanlanmıştır. Ekosistem hizmetleri dört ana kategoride; kentsel dirençlilik ise altyapı, güvenlik, çevre, ekonomi, kurumsal yapı ve sosyo-demografik özellikler olmak üzere altı kriter üzerinden ele alınmıştır. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile elde edilen ağırlıklar CBS tabanlı analizlerle bütünleştirilerek potansiyel ekosistem hizmetleri ve temsili direnç haritaları üretilmiş; mekansal çıktılar sınıfsal düzeyde karşılaştırılmış ve bulgular uzman anketiyle desteklenmiştir. Sonuç olarak, doğal alanların ekosistem hizmetleri ve kentsel dirençlilik üzerindeki kritik rolü ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The accelerating urbanization process exerts significant pressure on ecosystem functioning, weakening ecosystem service continuity and increasing environmental, social, economic, and institutional vulnerabilities in urban areas. This thesis develops a multidimensional decision-support framework by integratively evaluating ecosystem services and urban resilience maps at the watershed scale - identified via the MOORA method - within the context of Kastamonu. Grounded in the Millennium Ecosystem Assessment (MA) framework, relationships between STATİP land-cover classes and ecosystem services were scored using an expert judgment-based matrix approach. Ecosystem services were analyzed under four main categories, while urban resilience was evaluated across six criteria: infrastructure, security, environment, economy, institutional structure, and socio-demographic characteristics. Weights obtained through the Analytic Hierarchy Process (AHP) were integrated with GIS-based analyses to generate potential ecosystem services and representative resilience maps. The spatial outputs were compared at a class level, and the findings were supported by expert surveys. Consequently, the study demonstrates the critical role of natural areas in enhancing both ecosystem services and urban resilience.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin iklim değişikliği uyum stratejisi kapsamında yeşilalanlarda yıllık bakım ve onarım çalışmaları
Annual maintenance and repair works in green areas within thescope of Turkey's climate change adaptation strategy
RABİ DİLŞAD BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN BARIŞ
- Kentsel su döngüsünde mikrobiyal kontaminantların sürveyanı: Fırsatçı patojenlerin moleküler karakterizasyonu ve antimikrobiyal direnç profilinin araştırılması
Microbial contaminants surveillence in the urban water cycle: Molecular characterization of oppurtunistic pathogens and antimicrobial resistance profile
BİNNUR KIRATLI
- Kentsel yeşil altyapının ekosistem hizmetleri ve kentsel dirençlilik bağlamında değerlendirilmesi: Van Metropolü örneği
Evaluation of urban green infrastructure in the context of ecosystem services and urban resilience: the case of Van metropolitan area
EMEL AYDIN
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN KEMEÇ
- Comparative analysis of perceptional difference in cultural ecosystem services of urban greenspaces: A case study in taksim gezi park İstanbul, Turkey
Kentsel yeşil mekanlarda kültürel ekosistem hizmetlerinin algilanişindaki farkliliklarin karşilaştirmali analizi: Taksim gezi parki örneği
ABDUL-RAHMAN ILYAS SALEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Okan ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR BAŞER KALYONCUOĞLU
- Ekosistem hizmetlerinin peyzaj planlama sürecine entegrasyonu
Integration of ecosystem services into landscape process
PINAR PAMUKÇU
Doktora
Türkçe
2015
Peyzaj Mimarlığıİstanbul ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURGÜL ERDEM