Geri Dön

Authenticity or novelty? Investigating the effects of human vs. AI influencers on purchase intention and the moderating role of consumer innovativeness

Özgünlük mü, yenilik mi? İnsan ve yapay zekâ influencerlarının satın alma niyeti üzerindeki etkileri ile tüketici yenilikçiliğinin düzenleyici etkisinin araştırılması

  1. Tez No: 1010932
  2. Yazar: ABDELHADI SULEIMAN ABDUL KAREEM ZAKARNEH
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCEL ÖZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Pazarlama Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Pazarlama Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yapay zekânın hızlı gelişimi, tüketicilerle etkileşim kurabilen, marka mesajlarını iletebilen ve insan benzeri etkileşimi simüle edebilen teknolojik olarak üretilmiş ajanlar olan yapay zekâ influencerlarını ortaya çıkararak influencer pazarlamasını yeniden şekillendirmiştir. Literatürde insan ve yapay zekâ influencerları giderek daha fazla karşılaştırılsa da bulgular parçalı ve sonuçsuz kalmaktadır. Bazı çalışmalar, algılanan özgünlük, güven ve ilişkisel bağ nedeniyle insan influencerlarının üstünlüğünü vurgularken, diğerleri yenilik, algoritmik güvenilirlik ve teknolojik gelişmişlik nedeniyle yapay zekâ influencerlarının potansiyeline dikkat çekmektedir. Bu çalışma, influencer türünün tüketicilerin satın alma niyetini nasıl etkilediğini inceleyerek ve tüketici yenilikçiliğinin düzenleyici rolü ile algılanan özgünlük ve yeniliğin aracılık rollerini araştırarak bu boşluğu ele almaktadır. Çalışma, pozitivist felsefeye dayanan nicel ve kesitsel bir araştırma tasarımı benimsemektedir. Veriler, 213 katılımcıya uygulanan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, influencer türünün satın alma niyetini anlamlı biçimde etkilediğini ve insan influencerlarının yapay zekâ influencerlarına kıyasla daha yüksek satın alma niyeti oluşturduğunu göstermektedir. Tüketici yenilikçiliği bu ilişkiyi anlamlı biçimde düzenlemektedir. Aracılık analizi ayrıca, algılanan özgünlüğün insan influencerlarının satın alma niyeti üzerindeki daha güçlü etkisini açıklayan baskın mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır. Yapay zekâ influencerları algılanan yeniliği artırsa da yenilik daha yüksek satın alma niyetine dönüşmemektedir. Bunun yerine, yenilik yolu olumsuz işlemekte ve yalnızca yeniliğin güven ve özgünlük olmadan davranışsal niyet oluşturmak için yetersiz olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, insan ve yapay zekâ influencerları arasındaki karşılaştırmaların ötesine geçerek ve influencer etkinliğine mekanizma temelli bir açıklama sunarak influencer pazarlaması literatürüne katkıda bulunmaktadır. Tüketici yenilikçiliğinin yalnızca teknolojik ürünlere değil, teknolojik aracılı ikna kaynaklarına verilen tepkileri de şekillendirdiğini göstererek Yeniliklerin Yayılımı teorisini genişletmektedir. Ayrıca, özgünlük ve yeniliğin farklı ancak eşit olmayan etki mekanizmalarını temsil ettiğini göstererek Kaynak Güvenirliği Teorisi ile Teknoloji Kabul Modelini geliştirmektedir. Yönetimsel açıdan, pazarlamacılar insan ve yapay zekâ influencerlarını birbirinin yerine kullanılabilir olarak değerlendirmemelidir.

Özet (Çeviri)

The rapid advancement of artificial intelligence has reshaped influencer marketing by introducing AI influencers as technologically generated agents capable of engaging consumers, delivering brand messages, and simulating human-like interaction. Although literature increasingly compares human and AI influencers, findings remain fragmented and inconclusive. Some studies emphasize the superiority of human influencers due to perceived authenticity, trust, and relational connection, while others highlight the potential of AI influencers because of novelty, algorithmic credibility, and technological sophistication. This study addresses this gap by examining how influencer type affects consumer purchase intention and by investigating the moderating role of consumer innovativeness and the mediating roles of perceived authenticity and novelty. The study adopts a quantitative, cross-sectional research design grounded in positivist philosophy. Data were collected through a structured questionnaire administered to 213 respondents. The findings indicate that influencer type significantly affects purchase intention, with human influencers generating higher purchase intention than AI influencers. Consumer innovativeness significantly moderates this relationship. The mediation analysis further reveals that perceived authenticity is the dominant mechanism explaining the stronger effect of human influencers on purchase intention. Although AI influencers increase perceived novelty, novelty does not translate into higher purchase intention. Instead, the novelty pathway operates negatively, suggesting that novelty alone is insufficient to generate behavioral intention without trust and authenticity. The study contributes to influencer marketing literature by moving beyond comparisons between human and AI influencers and offering a mechanism-based explanation of influencer effectiveness. It extends Diffusion of Innovations theory by demonstrating that consumer innovativeness shapes responses not only to technological products but also to technologically mediated sources of persuasion. It also refines Source Credibility Theory and the Technology Acceptance Model by showing that authenticity and novelty represent distinct but unequal mechanisms of influence. From a managerial perspective, marketers should not treat human and AI influencers as interchangeable.

Benzer Tezler

  1. The sources and limits of authenticity in contemporary architecture

    Çağdaş mimarlıkta özgünlüğün kaynakları ve sınırları

    SEÇKİN DİNGİL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CELAL ABDİ GÜZER

  2. Unveiling the metamodern identity formation: A critique of postmodernism in neo-romantic, neoliberal, and post-ironic bildungsromane

    Postmodernizm eleştirisi bağlamında neo-romantik, neoliberal ve post-ironik oluşum romanlarında metamodern kimlik oluşumunun açımlanması

    ARİF OKAN DEMİRTAŞ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    İngiliz Dili ve EdebiyatıTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PETRU GOLBAN

  3. Sivil toplum kuruluşlarının kurumlara yönelik itibar algısında sürdürülebilirlik iletişiminin rolü

    The role of sustainability communication in the reputation perception of non-governmental organizations towards companies

    BARIŞ DOĞRU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURHAN BABÜR TOSUN

  4. A creative and innovative design approach to a traditional cuisine: A comparative study on Turkish cuisine

    Geleneksel bir mutfağa yaratıcı ve yenilikçi tasarım yaklaşımı: Türk mutfağı üzerine karşılaştırmalı bir çalışma

    SEDEF ÖZGÖNÜL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİzmir Ekonomi Üniversitesi

    Tasarım Çalışmaları Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CAN ÖZCAN

  5. Türk halk oyunları oyun müziklerinin çokseselilik açısından değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    ENGİN ŞAFAK GÜRLER

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. FİKRET DEĞERLİ