Türkiye ekonomisinde büyüme istihdam ve işsizlik: Okun ve Kaldor-Verdoorn yasaları perspektifinden bir analiz
Growth, employment and unemployment in the Turkish economy: An analysis from the perspective of Okun and Kaldor-Verdoorn laws
- Tez No: 1010112
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL TUNCER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde iktisadi büyüme, istihdam ve verimlilik arasındaki dinamik ilişkiler, Okun ve Kaldor-Verdoorn yasaları çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda, 1990-2025 dönemine ait makroekonomik yıllık veriler ile 1998-2023 dönemini kapsayan sektörel veriler kullanılarak çıktı artışının istihdam yaratma kapasitesi ve emek verimliliği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir.Çalışmanın teorik çerçevesi, sanayi sektörünü büyümenin motoru olarak gören ve talep yönlü genişlemeyi vurgulayan Post-Keynesyen yaklaşıma dayanmaktadır. Sektörel analizler, Türkiye'nin büyüme modelinin heterojen bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, imalat sanayiinde büyümenin verimlilik odaklı ve“istihdamsız büyüme”(jobless growth) karakteri taşıdığını (esneklik katsayısı: 0,46), hizmetler sektörünün ise istihdamın ana motoru olduğunu ortaya koymaktadır. Tarım sektöründe ise büyümeye rağmen istihdamın daralması ve negatif istihdam esnekliği (-1,11), yapısal dönüşüm süreciyle birlikte tarım sektöründen çözülerek ortaya çıkan işgücünün tarım dışı sektörlere yönelmesinin bir sonucu olarak değerlendirilmiştir. Makroekonomik verilerle gerçekleştirilen analiz sürecinde, öncelikle değişkenlerin zaman serisi özellikleri (durağanlık) ADF birim kök testleri ile araştırılmış ve ardından Bai-Perron yapısal kırılmaları dikkate alan birim kök testi ile durağanlık ve kırılma yılları belirlenmiştir. Ekonometrik analizlerde OLS, gecikmeli değerleri içeren dinamik OLS [AR(1)] ve ARDL yöntemlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca, Okun ve Kaldor-Verdoorn yasalarını bütünleştiren modelde, örneklem kısıtları nedeniyle Yapısal VAR (SVAR) yerine bölünmüş (partitioned) regresyon ve dinamik ARDL modeli tercih edilerek daha sağlam katsayılar elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen makro bulgular, Türkiye ekonomisinde Kaldor-Verdoorn Yasası'nın güçlü (Verdoorn katsayısı: 0,75 - 0,88), Okun Yasası'nın ise ampirik olarak oldukça zayıf (Okun katsayısı: 0,02 civarında) olduğunu kanıtlamaktadır. Geleneksel yöntemler çerçevesinde elde edilen katsayılar (Kaldor-Verdoorn) ile bütünleştirilmiş (Okun ve Kaldor-Verdoorn) model çerçevesinde elde edilen bulgular tutarlıdır. Sonuç olarak, Türkiye ekonomisinde büyüme sürecinin büyük ölçüde sermaye yoğun üretim yapısı, ithal girdi kullanımı ve teknolojik yenilenme üzerinden şekillendiği, bu durumun ise büyümenin işgücü piyasası üzerindeki genişletici etkisini sınırladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the dynamic relationships among economic growth, employment, and productivity in the Turkish economy within the framework of the Okun and Kaldor-Verdoorn laws. In this context, the effects of output growth on employment generation capacity and labor productivity were analyzed using annual macroeconomic data covering the period 1990–2025 and sectoral data covering the period 1998–2023.The theoretical framework of the study is based on the Post-Keynesian approach, which considers the industrial sector as the engine of growth and emphasizes demand-led expansion. Sectoral analyses reveal that Turkey's growth model exhibits a heterogeneous structure. In this regard, growth in the manufacturing industry is characterized by productivity-oriented and“jobless growth”dynamics (elasticity coefficient: 0.46), whereas the services sector constitutes the main source of employment growth. In the agricultural sector, despite economic growth, the contraction in employment and the negative employment elasticity (-1.11) are interpreted as a consequence of the structural transformation process, in which labor released from agriculture shifted toward non-agricultural sectors.In the macroeconomic analysis process, the time series properties (stationarity) of the variables were first investigated through ADF unit root tests, and subsequently, stationarity and structural break years were identified using Bai-Perron unit root tests that account for structural breaks. Econometric analyses employed OLS, dynamic OLS [AR(1)] including lagged values, and ARDL methods. In addition, within the integrated model combining the Okun and Kaldor-Verdoorn laws, partitioned regression and dynamic ARDL models were preferred instead of Structural VAR (SVAR) due to small sample limitations, with the aim of obtaining more robust coefficients.The macroeconomic findings indicate that the Kaldor-Verdoorn Law is strongly valid in the Turkish economy (Verdoorn coefficient: 0.75–0.88), whereas the Okun Law appears to be empirically weak (Okun coefficient: around 0.02). The coefficients obtained through conventional methods and the findings derived from the integrated model combining the Okun and Kaldor-Verdoorn frameworks are consistent with each other. Consequently, it is concluded that the growth process in the Turkish economy has largely been shaped by a capital-intensive production structure, dependence on imported intermediate inputs, and technological renewal, all of which limit the expansionary effects of growth on the labor market.
Benzer Tezler
- Okun Yasası, asimetri ve iş çevrimlerinin analizi: Markov değişim modelleri Türkiye ekonomisinde büyüme ve işsizlik arasındaki ilişki
Analysis of Okun's Law, asymmetry and business cycles: Markov switching models the relationship between economic growth and unemployment in Turkey
DOĞUKAN SÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiMarmara ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET IŞIL AKGÜL
- Büyüme ve işsizlik arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisi için ekonometrik bir analiz
The relationship between growth and unemployment: An econometric analysis for the Turkish economy
MUHAMMED BAHÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonometriAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FETULLAH AKIN
- Ekonomik büyüme ve işsizlik arasındaki asimetrik ilişki ve Türkiye'de Okun yasasının sınanması
Asymetrical relationship between economic growth and unemployment and to test the Okun?s law in Turkey
YUSUF MURATOĞLU
- İstihdam yaratmayan büyüme: Türkiye örneği
Jobless Growth: The case of Turkey
FATMA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriHitit Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN AÇIKALIN
- İstihdam yaratmayan büyümenin dinamikleri: Türkiye örneği
Dynamics of jobless growth: The case of Turkey
SABİHA ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiOsmaniye Korkut Ata Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU TANRIÖVER