Dervîş Selîm Sırrî Dîvânı'nın bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü
The contextual index and functional dictionary of Derviş Selim Sırri Divan
- Tez No: 1009813
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ORHAN KILIÇARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Classical Turkish literature, Dervîş Selîm Sırrî, Contextual Index, Functional Dictionary, TEBDİZ
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Türk edebiyatı, Arapça ve Farsça unsurların yoğun olarak kullanıldığı bir edebiyattır. Bu durumun oluşmasındaki başlıca etken, bu alanda eser veren şairlerimizin kullanmayı tercih ettikleri kelime kadrosu ile dinî terim ve ifadelerdir. 19. yüzyılda yaşayan ve Kâdirî tarikatına mensup derviş şairlerden biri olduğu bilinen Dervîş Selîm Sırrî de divan edebiyatı alanında eser vermiş bir şairdir ve dinî tasavvufî kelâmî unsurların yoğun olarak bulunduğu şiirler kaleme almıştır. Tercih ettiği hayat tarzı dolayısıyla Dîvân'ında bu unsurların izlerini sürmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Dervîş Selîm Sırrî Dîvânı'nın Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü'nün hazırlanmasıdır. Dört bölümden meydana gelen çalışmanın birinci aşamasında Dervîş Selîm Sırrî'nin hayatı, Dîvân'ı ve edebî kişiliğine yer verilmiştir. İkinci aşamada söz konusu Dîvân'ın dil ve üslup özellikleri ile kelime grupları değerlendirilmiştir. Üçüncü aşamada şiirlerde öne çıkan duygu durumları ile dînî tasavvufî kelâmî unsurlar incelenmiştir. Dördüncü ve son aşamada ise diğer unsurlar başlığı altında Dîvân'da yer alan çeşitli unsurlar tanık beyitler üzerinden açıklanmıştır. Edebî metinlerin anlamlandırılması ve bağlamlarının tespitinde önemli bir işleve sahip olan TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü) projesi kapsamında hazırlanan bu çalışma, Dervîş Selîm Sırrî'nin söz varlığını, şiirlerinde kullandığı kelimelerin bağlamını, dönemin sosyal ve kültürel alt yapısını ortaya koyması ve Dîvân'ından hareketle tespit edilen verilerle desteklemesi yönünden diğer çalışmalara katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Classical Turkish literature is a literary tradition that heavily incorporates Arabic and Persian elements. The primary factor contributing to this situation is the vocabulary and religious terminology and expressions favoured by the poets who produced works in this field. Dervish Selim Sirri, known to be one of the dervish poets belonging to the Kadiri order who lived in the 19th century, is also a poet who produced works in the field of divan literature and wrote poems rich in religious, mystical, and theological elements. Due to his preferred lifestyle, traces of these elements can be found in his Divan. The aim of this study is to prepare a Contextual Index and Functional Dictionary of the Divan of Dervish Selim Sirri. The study consists of four sections. The first section covers the life of Dervîş Selîm Sırrî, his Divan, and his literary personality. The second section evaluates the linguistic and stylistic features of the Divan and its word groups. The third phase examines the prominent emotional states in the poems and the religious, mystical, and theological elements. The fourth and final phase explains various elements found in the Divan under the heading of other elements, using representative verses. The TEBDİZ (Contextual Index and Functional Dictionary of Historical and Literary Texts) project, which plays a significant role in the interpretation of literary texts and the identification of their contexts, will contribute to other studies by revealing the vocabulary of Dervîş Selîm Sırrî, the context of the words he used in his poems, the social and cultural infrastructure of the period, and supporting these with data identified from his Divan.
Benzer Tezler
- The Conflict between the individual and society in John Arden's commercial plays
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN H. DERMİŞ
- 1964-1979 döneminde Türkiye'nin dış ticareti ve bir model denemesi
Başlık çevirisi yok
FÜSUN KAVRAKOĞLU
- Sivas merkezi ticari sütlerinin bazı eser elementler açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
LEMAN KOCACIK
